Η μνήμη των μαρτύρων Σεργίου και Βάκχου τιμάται στις 7 Οκτωβρίου. Στην Κωνσταντινούπολη η εορτή τους έδεσε, από τον 6ο αιώνα, με έναν από τους πιο πρωτότυπους ναούς της ιουστινιάνειας αρχιτεκτονικής: τη Μονή των Αγίων Σεργίου και Βάκχου εν τοις Ορμίσδου, τη σημερινή Küçük Ayasofya Camii, τη «Μικρή Αγία Σοφία».
Οι δύο άγιοι ήταν αξιωματικοί του ρωμαϊκού στρατού επί Μαξιμιανού. Γύρω στο 303 αρνήθηκαν να θυσιάσουν στα είδωλα, διαπομπεύθηκαν δημόσια και στάλθηκαν στη Συρία. Ο Βάκχος πέθανε υπό βασανιστήρια· ο Σέργιος αποκεφαλίστηκε στη Ρεσάφα, που αργότερα μετονομάστηκε Σεργιούπολη. Έγιναν προστάτες των χριστιανών στρατιωτών και λατρεύονταν ιδιαίτερα στη Συρία. Ο Ιουστινιανός έκτισε ναούς προς τιμήν τους και, σύμφωνα με μεταγενέστερη παράδοση, κατέθεσε στην Κωνσταντινούπολη τα ιερά λείψανα των κεφαλών τους.
Ο ναός βρίσκεται στον πρώτο λόφο, στη συνοικία Ορμίσδα, νότια του Ιπποδρόμου και μέσα από τα θαλάσσια τείχη της Προποντίδας, κοντά στην παλιά Σιδηρά Πύλη (Çatladıkapı), στη σημερινή συνοικία Κιουτσούκ Αγιασοφιά του Εμινονού. Από τον νάρθηκα διακρινόταν κάποτε η Αγία Σοφία. Ο Ιουστινιανός έμενε εκεί πριν ανέβει στον θρόνο· τμήματα της οικίας του σώζονται ενσωματωμένα στα θαλάσσια τείχη, και μια μικρή πύλη στην ακτή θεωρείται η παλιά πύλη της μονής προς τη θάλασσα. Πριν από το 1268 τα τείχη του ανακτορικού συγκροτήματος κατέβαιναν από τον Ιππόδρομο ως την οικία του.
Σύμφωνα με μεταγενέστερο θρύλο, επί Ιουστίνου Α΄ ο Ιουστινιανός κατηγορήθηκε για συνωμοσία και καταδικάστηκε σε θάνατο· οι άγιοι εμφανίστηκαν στον θείο του, εγγυήθηκαν την αθωότητά του, και εκείνος, μόλις έγινε αυτοκράτορας, αφιέρωσε ναό στη μνήμη τους. Η εκκλησία κτίστηκε μεταξύ 527 και 536, μία από τις πρώτες πράξεις της βασιλείας του, λίγο πριν ή παράλληλα με την Αγία Σοφία (532–537). Κτίστες ήταν ο Ιουστινιανός και η Θεοδώρα, μέσα στο ανάκτορο του Ορμίσδα, την ιδιωτική τους κατοικία πριν από την άνοδο στον θρόνο. Το όνομα του ανακτόρου ανάγεται σε Πέρση πρίγκιπα του 4ου αιώνα. Δίπλα υπήρχε βασιλική των Αγίων Πέτρου και Παύλου· οι δύο ναοί μοιράζονταν νάρθηκα, αίθριο και προπύλαια. Λίγο αργότερα οργανώθηκε γύρω από την εκκλησία η ομώνυμη μονή.
Η αφιέρωση σε αγίους ιδιαίτερα τιμώμενους στη Συρία διαβάζεται και ως χειρονομία προς τους μονοφυσίτες της Ανατολής. Μεταξύ 536 και 537 το ανάκτορο του Ορμίσδα μετατράπηκε σε μονοφυσιτικό μοναστήρι και κατέφυγαν εκεί κληρικοί από τις ανατολικές επαρχίες, υπό την προστασία της Θεοδώρας. Το 551 ο πάπας Βιγίλιος, φοβούμενος την οργή του Ιουστινιανού μετά τον αφορισμό του πατριάρχη Μηνά, ζήτησε άσυλο στη μονή· η κίνηση προκάλεσε αντιδράσεις. Την ίδια εποχή η εκκλησία αναφέρεται ως έδρα του παπικού αποκρισιαρίου στην Πόλη. Οι παπικοί απεσταλμένοι λειτουργούσαν εκεί, χωρίς όμως η μονή να παραχωρηθεί ποτέ στους Λατίνους.
Στην Εικονομαχία, υπό τον ηγούμενο Ιωάννη τον Γραμματικό, έγινε κέντρο των εικονομάχων. Ηγούμενοι υπήρξαν και ο πατριάρχης Ιγνάτιος επί Μιχαήλ Γ΄ και ο Μεθόδιος, πατριάρχης της αναστήλωσης των εικόνων. Ο βίος του Θεοφάνους τον μνημονεύει έγκλειστο «εν τη μονή του Ορμίσδα, Σεργίου και Βάκχου, πλησίον του παλατίου». Ο αυτοκράτορας παρίστατο εκεί την τρίτη ημέρα της Διακαινησίμου, ερχόμενος με πομπή. Προσκυνητές μνημονεύουν τα λείψανα των κεφαλών των δύο αγίων.
Αρχιτεκτονικά είναι τετράγωνο κτίσμα με ακανόνιστο εξωτερικό περίγραμμα και οκταγωνικό πυρήνα. Ο τρούλος, ύψους περίπου 20 μέτρων στο τύμπανο, στηρίζεται σε οκτώ πεσσούς και αποτελείται από δεκαέξι νευρώσεις, εναλλάξ επίπεδες και κοίλες, με οκτώ παράθυρα. Διώροφη κιονοστοιχία περιβάλλει τον κυρίως ναό από βορρά, δύση και νότο: δεκαέξι κίονες στο ισόγειο, δεκαοκτώ στον γυναικωνίτη. Πολλά κιονόκρανα φέρουν ακόμη τα μονογράμματα του Ιουστινιανού και της Θεοδώρας. Η τοιχοδομία είναι η τυπική της εποχής, πλίνθοι με παχιά κονιάματα και ζώνες μικρών λίθων. Παλαιότερα υποστηρίχθηκε ότι οι ίδιοι αρχιτέκτονες της Αγίας Σοφίας, Ανθέμιος ο Τραλλιανός και Ισίδωρος ο Μιλήσιος, έκαναν εδώ μια «πρόβα». Η ιδέα έχει σε μεγάλο βαθμό αμφισβητηθεί: οι λεπτομέρειες διαφέρουν, η χρονολόγηση δεν είναι ομόφωνη, και το κτίσμα στέκεται ως αυτόνομο πείραμα κεντρικού οκταγώνου, συγγενές με τον Άγιο Βιτάλιο της Ραβέννας και με άλλους ιουστινιάνειους ναούς, όχι ως σμίκρυνση της Μεγάλης Εκκλησίας. Ο Προκόπιος επαινεί τα προπύλαια και τους μαρμάρινους κίονες που στήριζαν υπερώα και καμάρες.
Στο γείσο του κυρίως ναού σώζεται αφιερωματική επιγραφή δώδεκα ελληνικών εξαμέτρων, δημοσιευμένη ήδη από τον Νικόλαο Αλεμάννο στα σχόλιά του στον Προκόπιο. Υμνεί τον Ιουστινιανό, που τιμά τον Σέργιο, «θεράποντα Χριστού», τον οποίο ούτε φωτιά ούτε ξίφος λύγισαν, και εύχεται να φυλάσσει τον άγρυπνο βασιλέα και να αυξάνει το κράτος της θεοστεφούς Θεοδώρας, της οποίας η ευσέβεια φαιδρύνει τον νου και οι αγώνες τρέφουν τους ακτήμονες. Στα κιονόκρανα και κοντά στην επιγραφή, σταφύλια θυμίζουν τον αρχαίο Βάκχο. Πάνω από τις βασιλικές πύλες προς τον νάρθηκα υπήρχε παρεκκλήσι της Θεοτόκου, όπου προσευχόταν ο αυτοκράτορας.
