𝙵𝚊𝚛𝚞𝚔

Emotions and resentment can only be answered by logic ...!

[Sanjeev Chandorkar @s_chandorkar]

“नुकसानी”च्या दोन बातम्या एकाचवेळी येऊन आदळत आहेत.

१. काल सेन्सेक्स जवळपास १००० अंशांनी खाली आला आणि गुंतवणूकदारांचे जवळपास १० लाख कोटी रुपयांचे “नुकसान” झाले. मागच्या सहा महिन्यात ६००० अंशांनी खाली. म्हणजे नुकसान काही दश लक्ष कोटी रुपये.

२. त्याचवेळी अल निनो मुळे भारतात आणि विशेषतः महाराष्ट्रात शेतकऱ्यांचे बरेच “नुकसान” झाले आहे. खरेतर अस्मानी संकटे शेतकऱ्यांवर दरवर्षी निरनिराळ्या नावाखाली आदळत असतात.

दोन्हीला “नुकसान”च म्हटले जाते. पण अधिक बारकाईने बघितलं तर कळते “नुकसान” या शब्दाच्या अनेक अर्थछटा आहेत. नोशनल/ प्रतिकात्मक नुकसान वि रिअल/ खरेखुरे नुकसान, भरून येऊ शकणारे वि भरून येऊ न शकणारे, कायमचे/ उद्धस्त करणारे वि सहन करण्याजोगे नुकसान, स्वताच्या चुकीच्या निर्णयामुळे वि सिस्टिममुळे/ आपला काही दोष नसताना…. इत्यादी
____________

प्रथम शेयर मार्केट मधील नुकसान

शेयर बाजारात ज्यावेळी एखाद्या कंपनीचा शेयर किंवा निर्देशांक पडतो त्यावेळी “नुकसान” झाले असे जे म्हटले जाते त्याला Notional Loss असेच म्हणतात. म्हणजे तो कागदावर असतो. एखाद्या गुंतवणूकदाराने चढ्या किमतीला घेतलेला शेयर तो गुंतवणूकदार पडलेल्या भावाला विकतो त्याचवेळी त्याला प्रत्यक्ष नुकसान/ तोटा झालेला असतो. विकला नाही तर तो नोशनल लॉस असतो. उद्या तोच पडलेला शेयर, गुंतवणूकदाराने स्वतः काहीही न करता ( स्वतः काहीही न करता….हे शब्द महत्वाचे आहेत) वधारला तर त्याचा तोटा नफ्यात परावर्तित होऊ शकतो.

हेच दुसऱ्या शब्दात मांडता येईल. १०० रुपये खरेदी किमतीला घेतलेला शेयर समजा १५० रुपये झाला तर गुंतवणूकदाराला ५० रुपये नोशनल नफा झालेला असतो. त्यानंतरच्या काळात तोच शेयर आता समजा १२५ रुपयांवर घसरला तर त्याचे नुकसान झाले असे म्हणता कामा नये तर आधीचा ५० रुपये नोशनल नफा आता २५ रुपये नोशनल नफा झाला असे म्हटले पाहिजे. नुकसान नाही.
____

आता शेतीतील नुकसान

पूर्णपणे निसर्गाच्या लहरीपणावर अवलंबून असणारा भारतीय शेतकऱ्याचे ज्यावेळी निसर्गाच्या अवकृपेमुळे नुकसान होते ते खरेखुरे असते. त्यात नोशनल असे काही असूच शकतात नाही.

यावर्षी अल निनो वर बिल घालता येईल. पण देशाच्या विविध भागात कधी अतिवृष्टी, कधी दुष्काळ, कधी किडीचा प्रादुर्भाव यांमुळे नफा जाऊदे, शेतकऱ्यांचा उत्पादन खर्च देखील निघत नाही. त्यात भर पडते शासनाच्या विविध निर्णयांची. सिस्टीमची. यावर्षी पुरेसे शेतीकर्ज मिळाले का, हमीभाव किती मिळणार, परदेशातून आयात होणाऱ्या त्याच शेतमालावर आयात कर कमी केले का जास्त केले इत्यादी.

