واژه گان بسیاری در زبان فارسی هستند که امروزه ديگر به کار نمی روند.
اما هستند و بسیار هم زیبا هستند و در قديم هم بودند و درمتون قديمی جايگاه ويژه ی خود را داشتند.
ای کاش در فرهنگستان ها سطح مطالعه بالاتر برود و به جای «واژه سازی»، « واژه يابی» رايج شود، آن وقت گنجينه هايی از واژه گان اصيل فارسی کشف خواهد شد که خيلی از اين کلماتی که ساخته می شود، خوش طنين ترند.
برای نمونه به چندی از آنها و شاهدشان در شعر و نثر قديم اشاره می شود تا خودتان داوری بفرمایید و ببینيد آنکه فراموش شده زيباتر است يا آنکه امروزه استفاده می کنيم:
ره نامه = نقشه ی جغرافيا
ز خاقان بپرسيد کاين شهر کيست
به «ره نامه »در، نام اين شهر چيست ؟ (نظامی)
گرمابه زدن = حمام رفتن
گرمابه زد و لباس پوشيد
آرام گرفت و باده نوشيد (نظامی)
خموشانه = حق السکوت
خواجه امير را «خموشانه »داد و زبان گويای او را ساکت کرد. (تاريخ اولجايتو)
صد دگر به «خموشانه »می دهم رشوت
نه بهر من ، ز برای خدای را زنهار ( انوری)
پُرسه = تعزيت
وارث ديگر ندارم ای محبت پيشگان
چون بميرم پُرسه ی پروانه و بلبل کنيد (سالک يزدی)
خشک بند= پانسمان
جراحان را حاضر گردانيد تا جراحات را «خشک بند» کردند.(تاريخ ابن بی بی)
شب خانه = آسايشگاه فقرا در شب .جايی که بزرگان و شاهان برای تنگدستان می ساختند تا شب را در آنجا به سر برند
بنا کرد و نان داد و لشکر نواخت
شب از بهر درويش «شب خانه» ساخت ( سعدی )
زاد = سن و سال
مردی جوان و «زاد»ش، زير چهل وليکن
سنگين چو سنگ پيری،ديرينه و معمر ( فرخی )
دوده = آل، تبار
همه مرز ايران پر از دشمن است
به هر «دوده» ای ماتم و شيون است ( فردوسی)
آژير = آگاه ، هوشيار
سپه را نگهدار و «آژير »باش
شب و روز با ترکش و تير باش ( فردوسی)
آسمانه = سقف اتاق
تا همی آسمان توانی ديد
آسمان بين و «آسمانه» مبين ( عماره )
بريزيدن = ريزريز شدن ، متلاشی شدن
آن مردگان در آن چهار ديوار بماندند ساليان بسيار و جمله «بريزيدند» و خاک شدند. (ترجمه ی تفسير طبری)
جنابه = همزاد، دو قلو،دو کودک که به يک بار از مادر زاده شوند
دو قلو واژه ای ترکی است و مرکب از دوق / دوغ / دُغ ) به معنای زادن و ( لو ) که علامت نسبت در ترکی است . جای تأسف بسيار است که حتا رسانه های گروهی گسترده و معتبر امروز هم به اشتباه کلمه ی (دو) را عدد فارسی (2) می پندارند و بر اساس آن واژگان سه قلو ، چهار قلو ، پنج قلو و ... را هم می سازند !
قصه چه کنم که در ره عشق
با محنت و غم «جنابه» زاديم (سنايی)
#پیرایه_یغمایی
https://t.co/IELzn1aycj
اینا رسما شیادی و جنایته.
تجربه شخصی خودم از این شیاد اینه که از نوچه های سرسخت حجت کلاشی هست؛ پس این نیست که احمقه، قطعا ادم خطرناکیه.
تا میتونید رسواش کنید.
#طوسی_حائری نخستین زن لیسانسه از دانشکده ادبیات دانشگاه تهران و دارای مدرک دکتری ادبیات از دانشگاه سوربن پاریس، یکی از مهمترین زنان تاریخ معاصر ایران است که بسیار مهجور مانده است.
از او، کارها و ترجمههایش (که بخش عمدهای از آن به نام احمد شاملو منتشر شد) باید بیشتر نوشت.
👑 برای اولینبار
انتشار سند زنده جنایات ۱۸ و ۱۹ دیماه ۱۴۰۴
(قسمت سوم)
⚠️ هشدار: تصاویر تکاندهنده
این تصاویر تاریخی که با جانفشانی قهرمانان وطن از کشور خارج شده، از زاویه دوربین خودِ سرکوبگران ثبت شده است.
در این قسمت، مزدوران با شلیک گلوله و شلیکهای مکرر گاز اشکآور در تلاشند سد مقاوم جوانان بی باک و دلیر را، در منطقه ۱۹ (محدوده عبدلآباد و خانیآباد نو) در هم بشکنند.
اینجا مرز شرافت و بیشرافتی است، جایی که جلادانِ بیرحم که برخی از آنها حتی نحوه استفاده از تجهیزات سرکوب را بلد نیستند، قلب فرزندان دلاورمان را نشانه میروند و در آنسو، طنین ایستادگی قهرمانان وطن به گوش میرسد.
این تصاویر، سند رسمی جنایت علیه بشریت است که برای اولینبار جهت ثبت در دادگاههای بینالمللی منتشر میشود.
👥 قاتلان را شناسایی کنید!
صداها و چهرههای این جانیان را به خاطر بسپارید. هرگونه اطلاعاتی از هویت آنها دارید ارسال کنید، هیچ جنایتکاری در سایه نخواهد ماند.
یاد جاویدنامانِ راه آزادی تا ابد جاودان 🕊
#هدف_آزادی #جاوید_نام #عبدل_آباد #خانی_آباد_نو #دادخواهی #جاویدشاه
For the First Time
Publication of Live Evidence of the Crimes of January 8 and 9, 2026
(Part 3)
⚠️ Warning: Graphic Images
These historic images, smuggled out of the country through the self-sacrifice of our nation’s heroes, were captured from the camera angles of the oppressors themselves.
In this episode, you will witness the defeat of the repressive forces against the resilience and courage of Iran's children in District 19 (the Abdulabad and Khani Abad No areas).
You will see murderers who, out of fear, shoot from a distance, while the echoes of our brave youth's chants—many of whom fell in their own blood—resound.
These images serve as official documentation of crimes against humanity, published for the first time to be registered in international courts.
@PahlaviReza@FoxNews@RapidResponse47@LindseyGrahamSC@POTUS@marklevinshow@jaredkushner@VP@WhiteHouse@SecRubio@SecWar
#StopExecutionsInIran
#KingRezaPahlaviForIran
روسیاهیش برای ما نموند. ما روسفید شدیم که سمت ایران و مردم ایران و روبروی حکومت ایستادیم.
اتفاقا روسیاهش برای شما موند که برای زدن پهلوی با ج.ا همدست شدید.
🚨🙌 دست همه بچه ها در نکنه، پستش به خاطر نقض قوانین اکس پاک شد، الان نوبت خودشه! اگه یه تلاشی کوچیکی بکنید و اکانتش farschideh رو ریپورت کنید، خیلی زود ساس میشه.
میتونید تحت عنوان تروریسم و با این توضیح ریپورتش کنید 👇
This account promotes major sanctioned Islamic Republic officials who are on US terrorist watch list and had / have roles in violent crack down of Iranian protestors since January.