Μετά την Άλωση του 1453 ο ναός έμεινε άθικτος ως τη βασιλεία του Βαγιαζήτ Β΄. Μεταξύ 1506 και 1513 (η οθωμανική κτητορική επιγραφή τοποθετεί την έναρξη των εργασιών στον Νοέμβριο του 1502 και την ολοκλήρωση στον Δεκέμβριο του 1505) τον μετέτρεψε σε τέμενος ο Χουσεΐν Αγάς, αρχιθαλαμηπόλος (Darüssaade Ağası) του Τοπ Καπί. Προστέθηκαν προστώο, μιχράμπ, μινμπάρ, μουεζινμαχφίλ και μεντρεσές, ο τάφος του Χουσεΐν Αγά βρίσκεται στον περίβολο. Το 1740 ο μέγας βεζίρης Χατζή Αχμέτ Πασάς ανακαίνισε το τέμενος και έκτισε τη βρύση. Ζημιές από τους σεισμούς του 1648 και του 1763 επισκευάστηκαν το 1831, επί Μαχμούτ Β΄. Ο μιναρές κτίστηκε το 1762, κατεδαφίστηκε ως τη βάση το 1937/1940 και ξανακτίστηκε σε λαξευτό λίθο το 1955–1956.
Η υγρασία, οι σεισμοί και η σιδηροδρομική γραμμή επιτάχυναν τη φθορά. Τμήματα της εκκλησίας των Αγίων Πέτρου και Παύλου, νότια του κτίσματος, κατεδαφίστηκαν για τη γραμμή. Στους Βαλκανικούς Πολέμους χρησιμοποιήθηκε ως κατάλυμα προσφύγων. Πολλά παράθυρα κλείστηκαν, έπεσαν πλίνθοι και λίθοι, και οι τοιχογραφίες καλύφθηκαν με ασβέστη. Λόγω της απειλής για τη στατική του, εντάχθηκε στον κατάλογο παρακολούθησης της UNESCO και, το 2002, το 2004 και το 2006, στον κατάλογο των εκατό πιο απειλούμενων μνημείων του World Monuments Fund. Πολυετής αποκατάσταση ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2006· έκτοτε είναι και πάλι ανοιχτό σε επισκέπτες και λειτουργεί ως τέμενος. Μπροστά από το κτίσμα σώζονται οθωμανικές στοές, κήπος, σιντριβάνι καθαρμού και καταστήματα· βόρεια, μικρό μουσουλμανικό νεκροταφείο και το παλιό βαπτιστήριο.
Στη νεοελληνική λογοτεχνία η μονή είναι ο καμβάς του δίτομου ιστορικού μυθιστορήματος του Μ. Καραγάτση Σέργιος και Βάκχος. Το κτίσμα παραμένει, δεκαπέντε αιώνες μετά, το πιο εύγλωττο σωζόμενο τεκμήριο του πειραματισμού που προηγήθηκε και συνόδεψε την Αγία Σοφία: όχι αντίγραφό της, αλλά ο τόπος όπου η αυλή του Ιουστινιανού δοκίμασε τον τρούλο πάνω σε οκτάγωνο, χαράσσοντας στους κίονες τα ονόματα του βασιλέα, της Αυγούστας και του στρατιώτη-μάρτυρα.
Επειδή είχα λόξα μεγάλη με την Επανάσταση του '21, ασχολήθηκα πάρα πολύ και διάβασα, νομίζω, τα περισσότερα ιστορικά ντοκουμέντα γύρω από αυτή.
Το Νικήτα Σταματελόπουλο, το “λιοντάρι”, που πέθανε σαν σήμερα το 1849, το ξεχώρισα αμέσως -μαζί με πολύ λίγους άλλους- ανάμεσα 🔻
Και ξημέρωσε η μέρα που θα πρέπει να οπλιστούμε με υπομονή, καθώς η συστηματική προπαγάνδα των γειτόνων θα δώσει τα ρέστα της!
Σήμερα είναι η μέρα που οι Μουσουλμάνοι βαφτίζονται Τούρκοι για να ισχυροποιηθεί το αφήγημα.
Σήμερα είναι η μέρα που θα διαβάσουμε για χιλιοστή φορά για δήθεν "γενοκτονίες", για "μίσος" κατά της Τουρκίας, για λεξικά που μας λένε "απατεώνες", για κατασκευασμένο κράτος, για επιβολή γλώσσας, για τον Ύμνο εις την Ελευθερία που είναι ανίκανοι να συλλάβουν μέσα στο εθνικιστικό τους παραλήρημα, για...για...για!
Εγώ σήμερα θα απαντήσω με μια ιστορική σύνοψη.
Ο "περιβόητος πλάτανος" της Τριπολιτσάς ήταν το κατεξοχήν σύμβολο της οθωμανικής τρομοκρατίας πριν από το 1821. Στα κλαδιά του οι πασάδες κρεμούσαν επί δεκαετίες τους Έλληνες Χριστιανούς, κλέφτες, επαναστάτες ή απλούς ραγιάδες.
Όταν ανοίχτηκαν και μελετήθηκαν τα οθωμανοαρχειακά κατάστιχα (τα φορολογικά και ληξιαρχικά έγγραφα της Υψηλής Πύλης δηλαδή), οι ιστορικοί βρήκαν πώς ακριβώς κατέγραφε το οθωμανικό κράτος αυτούς τους νεκρούς. Για την Πύλη, κάθε άνθρωπος που χανόταν δεν ήταν απλά ένα όνομα. Ήταν μια "απώλεια από την είσπραξη".
Συγκεκριμένα, στα φορολογικά κατάστιχα της επαρχίας Τριπολιτσάς, οι Οθωμανοί κατέγραφαν με ακρίβεια κάθε Χριστιανό άνδρα από 12 ετών και άνω που ήταν υπόχρεος να πληρώνει το χαράτσι.
Σύμφωνα με τα οθωμανικά έγγραφα, η ευρύτερη περιοχή της Τριπολιτσάς είχε περίπου 11.000 έως 13.000 εγγεγραμμένους Χριστιανούς φορολογούμενους (που αντιστοιχούσαν σε έναν συνολικό ελληνικό πληθυσμό άνω των 40.000-50.000 στην επαρχία).
Όταν ξέσπασε η Επανάσταση, μέσα στην πόλη της Τριπολιτσάς οι Οθωμανοί κράτησαν ως ομήρους τους Έλληνες προκρίτους και τους αρχιερείς.Τα αρχεία δείχνουν ότι κατά τους μήνες της πολιορκίας (πριν την άλωση), οι Οθωμανοί εκτελούσαν Χριστιανούς ή τους άφηναν να πεθάνουν από την πείνα στις φυλακές.Οι οθωμανικές αναφορές των τοπικών αξιωματούχων (όπως αυτές που διασώθηκαν από τις επιστολές του Καϊμακάμη προς την Πύλη) σημείωναν με ψυχρό, εισπρακτικό τρόπο ότι εκατοντάδες "ραγιάδες" αφαιρούνταν από τις λίστες των ζωντανών λόγω "θανάτου από ανταρσία" ή κακουχίες. Μεταξύ αυτών ήταν και οι 18 σχεδόν αρχιερείς και πρόκριτοι (όπως ο Τρίπολης Δανιήλ) που πέθαναν μαρτυρικά μέσα στη φυλακή.