यात नोशनल काहीही नसते. सारे काही ठोस. त्यामुळे ज्यावेळी नुकसान होते त्यावेळी ते नुकसान, शेतकरी हातावर हात ठेवून बसला तर आपोआप भरून येऊ शकत नाही. ऊस वगैरे सोडला तर एकूण वर्किंग सायकल काही महिन्याचे. फक्त धान्य निगम, मोठे व्यापारी गोडाऊन मध्ये साठा करतात. त्यांना नोशनल नफा/ तोटा होतो. शेतकऱ्यारी लगेच पीक विकतात. कारण त्यांना पुढच्या हंगामासाठी, कुटुंबासाठी पैसे हवे असतात. (याची तुलना शेयरशी करा)

बहुसंख्य शेतकरी अल्पभूधारक असल्यामुळे सीझनला मिळणारा नफा, मिळालाच तर, मुळात कमी. त्यामुळे संचित नफा/ ठेवी अशा काही फार नसतात. आधीच्या सायकल मधील संचित नफा यासाठी महत्वाचा की त्यामुळे जोखीम क्षमता तयार होते.

ज्या व्यक्ती शेअर्स मध्ये गुंतवणूक करतात त्यांचे त्यांची कुटुंबे चालवण्यासाठी लागणारे अर्थार्जन करण्याचे स्त्रोत वेगळे असतात. शेतकऱ्याचे तसे नाही. शेती त्याचे उपजिविकेचे कुटुंब चालवण्याचे साधन आहे.
_____

अर्थव्यवस्थेतील विविध प्रकारच्या ऍक्टिव्हिटीज मध्ये होणारा नफा / तोटा, लाभ / नुकसान यांना एकच एक परिभाषा वापरली तर त्यातील सूक्ष्म फरक चिमटीत पकडता येत नाही.

हा वाटतो तसा अकादेमिक किंवा तांत्रिक, भाषिक प्रश्न नाही. शेवटी नफा/ तोटा/ नुकसान.. या संज्ञा अर्थशास्त्रातील संज्ञा आहेत. ज्या औद्योगिक क्षेत्र आणि शेतीक्षेत्रातील मूलभूत आर्थिक फरक पकडत नाहीत.

दरम्यान नवउदारमतवादी काळात औद्योगिक / वित्त भांडवलाने आपली वेगळी परिभाषा मात्र तयार केली आहे. जी आधी कधीच नव्हती. दोनच उदाहरण: बदनाम शब्द असणाऱ्या सब्सिडीला त्यांनी Viability Gap Funding बनवले आणि कर्जमाफीला हेयर कट ! अशी अनेक उदाहरणे देता येतील. अत्यंत पोचलेले लोक आहेत हे.

शेतीसकट अनेक क्षेत्रासाठी राजकीय अर्थव्यवस्थेतील, मनाची पकड घेणाऱ्या भाषा, परिभाषा, नवनवीन संकल्पना खुप महत्वाच्या असतात. यावर काम झाले पाहिजे.

उदा. देशाला हव्या असणाऱ्या पण स्वतःहून अनव्हायेबल असणाऱ्या शासनाकडून व्हायबिलिटी गॅप फंडिंग मिळणार असेल…. तर त्याचा पहिला दावेदार structurally unviable असणारे शेती क्षेत्र आहे…. ही मांडणी जोमदारपणे पुढे आली पाहिजे.

संजीव चांदोरकर (९ ऑक्टोबर २०२६)

[ABP News @ABPNews]

दुनिया के सबसे अमीर आदमी एलन मस्क ने अपनी स्टारलिंक मोबाइल सर्विस को भारत में अबतक लाइसेंस न मिलने को लेकर उद्योगपति मुकेश अंबानी पर हमला बोला है. उन्होंने लिखा कि "204 स्टारलिंक को 165 से ज़्यादा देशों में लाइसेंस मिला हुआ है और इसने भारत सरकार के हर नियम और जरूरत को पूरा करने में पांच साल बिताए हैं, तो फिर भी लाइसेंस क्यों नहीं मिला? क्या अंबानी ही भारत के असली बॉस हैं?"

#ElonMusk #MukeshAmbani #Starlink #ABPNews

[qpzm news @qpzmnews]

तुकाराम मुंडे नाना पाटेकर को अंतिम श्रद्धांजलि देने पहुंचे

[AajTak @aajtak]

फूलों से सजी एंबुलेंस में नाना पाटेकर के पार्थिव शरीर को गोवा मेडिकल कॉलेज से मनोहर इंटरनेशनल एयरपोर्ट ले जाया गया। श्रद्धांजलि के लिए उमड़ा जनसैलाब।

#NanaPatekar #Goa #Bollywood #IndianCinema #ATReel #AajTakSocial

[Sharad Pawar @PawarSpeaks]

ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांच्या निधनाचे दुःखद वृत्त अत्यंत वेदनादायी आहे. त्यांच्या जाण्याने भारतीय चित्रपटसृष्टीतील एक असामान्य, संवेदनशील आणि प्रभावी पर्व आज संपले आहे. आपल्या दमदार अभिनयाने, आगळ्या संवादफेकीने आणि प्रत्येक भूमिकेतील विलक्षण सहजतेने त्यांनी रसिकांच्या मनावर कायमची अमिट छाप उमटवली. परिंदा, क्रांतिवीर, अग्निसाक्षी, अब तक छप्पन, वेलकम, नटसम्राट अशा अनेक चित्रपटांमधून त्यांच्या अभिनयाचे विविध पैलू रसिकांना अनुभवायला मिळाले.

कलाकार म्हणून यशस्वी असतानाच सामाजिक प्रश्नांप्रती असलेली त्यांची बांधिलकी आणि नाम फाउंडेशनच्या माध्यमातून केलेली कृतिशील समाजसेवा हा त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचा तितकाच प्रेरणादायी पैलू होता. त्यांच्या निधनाने भारतीय कलाविश्वाने एक संवेदनशील आणि प्रतिभावान कलाकार, तर समाजाने एक कृतिशील व सामाजिक बांधिलकी जपणारे व्यक्तिमत्त्व गमावले आहे. त्यांच्या अभिनयाची, विचारांची आणि सामाजिक कार्याची अमिट छाप सदैव स्मरणात राहील.

नाना पाटेकर यांना भावपूर्ण श्रद्धांजली!

[ANI @ANI]

#WATCH | Bambolim, Goa | NCP-SP chief Sharad Pawar arrives at Goa Medical College, where the mortal remains of veteran actor Nana Patekar have been brought for post-mortem.

[Punekar News @punekarnews]

Nana Patekar’s mortal remains are expected to arrive at Pune Airport shortly.

Preparations have been completed by the administration ahead of the arrival. A special ambulance has been kept ready to transport his mortal remains from Pune Airport to Donje village near Sinhgad, where the final rites are scheduled to be held.

Further arrangements are being made at the site of the funeral.

#NanaPatekar #NanaPatekarNews #Pune #PuneNews #Donje #NanaPatekarFuneral #Maharashtra #BreakingNews

[पुणेरी स्पिक्स™ Puneri Speaks @PuneriSpeaks]

पुण्यात rapido bike सुरू झाले आहे.

.
.
.

आता कमी अंतराच्या प्रवासासाठी दुचाकीचा पर्याय उपलब्ध.

[Rohit Pawar @RRPSpeaks]

अतिशय घट्ट मैत्री असलेली दोन रोखठोक बोलणारी माणसं आपण गमावली!

#NanaPatekar #AjitDadaPawar

[Kamlesh Sutar @kamleshsutar]

बॉलिवूडचा पहिला मराठमोळा सुपरस्टार !

अमिताभ बच्चन यांचं अँग्री यंग मॅनचं पर्व संपल्यानंतर अनेकांनी त्या प्रांतात शिरण्याचा प्रयत्न केला पण कोणाला फारसं जमलं नाही. ती गादी नव्वदच्या उत्तरार्धात कोणी यशस्वीपणे चालवली असेल तर ती नाना पाटेकर यांनी !!

बॉलिवूडमध्ये अनेक मराठी लीड अभिनेत्री झाल्या, अनेक सशक्त अभिनेतेही दिले पण “हीरो” कधी झाला नव्हता … जिथे कलाकार आपली नावं बदलून कुमार वगैरे लावत होते तिथे “नाना पाटेकर” असं अस्सल मराठमोळं नाव घेऊन एका अभिनेत्याने केवळ आणि केवळ आपल्या दमदार अभिनयाच्या जोरावर राज्य करून दाखवलं !!!

उमेदीच्या काळात बॉलिवूड मध्ये ज्येष्ठांचा भूमिका नाना यांच्या पदरी पडल्या पण मेहुल कुमार यांच्या तिरंगानं नाना पाटेकर यांना Pan India Star केलं. पंजाबी आणि मुस्लिम नायकांची अलिखित मक्तेदारी असणाऱ्या हीरो पदावर नाना पाटेकर स्वार झाले. एंट्रीला टाळ्या आणि शिट्ट्या घेणारा आणि बॉक्स ऑफिसवर हमखास चालणारं खणखणीत नाणं अशी ओळख नाना यांची झाली. आपल्या डायलॉग डिलिव्हरी साठी आणि खास स्टाइल साठी ओळखले जाणारे अभिनेते राज कुमार यांच्या समोर भलेभले कलाकार उभे राहताना चार वेळा विचार करायचे. पण तिरंगा मध्ये नाना यांनी राजकुमार यांच्यापेक्षा जास्त भाव खाल्ला !! विधू विनोद चोप्रा यांच्या परिंदा मधला खलनायक अण्णा जितका गाजला तितकाच , क्रांतिवीर मधला “देख ये हिंदू का खून है ये मुसलमान का… “ डायलॉग म्हणणारा त्यांचा नायक ही देशभर भावला !