Όταν η πόλη έπεσε, η οθωμανική διοίκηση στον Μοριά έπαψε να υφίσταται. Στα μετέπειτα αρχεία της Κωνσταντινούπολης, ολόκληρο το "πασαλίκι του Μοριά" και η Τριπολιτσά πέρασαν σε μια ειδική κατηγορία: "απωλεσθέντα εισοδήματα λόγω της αποστασίας των άπιστων ραγιάδων" (παρόλο που έλαβε χώρα και η "ανταλλαγή αιχμαλώτων". Μιλάμε για την ελίτ της οθωμανικής διοίκησης. Ανταλλάχθηκαν επίσημα με λύτρα και με την οικογένεια του Μάρκου Μπότσαρη το 1822. Σε αυτούς περιλαμβάνονταν η σύζυγος (και το χαρέμι) του Χουρσίτ Πασά, ο Καϊμακάμης Μπεκήρ Μπέης, ο Κεχαγιάμπεης και οι στενοί τους αυλικοί).
Για το οθωμανικό κράτος, οι χιλιάδες νεκροί (είτε ήταν οι εξισλαμισμένοι Μοραίτες που σφάχτηκαν, είτε οι Χριστιανοί που πέθαναν πριν) μετατράπηκαν σε μια τεράστια μαύρη τρύπα στα ταμεία της Αυτοκρατορίας.
Αυτός ο πλάτανος, λοιπόν, είδε και τις δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος. Είδε τους Χριστιανούς να κρέμονται πριν το '21, και είδε την οργή της ανταπόδοσης να ξεσπά στους Μουσουλμάνους του Μοριά μετά.
Αν βάλουμε τα πράγματα στη ζυγαριά της Ιστορίας, το "μία σου και μία μου" ή το "ένας προς έναν" δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να σταθεί ως σύγκριση. Η δυσαναλογία είναι χαοτική και τρομακτική.
Όταν μιλάμε για τα 400 χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας, η βία δεν ήταν ένα μεμονωμένο ξέσπασμα τριών ημερών, όπως έγινε στην Τριπολιτσά. Ήταν μια θεσμοθετημένη, καθημερινή και συστηματική βία αιώνων.
Αυτό που εισπράτταμε επί τέσσερις αιώνες κάτω από τον πλάτανο και σε όλο τον Μοριά δεν ήταν πολεμική σύγκρουση, αλλά καθημερινή ταπείνωση και εξόντωση:
- Η βίαιη αρπαγή των παιδιών των Χριστιανών για να γίνουν Γενίτσαροι. Ένας σιωπηλός, μακροχρόνιος ακρωτηριασμός του ελληνισμού.
- Η νομική ανισότητα.
- Οι συστηματικές εκκαθαρίσεις: Κάθε φορά που οι Έλληνες προσπαθούσαν να σηκώσουν κεφάλι (όπως το 1770 στα Ορλοφικά), η απάντηση της Πύλης ήταν η ολοκληρωτική ερήμωση ολόκληρων επαρχιών, οι μαζικές σφαγές αμάχων και η πώληση γυναικών και παιδιών στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής και της Μπαρμπαριάς.
Τα ίδια, λοιπόν, τα αρχεία της Υψηλής Πύλης (κατάστιχα χαρατσίου, διατάγματα παιδομαζώματος και αναφορές καταστολής) αποδεικνύουν ότι η βία ήταν θεσμική, καθημερινή και διαρκής. Μόνο στην καταστολή των Ορλοφικών (1770), οι σφαγές και η πώληση αμάχων στα σκλαβοπάζαρα άδειασαν τον Μοριά από το ένα τρίτο του ελληνικού πληθυσμού του. Ήταν μια συστηματική, αιματηρή αφαίμαξη αιώνων με σκοπό την απόλυτη υποταγή.
Από την άλλη πλευρά, η Άλωση της Τριπολιτσάς, ήταν ένα στιγμιαίο, βίαιο ξέσπασμα 72 ωρών σε συνθήκες ολοκληρωτικού πολέμου. Δεν υπήρχε πίσω από αυτό κανένα οργανωμένο "κρατικό πλάνο" εξόντωσης, αλλά η συσσωρευμένη οργή του ραγιά που έβλεπε ότι αν δεν διέλυε το οθωμανικό προπύργιο, η επόμενη μέρα θα έφερνε τον δικό του οριστικό αφανισμό.
Και δείτε τι έγινε μετά...
Αν αθροίσουμε τις μεγάλες σφαγές, τους θανάτους από την πείνα και τις αρρώστιες που προκάλεσε ο πόλεμος, καθώς και τους χιλιάδες που χάθηκαν στα σκλαβοπάζαρα, οι απώλειες των Ελλήνων κατά την οκταετία 1821–1829 ξεπερνούν τις 200.000 με 250.000 ψυχές σε όλο τον ελλαδικό χώρο!
Αν δε, προσπαθήσουμε να υπολογίσουμε τους Έλληνες που χάθηκαν κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, το νούμερο είναι αδύνατο να μετρηθεί με ακρίβεια, αλλά αγγίζει τις εκατοντάδες χιλιάδες, αν όχι εκατομμύρια ψυχές συνολικά μέσα στους αιώνες.
Ταυτόχρονα όμως η Άλωση λειτούργησε ως καταλύτης με διπλό πρόσημο. Με την πτώση της πόλης, η Επανάσταση εδραιώθηκε οριστικά. Ολόκληρη η Πελοπόννησος πέρασε σε ελληνικά χέρια, με εξαίρεση λίγα παραθαλάσσια κάστρα (Πάτρα, Ναύπλιο, Μεθώνη, Κορώνη). Οι Έλληνες απέκτησαν τεράστιες ποσότητες πυρομαχικών, όπλων και αλόγων, ενώ το ηθικό τους εκτινάχθηκε. Πλέον πίστεψαν ότι η νίκη ήταν εφικτή.
Από την άλλη, οι ειδήσεις για τη σφαγή έφτασαν γρήγορα στην Ευρώπη μέσω των ξένων φιλελλήνων και των προξενικών εκθέσεων. Οι φιλοτουρκικές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις χρησιμοποίησαν το γεγονός για να παρουσιάσουν τους Έλληνες ως "βάρβαρους στασιαστές". Το φιλελληνικό κίνημα δέχθηκε ένα προσωρινό σοκ, αλλά η πολιτική πραγματικότητα δεν άλλαξε: η Ελλάδα είχε πλέον αποκτήσει εδαφική οντότητα.
Η ανάγκη να διαχειριστούν την ελεύθερη πλέον Πελοπόννησο ανάγκασε τις ελληνικές πλευρές να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Τον Δεκέμβριο του 1821 (μόλις τρεις μήνες μετά την άλωση), συγκλήθηκε η Α΄ Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου, η οποία ψήφισε το πρώτο Ελληνικό Σύνταγμα και κήρυξε την Πολιτική Ανεξαρτησία της Ελλάδος, προσπαθώντας να δείξει στην Ευρώπη ότι δημιουργείται ένα έννομο, ευρωπαϊκό κράτος και όχι ένα καθεστώς άτακτων οπλαρχηγών.
----------------------
Στη ζυγαριά της Ιστορίας, οι απώλειες της Τριπολιτσάς δεν συγκρίνονται με το μέγεθος των δεινών που υπέστη ο ελληνισμός. Ήταν η σκληρή, αιματηρή αλλά νομοτελειακή απάντηση ενός λαού που, ύστερα από 400 χρόνια κάτω από τον πλάτανο της τρομοκρατίας, αποφάσισε ότι δεν είχε πλέον τίποτα άλλο να χάσει παρά τις αλυσίδες του!
Καλημέρα σε όλους!
"Οι σκλάβοι έγιναν δικαστές και δήμιοι των βασανιστών τους". Φρανσουά Πουκεβίλ, Γάλλος ιστορικός και διπλωμάτης που έζησε τα γεγονότα της εποχής.
Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 συχνά προσεγγίζεται ως ένα αιφνίδιο, απομονωμένο ιστορικό ορόσημο, όμως στην πραγματικότητα αποτελεί την κορύφωση μιας μακράς και αιματηρής ιστορικής διεργασίας. Η έκρηξη του Αγώνα δεν γεννήθηκε στο κενό, ούτε το μένος των εξεγερμένων ήταν μια αναίτια εκδήλωση βαρβαρότητας.
Ήταν το συσσωρευμένο αποτέλεσμα τετρακοσίων χρόνων θεσμοθετημένης καταπίεσης, βίαιων εξανδραποδισμών, παιδομαζώματος και αλλεπάλληλων αιματηρών καταστολών.
Σήμερα, αυτό το συγκεκριμένο ιστορικό ορόσημο τυγχάνει συστηματικής εκμετάλλευσης από τη γειτονική χώρα, η οποία απομονώνει σκόπιμα τη βία του 1821 για να χτίσει ένα βολικό αφήγημα μιας δήθεν "εθνοκάθαρσης". Παρουσιάζουν τα γεγονότα σαν να μην υπήρξε ποτέ το πριν, σαν όλα να ξεκίνησαν ένα πρωινό του 1821 από το πουθενά, σβήνοντας από τον χάρτη της μνήμης τέσσερις αιώνες σκλαβιάς. Έτσι όμως, αδικείται η ιστορία, διότι παρουσιάζεται η έκρηξη των υποδουλωμένων ως μια ασύνδετη, πρωτόγονη πράξη βίας, εξισώνοντάς την με τη δομική και καθημερινή βία ενός κρατικού μηχανισμού που διήρκεσε 400 χρόνια.
Κάθε πολεμικό γεγονός του 1821, ακόμα και οι πιο σκοτεινές και βίαιες στιγμές του, κουβαλάει μέσα του το βαθύ συλλογικό τραύμα περισσότερων από εκατό προηγούμενων αποτυχημένων εξεγέρσεων, όπως τα νωπά ακόμη στην μνήμη Ορλοφικά. Για να κατανοήσει κανείς τη δυναμική της Επανάστασης, οφείλει να στρέψει το βλέμμα του στο σκοτάδι της υποδούλωσης που προηγήθηκε, εκεί όπου η εκδίκηση και η επιθυμία για ελευθερία σιγοέκαιγαν για γενιές, μετατρέποντας τους άλλοτε ανίσχυρους σκλάβους στους αδυσώπητους κριτές των δυναστών τους.
Το βασικό εργαλείο των Οθωμανών για να καταφέρουν να επαναφέρουν την "τάξη", ήταν πάντα η μαζική σφαγή αμάχων.
Να ξαναφέρουμε στη μνήμη μας :
- Την καταστροφή της Θεσσαλονίκης (1430), όπου κατά την άλωση της πόλης από τον Μουράτ Β΄, χιλιάδες κάτοικοι σφαγιάστηκαν, ενώ πάνω από 7.000 άνδρες, γυναίκες και παιδιά πουλήθηκαν ως σκλάβοι στα σκλαβοπάζαρα.
- Την σφαγή της Λευκάδας και της Κεφαλονιάς (1479). Όταν ο Γενικός Ναύαρχος Γεντίκ Αχμέτ Πασάς κατέλαβε τα νησιά, σφάζοντας το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού και στέλνοντας τους επιζώντες στην Κωνσταντινούπολη ως σκλάβους.
-Το τι ακολούθησε μετά την Ναυμαχία της Ναυπάκτου (1571). Μετά την ήττα του οθωμανικού στόλου, ξέσπασαν αυθόρμητες εξεγέρσεις σε όλη την Ελλάδα. Η οθωμανική απάντηση ήταν το "εργαλείο": σφαγές αμάχων σε Αχαΐα, Μάνη, Θεσσαλία και Μακεδονία. Στην Κύπρο, ο Μουσταφά Πασάς διέταξε τη σφαγή χιλιάδων κατοίκων της Λευκωσίας και έγδαρε ζωντανό τον Ενετό διοικητή Μαρκαντώνιο Βραγαδίνο.
- Το Κίνημα του Διονυσίου του Φιλοσόφου (1611). Μετά την αποτυχία της εξέγερσης στα Γιάννενα, ο Διονύσιος γδάρθηκε ζωντανός. Το δέρμα του γεμίστηκε με άχυρο και στάλθηκε στον Σουλτάνο, ενώ ακολούθησε μαζική σφαγή των Χριστιανών της περιοχής και κατάργηση των προνομίων τους (οι άπιστοι και αχάριστοι ραγιάδες!)
Αλλά για μένα, η πιο ξεκάθαρη απάντηση στο γιατί η Πελοπόννησος αντέδρασε έτσι το 1821 βρίσκεται στα Ορλοφικά, μόλις 50 χρόνια πριν τη μεγάλη Επανάσταση.
Μετά την αποτυχία της (υποκινούμενης από τη Ρωσία) εξέγερσης, οι Οθωμανοί εξαπέλυσαν στην Πελοπόννησο χιλιάδες άτακτους Τουρκαλβανούς για να τιμωρήσουν τους Έλληνες.Για εννέα ολόκληρα χρόνια, η Πελοπόννησος βίωσε μια από τις μεγαλύτερες ανθρωπιστικές καταστροφές της ιστορίας της. Ολόκληρα χωριά πυρπολήθηκαν, χιλιάδες άμαχοι σφαγιάστηκαν, και χιλιάδες γυναίκες και παιδιά πουλήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα της Βόρειας Αφρικής.
Σκεφτείτε ότι η δημογραφική και οικονομική καταστροφή της Πελοποννήσου ήταν τόσο βαθιά, που ο ίδιος ο Σουλτάνος αναγκάστηκε τελικά να στείλει τακτικό στρατό για να εξολοθρεύσει τους Τουρκαλβανούς, καθώς η περιοχή είχε ερημώσει και δεν απέδιδε πλέον φόρους!
Με άλλα λόγια...οφείλουμε όλοι να ξεκαθαρίζουμε εξαρχής ότι η βία δεν έχει τον ίδιο χαρακτήρα όταν προέρχεται από διαφορετικές αφετηρίες.
Η βία του δυνάστη (στην προκειμένη περίπτωση οι Οθωμανοί), ήταν θεσμοθετημένη, καθημερινή και διαρκής επί 4 αιώνες (παιδομάζωμα, έλλειψη βασικών δικαιωμάτων, αποκεφαλισμοί για παραδειγματισμό, ισοπέδωση περιοχών μετά από εξεγέρσεις κλπ).
Η βία του επαναστάτη (εδώ οι Έλληνες), ήταν η βίαιη αποτίναξη αυτού του ζυγού.
Γι΄αυτό όταν επισημαίνουμε το ότι η Τριπολιτσά ήταν η έδρα του Μόρα Βαλεσί (του Οθωμανού διοικητή της Πελοποννήσου), ότι ήταν το διοικητικό, στρατιωτικό και οικονομικό κέντρο ολόκληρης της νότιας Ελλάδας (γι' αυτό και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης επέμεινε εμμονικά στην πολιορκία της. Γνώριζε ότι αν έπεφτε η Τρίπολη, θα κατέρρεε ολόκληρη η οθωμανική κυριαρχία στον Μοριά), το "δέντρο της σκλαβιάς" στην κεντρική πλατεία της Τριπολιτσάς (ένας μεγάλος πλάτανο) στα κλαδιά του οποίου οι οθωμανικές αρχές κρεμούσαν επί δεκαετίες τους Έλληνες (κλέφτες, αρματολούς αλλά και αμάχους) προς παραδειγματισμό και θέαμα των ντόπιων, τη φυλακή των προκρίτων που τους κρατούσαν ως ομήρους για να αποτρέψουν την εξέγερση, που κλείστηκαν σε άθλια, σκοτεινά υπόγεια κάτω από φρικτές συνθήκες (μέχρι την ημέρα της άλωσης, οι περισσότεροι από αυτούς -πάνω από τους μισούς- πέθαναν από την πείνα, τις κακουχίες και τα βασανιστήρια μέσα στη φυλακή. Όσοι επέζησαν ήταν σε κατάσταση σκελετών), αλλά και το γεγονός ότι οι τάφοι ανοίχτηκαν για τα κρυμμένα τιμαλθή και όχι από κάποιο "τελετουργικό μίσος" όπως διατυμπανίζουν οι γείτονες (ήταν κοινό μυστικό ότι οι πλούσιοι Οθωμανοί αξιωματούχοι, βλέποντας τον κλοιό της πολιορκίας να σφίγγει, έθαβαν τα τιμαλθή, τα χρυσά νομίσματα και τα κοσμήματά τους στα νεκροταφεία ή μέσα σε τάφους συγγενών τους για να μην πέσουν στα χέρια των Ελλήνων. Οι πολιορκητές, μόλις μπήκαν στην πόλη, άνοιγαν τους τάφους ψάχνοντας για κρυμμένους θησαυρούς, με λίγα λόγια λάφυρα), δίνουμε την πραγματική έκταση και όχι μια αίσθηση "συμμετρίας" ή αν το θέλετε και "ίδιου μένους".