हिंदी चित्रपट सृष्टीत नाना यांची लोकप्रियता इतकी अफाट झाली होती की त्या काळात नाना पाटेकर बॉलिवूड मधले Highest paid Star म्हणून ओळखले जात!! मोठे अभिनेते नाना नायक असणाऱ्या सिनेमात दुय्यम भूमिका करायला तयार व्हायचे कारण सिनेमा नानाच्या नावावर चालणार हे निश्चित असायचं! कोहराम सारख्या सिनेमात तर खुद्द अमिताभ बच्चन देखील नाना समोर दुय्यम वाटले !!! प्रयोग करायला हा माणूस कधीच कचरला नाही … अँग्री यंग मॅन ची इमेज सेट असताना त्यांनी खामोशी द म्युजिकल मध्ये मूक बधीर बाप रंगवला! जितका रागीट नायक गाजला तितकाच त्यांचा विनोदी अभिनय सुद्धा लोकप्रिय झाला. वेलकम मधला उदय अण्णा सोशल मीडियाच्याकाळातही पॉप्युलर झाला. जबरदस्त असं कॉमिक टायमिंग नाना यांच्याकडे होतं, straight faced humour हा तर त्यांचा हातखंडा!

बॉलीवूडच्या लेखी अजिबात हीरो मटेरियल नसणाऱ्या या माणसानं अखेरपर्यंत आपल्या अभिनय शैलीनं अधिराज्य गाजवलं…

#NanaPatekar #Bollywood

[Lokmat @lokmat]

पुण्याजवळील डोणजे गावात शासकीय इतमामात होणार अंत्यसंस्कार

#LokmatNews #NanaPatekar #MarathiNews

[𝙎 @Alreadysad__]

Lengths to which boys go for a birthday party

[Risky Yadav @riskyyadav41]

रात में ये रील देख रहा था तो अचानक सोचने लगा कि नाना पाटेकर जिंदा है या मर गए फिर याद आया जिंदा है अभी।

सुबह आंख खुली तो पता चला Nana Patekar हमारे बीच नहीं रहे ये कैसा विचार कल मन में आया था जो कुछ घंटे में ही गलत साबित हो गया।

बेहतरीन एक्टर थे इंसान कैसे थे नहीं पता क्योंकि कभी मिला नहीं।

[John Abraham @TheJohnAbraham]

Will miss you…

[Satish Acharya @satishacharya]

You were needed, Nana.
Shraddhanjali. #NanaPatekar

[MahaNCPspeaks @mahancpspeaks]

काही नाती शब्दांत मांडता येत नाहीत, ती फक्त अनुभवता येतात…

नाना आणि दादा यांच्यातलं नातंही असंच जिव्हाळ्याचं होतं. एकमेकांविषयीचा आदर, आपुलकी आणि विश्वास त्यांच्या प्रत्येक भेटीतून जाणवायचा. त्यांच्या या स्नेहाची आणि ऋणानुबंधाची आठवण मनात कायम जपली जाईल.

[Sanchita Bashu @bashu_sanchita]

Nana Patekar best scene,
Nhi hokar bhi Hmesha Pass rhoge 🙏🏽

[ANI @ANI]

#WATCH | Pune, Maharashtra: Visuals from outside Nana Patekar’s residence in Donje village, Pune Rural.

[Brijmohan Patil @brizpatil]

#पुणे डोनजे येथे ज्येष्ठ अभिनेते #नानापाटेकर यांच्या अंत्यसंस्काराची तयारी सुरू केली आहे. नाना पाटेकर यांची आज पहाटे ह्दयविकारने प्राणज्योत मावळली. सरकारतर्फे शासकीय इतमामात आज संध्याकाळी अंत्यसंस्कार केले जातील. त्यासाठी सरकारमधील अनेक मंत्री उपस्थित राहण्याची शक्यता आहे.
#Pune