Η Ιστορία δεν είναι ένα άθροισμα απομονωμένων στιγμών, ούτε ένα πεδίο για επιλεκτικές αναγνώσεις. Όποιος αποκόπτει το 1821 από τους τέσσερις αιώνες που το γέννησαν, δεν αναζητά την αλήθεια, αλλά κατασκευάζει προπαγάνδα. Η δικαιοσύνη της ιστορικής μνήμης απαιτεί να κοιτάμε το παρελθόν στο σύνολό του: με τις θυσίες, τα τραύματα αλλά και τις αναπόφευκτες εκρήξεις του. Γιατί η ελευθερία ενός λαού δεν κρίνεται από την ημέρα που επαναστάτησε, αλλά από το βάθος της νύχτας που άντεξε πριν δει το φως!
Υ.Γ. Στην Τριπολιτσά ναι "ξεφύγαμε" τελείως. Είναι και το σημείο αναφοράς της Δύσης (ιδιαίτερα των ρομαντικών της εποχής) η οποία σοκαρίστηκε από τη βία της, επειδή περίμενε να δει τους "απογόνους του Πλάτωνα" να πολεμούν σαν φιλόσοφοι, αγνοώντας ότι 400 χρόνια σκλαβιάς είχαν αλλάξει πλήρως την κοινωνική πραγματικότητα...Ενα ωραίο θέμα που θα ήθελα κάποια στιγμή να το αναλύσουμε.
Καλημέρα σε όλους!
Γκαζοζεν!!Η πατέντα για να κινούνται τα μέσα μαζικής μεταφοράς κατά την διάρκεια της Κατοχής και για 2-3 χρόνια μετά. Εκκινούντο με καύση ξύλου η κάρβουνου, λόγω έλλειψης βενζίνης. Έβγαζαν πολύ καπνό και πολλές φορές στις ανηφόρες έπρεπε να σπρώξουν οι επιβάτες για να τις ανέβει.
A few inherited letters still write the universe.
α sets electromagnetic strength, ψ a quantum state, ζ the primes, σ the spread of data, λ a wavelength or eigenvalue, ω a rotation.
Ancient glyphs remain the most compact code we have for reality.
He said these numbers were useless. Then he did the math anyway - and it worked.
In 1545 Gerolamo Cardano tried to split 10 into two numbers that multiply to 40. The answer he got was 5 + √−15 and 5 − √−15.
That was not supposed to make sense. Nobody took the square root of a negative number. Cardano said the whole thing was sophistic, as subtle as it was useless.
Then he multiplied them.
25 − (−15) = 40.
It worked.
He never really believed in those numbers. He just wrote them down, checked the arithmetic, and left the door open. Imaginary numbers start there, with a man who thought they were nonsense and calculated with them anyway.
Albert Einstein’s matriculation certificate from when he was 17. He received the highest possible grade, 6, in algebra, geometry, descriptive geometry, physics, and history. His mathematics grades were excellent.
The claim that Einstein was a poor mathematics student is misleading. When he was 12, he taught himself algebra and Euclidean geometry. He also independently found his own proof of the Pythagorean theorem and began studying calculus.
The available evidence shows that Einstein was a very strong mathematics student from a young age.
Μια από τις καλύτερες επίγειες φωτογραφίες του Άρη όλων των εποχών, οφείλεται στον επίμονο και υπομονετικό αστροφωτογράφο Damian Peach.
Το αποτέλεσμα οφείλεται σε πάνω από 100 νυχτερινές παρατηρήσεις.
Unlike a commercial airplane, the Shuttle did not have its engines on during reentry.
Once it left orbit, it became a colossal glider.
The pilots had only one chance to land: if they misjudged the aim or the speed, they couldn't "give it gas" and go around for another try.
That's why the engineers affectionately called it "the flying brick" (the flying brick).
When it reentered the atmosphere, it traveled at about 28,000 km/h (about 25 times the speed of sound).
To slow down without disintegrating, it had to hit the air belly-first, using friction as a brake.
In the last kilometers before the runway:
• It descended at an angle 7 times steeper than that of a commercial airplane.
• While a commercial airplane descends gently, the Shuttle came down "in a dive" to maintain enough kinetic energy and avoid stalling.
• It touched down at about 350 km/h, a speed so high that it required a rear parachute to stop before the end of the runway.
Under that white-and-black "skin" were thousands of ceramic tiles that protected the astronauts from temperatures exceeding 1,500°C.
Without them, the aluminum of the structure would have melted like butter in a matter of seconds.
Αφιέρωσα ένα τέταρτο από τον χρόνο μου για να διαβάσω μια ακόμη παραποίηση, ένα ακόμη παραλήρημα ντυμένο, δήθεν, με ακαδημαϊκό μανδύα.
Πριν αποδομήσω τα σημεία που δεν έχει μάθει να τα εμφανίζει τουλάχιστον ως οφθαλμοφανή, θα παρουσιάσω το "χάλι" της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, το οποίος ήταν και ο βασικός λόγος που δεν μπόρεσε να "πνίξει" την επανάσταση όταν ήταν ακόμη στο ξεκίνημά της...
"Οι άπιστοι ραγιάδες, οι οποίοι για αιώνες δεν ήταν τίποτα παραπάνω από αδύναμοι υπηρέτες, κατάφεραν να ταπεινώσουν το Ισλάμ. Οι στρατοί μας, αντί να πολεμούν, ενδιαφέρονται μόνο για το πώς θα αρπάξουν μισθούς και λάφυρα. Η ανικανότητα των Πασάδων μου άφησε το Μοριά στα χέρια των επαναστατών. Αν δεν κινητοποιηθείτε αμέσως, η Αυτοκρατορία κινδυνεύει με ολοκληρωτική καταστροφή"
Τάδε έφη, σε διάταγμα, ο Σουλτάνος Μαχμούτ Β΄, απευθυνόμενος στους διοικητές του και στους θρησκευτικούς ηγέτες, ωρυόμενος και σε κατάσταση απόλυτου πανικού...
Ο Σουλτάνος παραδέχεται ότι οι Έλληνες ταπείνωσαν τους οθωμανικούς στρατούς το 1822. Εκείνη την περίοδο δεν υπήρχαν ξένοι στρατοί στην Ελλάδα, ούτε το "Τακτικόν" του Φαβιέρου, ούτε η "Καρτερία»" ούτε τα αγγλικά δάνεια που αναφέρει παραπλανητικά και αναχρονιστικά η κυρία στο άρθρο της.Οι Οθωμανοί ηττήθηκαν καθαρά από την εγχώρια ελληνική πολεμική αρετή.
Η αλήθεια βρίσκεται εκεί ακριβώς. Στα αρχεία τους. Μέσα από αυτό, αποδεικνύεται ότι οι Μουσουλμάνοι Αλβανοί εγκατέλειπαν τις οθωμανικές γραμμές επειδή το οθωμανικό κράτος ήταν χρεοκοπημένο και δεν είχε να τους πληρώσει τους μισθούς τους. Η κυρία βεβαίως, ισχυρίζεται ότι οι Αλβανοί άλλαξαν στρατόπεδο επειδή τους "δωροδόκησε η Δύση", γιατί έτσι τη συμφέρει να μας τα λέει. Όμως, τα οθωμανικά έγγραφα την ξεμπροστιάζουν... έφυγαν επειδή η ίδια η Κωνσταντινούπολη ήταν ανίκανη να τους ζήσει!
Η οθωμανική ηγεσία είχε καταλάβει ότι το Millet σύστημα είχε διαλυθεί. Οι Έλληνες δεν πολεμούσαν απλώς ως "θρησκευτική ομάδα", αλλά ως Έθνος που ζητούσε Ανεξαρτησία, κάτι που τρόμαζε τον Σουλτάνο γιατί δεν ήξερε πώς να το αντιμετωπίσει με τα παραδοσιακά οθωμανικά μέσα. Γιατί; Γιατί είχε αρχίσει ήδη να καταρρέει...
Από την αποτυχία στη Βιέννη (1683) και τη Συνθήκη του Κάρλοβιτς (1699), η οθωμανική στρατιωτική μηχανή είχε σαπίσει. Οι περίφημοι Γενίτσαροι είχαν μετατραπεί σε έναν διεφθαρμένο όχλο συντεχνιών, ανίκανο να πολεμήσει, που το μόνο που ήξερε ήταν να εκβιάζει Σουλτάνους στην Κωνσταντινούπολη.
Η αυτοκρατορία δεν παρήγαγε ποτέ δική της τεχνολογία ή στρατιωτική επιστήμη (κάτι που διάβασα χθες και γέλασα ειλικρινά). Για αιώνες βασιζόταν στο παιδομάζωμα, δηλαδή στην κλοπή και τον βίαιο εξισλαμισμό του έμψυχου δυναμικού των χριστιανικών λαών. Ακόμα και για το πυροβολικό τους, οι Οθωμανοί εξαρτιόνταν πάντα από Ευρωπαίους συμβούλους και εξωμότες.
Η μεγαλύτερη ομολογία της οθωμανικής ανικανότητας δόθηκε το 1824. Ανίκανος να καταστείλει την επανάσταση των "ραγιάδων" με τις δικές του δυνάμεις, και αφού είδε τις στρατιές του Δράμαλη να γίνονται σκόνη στα Δερβενάκια από τους άτακτους Κλέφτες, ο Σουλτάνος γονάτισε μπροστά στον υποτελή του, Μεχμέτ Αλή της Αιγύπτου. Η εισβολή του Ιμπραήμ στον Μοριά δεν ήταν επίδειξη οθωμανικής ισχύος, αλλά ομολογία απόλυτης αδυναμίας.
Και το πιο ειρωνικό; Ο στρατός του Ιμπραήμ είχε οργανωθεί, εκπαιδευτεί και εξοπλιστεί εξ ολοκλήρου από Γάλλους αξιωματικούς (υπό τον συνταγματάρχη Σέβες να θυμίσω). Οι Οθωμανοί χρειάστηκαν έναν εισαγόμενο από τη Δύση στρατό, μέσω Αιγύπτου, για να αντιμετωπίσουν τους Έλληνες! Τόσο ισχυροί ήταν!
Όταν, λοιπόν, η Φιλική Εταιρεία σχεδίαζε την Επανάσταση, γνώριζε άριστα την οθωμανική εσωτερική κρίση. Το 1820, ο Σουλτάνος κήρυξε τον Αλή Πασά "αποστάτη" και διέταξε τον Χουρσίτ Πασά να συγκεντρώσει όλο τον εκλεκτό οθωμανικό στρατό της Βαλκανικής και να πολιορκήσει τα Ιωάννινα.Σύμφωνα με τα οθωμανικά έγγραφα αναφορών των τοπικών διοικητών, ο Μοριάς έμεινε στρατιωτικά γυμνός. Ο Χουρσίτ Πασάς πήρε μαζί του στην Ήπειρο τις πιο έμπειρες μονάδες και άφησε πίσω του στην Τριπολιτσά ελάχιστους στρατιώτες, κυρίως ανεκπαίδευτους και απλήρωτους.Όταν ξέσπασε η Επανάσταση τον Μάρτιο του 1821, οι Οθωμανοί δεν είχαν εφεδρείες να στείλουν. Οι καλύτεροι στρατιώτες τους πέθαιναν έξω από τα τείχη των Ιωαννίνων πολεμώντας άλλους Μουσουλμάνους!
Στα οθωμανικά αρχεία υπάρχουν οι επίσημες επιστολές διαμαρτυρίας των Αλβανών οπλαρχηγών προς την Υψηλή Πύλη. Οι Αλβανοί μισθοφόροι ήταν επαγγελματίες πολεμιστές. Δεν τους ένοιαζε ούτε ο Σουλτάνος ούτε ο Αλλάχ. Τους ένοιαζε το χρήμα.Τα έγγραφα αποκαλύπτουν μια τραγική αλήθεια για την Πύλη...Το οθωμανικό ταμείο ήταν εντελώς άδειο λόγω του τεράστιου κόστους της πολιορκίας του Αλή Πασά.Η Κωνσταντινούπολη χρωστούσε μισθούς μηνών στους Αλβανούς που υπερασπίζονταν τα κάστρα του Μοριά (Τριπολιτσά, Ναύπλιο, Ακροκόρινθο).
Μάλιστα μια επιστολή οθωμανού αξιωματούχου από την Τριπολιτσά (πριν την άλωση), αναφέρεται χαρακτηριστικά: "Οι Αλβανοί αρνούνται να ανέβουν στα τείχη αν δεν δουν τις λίρες τους. Απειλούν να ανοίξουν τις πύλες"...
Αν τα συγκεντρώσω τώρα αυτά και τα φέρω δίπλα στην ακαδημαϊκή παραποίηση της κυρίας, όπου με λίγα λόγια, επιχειρεί με απελπισία να παρουσιάσει την Ελληνική Επανάσταση του 1821 ως ένα τεχνητό "δυτικό κατασκεύασμα", επιστρατεύοντας μάλιστα ιστορικούς αναχρονισμούς, διαστρέβλωση πηγών και εσκεμμένες αποσιωπήσεις, προσπαθώντας να πείσει ότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία λύγισε μόνο υπό το βάρος ξένων συνωμοσιών, παίρνουμε τo εξής : ότι είναι ένα αφήγημα, γεμάτο ιστορικές "μπανανόφλουδες", και ότι το 1821 ο οθωμανικός στρατός ήταν ένας ετοιμοθάνατος οργανισμός που κατέρρευσε λόγω της εσωτερικής του σήψης, της οικονομικής του πτώχευσης και της ανταρσίας του Αλή Πασά.
Ας τα δούμε λοιπόν, και ας σας κουράσω:
- Ισχυρίζεται ότι οι Φιλελληνικές Επιτροπές του Λονδίνου και του Παρισιού έστελναν όπλα και χρήματα πριν το 1821. Πρόκειται για χονδροειδές ψέμα. Η Επιτροπή του Λονδίνου ιδρύθηκε το 1823 και του Παρισιού το 1825. Η προετοιμασία της Επανάστασης (να θυμίσω και πάλι 1814-1821) έγινε αποκλειστικά από τη Φιλική Εταιρεία, με χρήματα και εισφορές των ίδιων των Ελλήνων εμπόρων και της Διασποράς. Οι ξένοι έμαθαν για την Επανάσταση αφού αυτή ξέσπασε.
Φυσικά η κυρία θέλει να αφαιρέσει από τους Έλληνες την πατρότητα της προετοιμασίας του Αγώνα και να δείξει ότι η Φιλική Εταιρεία ήταν απλώς ένας ενδιάμεσος ξένων συμφερόντων...
- Ισχυρίζεται ότι οι Μουσουλμάνοι Αλβανοί μισθοφόροι που υπηρετούσαν τους Οθωμανούς στο Μοριά άλλαξαν στρατόπεδο ή παρέδωσαν κάστρα επειδή δωροδοκήθηκαν με "εξωτερικά κονδύλια" και "διεθνή χρηματοδοτικά δίκτυα" της Φιλικής Εταιρείας και των Ευρωπαίων. Μάλιστα, προσπαθεί να το πασάρει αυτό ως "διεθνή παρέμβαση" για να δείξει ότι οι πρώτες επιτυχίες των Ελλήνων το 1821 ήταν αγορασμένες από ξένους. Όμως το 1821 δεν υπήρχε ούτε μισή λίρα από ξένα δάνεια ή ευρωπαϊκές επιτροπές. Τα πρώτα δάνεια από το Λονδίνο εγκρίθηκαν το 1824 και έφτασαν το 1825. Επομένως, το 1821 δεν υπήρχαν "εξωτερικά κονδύλια" για να δωροδοκηθεί κανείς.Από πού προήλθαν τα χρήματα; Οι συμφωνίες που έκαναν οι Έλληνες οπλαρχηγοί (όπως ο Κολοκοτρώνης στην Τριπολιτσά) με τους Αλβανούς μισθοφόρους βασίζονταν σε ντόπιους πόρους και κυρίως στην υπόσχεση να κρατήσουν τα δικά τους υπάρχοντα και να πάρουν ένα μέρος από τα λάφυρα της άλωσης. Ήταν μια κλασική, τοπική συμφωνία πολεμάρχων της εποχής.
Το πραγματικό αίτιο, όπως ανέφερα ήδη, που η κυρία "ξεχνάει" σκόπιμα, είναι ότι οι Μουσουλμάνοι Αλβανοί δεν ήταν πιστοί στρατιώτες του Σουλτάνου. Ήταν κυρίως άνδρες του Αλή Πασά των Ιωαννίνων, ο οποίος εκείνη την περίοδο βρισκόταν σε ανοιχτό πόλεμο και ανταρσία εναντίον του Σουλτάνου. Οι Αλβανοί στον Μοριά ήταν αποδιοργανωμένοι, απλήρωτοι από την Κωνσταντινούπολη και ήθελαν απλώς να σώσουν το τομάρι τους και να γυρίσουν στην Ήπειρο για να βοηθήσουν τον Αλή Πασά.
Επικαλείται δε το βιβλίο του Sukru Ilıcak (Those Infidel Greeks). Όμως ο Ilıcak στα οθωμανικά αρχεία δείχνει την οθωμανική ανικανότητα, την έλλειψη πληρωμών από την Πύλη και το χάος λόγω του Αλή Πασά. Η κυρία, παίρνει αυτά τα στοιχεία και τους αλλάζει τα φώτα, βαφτίζοντάς τα "διεθνή χρηματοδότηση" προσπαθώντας να μειώσει την πολεμική αρετή και τη στρατηγική των Ελλήνων το 1821, με το να παρουσιάζει τις οθωμανικές ήττες ως αποτέλεσμα μιας "σκοτεινής δυτικής χρηματοδότησης"...
- Προσπαθεί να περάσει το αφήγημα ότι οι Έλληνες ήταν απλώς "άτακτοι κλέφτες" χωρίς καμία στρατιωτική γνώση, ικανοί μόνο για ενέδρες. Ισχυρίζεται ότι η Επανάσταση απέκτησε σοβαρή στρατιωτική υπόσταση, πυροβολικό, τακτική και μηχανικό αποκλειστικά επειδή ήρθαν οι άνεργοι βετεράνοι των Ναπολεόντειων Πολέμων να τους τα μάθουν.Παρουσιάζει, δηλαδή, το Τάγμα των Φιλελλήνων ως τον "εγκέφαλο" και τον "εκσυγχρονιστή" που κράτησε ζωντανό τον Αγώνα, υπονοώντας ότι χωρίς αυτούς οι Έλληνες δεν θα μπορούσαν να διεξάγουν καμία σοβαρή επιχείρηση. Αναφέρει σωστά τον αριθμό του St Clair (περίπου 940-1.200 Φιλέλληνες συνολικά σε όλο τον Αγώνα). Όμως, "ξεχνάει" να κάνει τη σύγκριση: 1.000 άνθρωποι, διασκορπισμένοι σε βάθος εννέα ετών, απέναντι σε δεκάδες χιλιάδες Έλληνες επαναστάτες και οθωμανικές στρατιές...
Το Τάγμα των Φιλελλήνων δεν ήταν ποτέ μια στρατιωτική δύναμη ικανή να κρίνει τον πόλεμο αριθμητικά ή στρατηγικά.Η ίδια η ιστορία αποδομεί τον ισχυρισμό της. Συγκεκριμένα η μελέτη του Cambridge που η ίδια επικαλείται ("When the Philhellenes fought like the Greek irregulars")... Στην πρώτη μεγάλη μάχη όπου το Τάγμα των Φιλελλήνων πολέμησε με το δικό του, ευρωπαϊκό στυλ (παράταξη σε ανοιχτό πεδίο, τακτικός στρατός), υπέστη ολοκληρωτική καταστροφή στο Πέτα. Οι Οθωμανοί τους διέλυσαν.
Το δίδαγμα; Απλό! Οι ευρωπαϊκές τακτικές των Ναπολεόντειων Πολέμων (γραμμές piyade, μάχες εκ του συστάδην σε πεδιάδες) ήταν παντελώς ακατάλληλες για το ορεινό ανάγλυφο της Ελλάδας και τον τύπο του πολέμου που διεξαγόταν. Αυτό που κράτησε την Επανάσταση ζωντανή στα πρώτα κρίσιμα χρόνια ήταν ο κλεφτοπόλεμος (ταμπούρια, ενέδρες, στενά περάσματα) του Κολοκοτρώνη, του Ανδρούτσου και του Καραϊσκάκη (τον οποίο η Ada υποτιμά)
- Επικαλείται, δε, τον Olivier Voutier και τα 5 κανόνια του για να δείξει ότι η Τριπολιτσά έπεσε χάρη στο "γαλλικό πυροβολικό". Αυτό είναι ιστορικό ανέκδοτο. Η Τριπολιτσά έπεσε από την ασφυκτική πολιορκία μηνών, την πείνα, τις διαπραγματεύσεις και την αιφνιδιαστική έφοδο των Ελλήνων από την πύλη του Ναυπλίου. Τα 5 κανόνια του Voutier δεν είχαν καμία στρατηγική επίδραση στην άλωση της βαριά οχυρωμένης πόλης.
- Αναφέρει ότι ο Φαβιέρος έφτιαξε στρατό 4.000 ανδρών. Αυτό συνέβη προς το τέλος, μετά το 1825. Όμως, οι μεγάλες, υπαρξιακές νίκες της Επανάστασης που εδραίωσαν το ελληνικό κράτος (Βαλτέτσι, Δερβενάκια, Βασιλικά) έγιναν πριν το 1823 από τους άτακτους οπλαρχηγούς, όταν το "Τακτικόν" δεν υπήρχε καν ως ιδέα.
Σε γενικές γραμμές η κυρία χρησιμοποιεί τον ηρωισμό και την τεχνική προσφορά μεμονωμένων Φιλελλήνων για να μειώσει την πολεμική αξία των Ελλήνων. Προσπαθεί να περάσει το υποτιμητικό μήνυμα ότι οι Έλληνες ήταν "ανίκανοι να οργανωθούν" και ότι η στρατιωτική επιτυχία ήταν ευρωπαϊκό εισαγόμενο προϊόν.
- Προσπαθεί να αποδείξει ότι η Ελληνική Επανάσταση δεν ήταν "ελληνική". Ισχυρίζεται ότι επειδή στο οθωμανικό σύστημα (Millet) ο διαχωρισμός ήταν θρησκευτικός και όχι εθνικός, και επειδή πολλοί οπλαρχηγοί (Μπότσαρης, Ανδρούτσος, Καραϊσκάκης) είχαν αρβανίτικη καταγωγή ή μιλούσαν αρβανίτικα, η εξέγερση ήταν ένα "εθνοτικό χάος".Υπονοεί δηλαδή ότι οι Δυτικοί Φιλέλληνες "βάφτισαν" αυτούς τους πληθυσμούς "απογόνους του Λεωνίδα και του Αχιλλέα" λόγω ρομαντισμού, ενώ στην πραγματικότητα επρόκειτο για Αλβανούς που δεν είχαν καμία σχέση με την ελληνική εθνική συνείδηση (τι πόνος και αυτός μιλάμε απ΄όλους τους ανασφαλεία γείτονές μας)!Και φυσικά κάνει την κλασική πλέον και εσκεμμένη απάτη... Ταυτίζει τη γλώσσα με την εθνική ταυτότητα.
Να μην αναφερθώ πάλι στο τι ήταν οι Αρβανίτες και όχι οι Αλβανοί. Τα έχουμε πει εκατοντάδες φορές!
- Επικαλείται ξένους περιηγητές (Hobhouse, Holland) που λένε ότι οι Σουλιώτες έμοιαζαν με Αλβανούς. Όμως "ξεχνάει" να αναφέρει ότι οι Σουλιώτες (όπως ο Μάρκος Μπότσαρης) πολέμησαν λυσσαλέα εναντίον των Μουσουλμάνων Αλβανών του Αλή Πασά και τα λοιπά επίσης γνωστά που έχουμε πει!
- Χρησιμοποιεί το οθωμανικό σύστημα των Millet για να πει ότι "δεν υπήρχαν Έλληνες, υπήρχαν μόνο Ορθόδοξοι". Αν ίσχυε αυτό, τότε γιατί η Φιλική Εταιρεία ονομάστηκε "Ελληνική" και όχι "Ορθόδοξη"; Γιατί το πρώτο Σύνταγμα της Επανάστασης (Επίδαυρος, 1822) μιλάει ρητά για "το Ελληνικό Έθνος" και ορίζει ποιοι είναι οι "Έλληνες";
Και επαναλαμβάνει εδώ το αποκορύφωμα της θεωρίας συνωμοσίας: ισχυρίζεται ότι τα "φιλελληνικά δίκτυα" χρηματοδοτούσαν έμμεσα τους Αλβανούς για να ξεσηκωθούν. Όμως, όπως είπαμε και πριν, το 1821-1822 δεν υπήρχε κανένα φιλελληνικό δίκτυο με τέτοια οικονομική επιφάνεια...
- Ισχυρίζεται ότι ο Φιλελληνισμός ήταν στην πραγματικότητα ένα "μπίζνες πλαν". Παρουσιάζει τα δάνεια του 1824 και 1825 όχι ως στήριξη, αλλά ως αποτύπωμα μιας οργανωμένης οικονομικής απάτης, όπου οι μόνοι κερδισμένοι ήταν οι ξένοι τραπεζίτες. Καταλήγει στο "αντιπαραδειγματικό" συμπέρασμα ότι χωρίς αυτά τα δάνεια, την τεχνολογία των ξένων (όπως η "Καρτερία") και τη διπλωματική πίεση που οδήγησε στο Ναβαρίνο, οι Έλληνες θα είχαν ηττηθεί ολοκληρωτικά. Υπονοεί, δηλαδή, ότι η Ελλάδα είναι ένα τεχνητό κράτος-μαριονέτα, που αγοράστηκε με αγγλικές λίρες και επιβλήθηκε με ξένα κανόνια (η γνωστή καραμέλα της που την πιπιλάει και επαναλαμβάνεται συνεχώς σαν μωρό που λέει τις πρώτες λεξούλες του).
Το γιατί οι Μεγάλες Δυνάμεις οδηγήθηκαν στο Ναβαρίνο το έχουμε αναπτύξει ιδιαίτερα. Δεν κινήθηκαν από τον "ρομαντισμό" των Φιλελλήνων, αλλά από σκληρά γεωπολιτικά συμφέροντα. Η Ρωσία ήθελε να διαμελίσει την Οθωμανική Αυτοκρατορία, η Αγγλία ήθελε να αναχαιτίσει τη Ρωσία και η Γαλλία ήθελε να επιστρέψει ως υπολογίσιμη δύναμη στη Μεσόγειο. Το Ναβαρίνο ήταν το αποτέλεσμα του Ανατολικού Ζητήματος και της επιμονής των ίδιων των Ελλήνων να συνεχίζουν να πολεμούν παρά τις καταστροφές, αναγκάζοντας τις δυνάμεις να παρέμβουν για να μην διαλυθεί το εμπόριο στη Μεσόγειο...
- Χρησιμοποιεί τη δράση της "Καρτερίας" και του Hastings για να δείξει ότι η στρατιωτική πλάστιγγα έγειρε λόγω της ξένης τεχνολογίας. Όμως, η "Καρτερία" έφτασε στην Ελλάδα στα τέλη του 1826. Η Επανάσταση είχε ήδη επιβιώσει και θριαμβεύσει στα πρώτα, πιο δύσκολα και κρίσιμα χρόνια (1821-1824) χωρίς κανένα ατμοκίνητο πλοίο, χωρίς τακτικό στρατό και χωρίς ξένα δάνεια, βασισμένη μόνο στα μπουρλότα των νησιωτών και τον κλεφτοπόλεμο των ατάκτων
Είναι αλήθεια ότι τα δάνεια του Λονδίνου είχαν ληστρικούς όρους και οι τραπεζίτες έβγαλαν τεράστιες προμήθειες, κάτι που η σύγχρονη ελληνική ιστοριογραφία διδάσκει ανοιχτά. Όμως η κυρία το χρησιμοποιεί αυτό πονηρά για να πει ότι η Ελλάδα "αγοράστηκε". Η πραγματικότητα είναι ότι η έκδοση αυτών των ομολόγων στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου αποτέλεσε την πρώτη de facto διπλωματική αναγνώριση της ελληνικής ανεξαρτησίας. Οι Άγγλοι επενδυτές πόνταραν οικονομικά στην ίδρυση ελληνικού κράτους. Τα δάνεια δεν δημιούργησαν την Επανάσταση. Η Επανάσταση ανάγκασε τις διεθνείς αγορές να ασχοληθούν μαζί της.
---------------------
Και μετά απ΄όλα αυτά, στο τέλος, η κυρία, προσποιείται την "αντικειμενική" και λέει ότι ο Φιλελληνισμός δεν πρέπει να υποτιμάται. Αυτό είναι το κλασικό προπέτασμα καπνού της σύγχρονης προπαγάνδας. Αφού επί 12 ενότητες έχει προσπαθήσει να αποδείξει ότι οι Έλληνες δεν είχαν εθνική συνείδηση, δεν είχαν δικά τους όπλα, δεν είχαν δικά τους λεφτά και δεν ήξεραν να πολεμούν, στο τέλος λέει "το θέμα είναι περίπλοκο" για να φανεί επιστημονική.
Συνοψίζοντας...η κυρία Κατίνα δεν κάνει ιστορία. Κάνει πολιτική αποδόμησης. Το κείμενό της είναι μια "ακαδημαϊκά ντυμένη" προσπάθεια να στηρίξει το αφήγημα ότι το ελληνικό κράτος είναι ένα "εχνητό δυτικό κατασκεύασμα.Μετέθεσε χρονικά τις Φιλελληνικές Επιτροπές πριν το 1821 για να κλέψει την πατρότητα της προετοιμασίας.Βαφτίζει τις ντόπιες συμφωνίες με μισθοφόρους "ξένα κονδύλια".Παρουσιάζει τους δίγλωσσους Έλληνες (Αρβανίτες) ως εθνοτικά ξένους για να διαλύσει την εθνική ταυτότητα του Αγώνα.
Θα κλείσω αυτή τη μεγάλη ομολογουμένως ανάρτηση με μια πηγή που η ίδια χρησιμοποίησε : τον Mazower.
Εκείνη βέβαια ήθελε να δείξει ότι οι Έλληνες έβλεπαν με εχθρότητα τους Φιλέλληνες, θέλοντας να βγάλει το συμπέρασμα ότι η Επανάσταση ήταν ένα χάος άγριων οπλαρχηγών. Όμως ο Mazower στο βιβλίο του, εξμνεί την εγχώρια αντοχή και την κοινωνική κινητοποίηση των Ελλήνων. Εξηγεί ότι η Επανάσταση πέτυχε επειδή ρίζωσε βαθιά σε όλα τα στρώματα του ελληνικού πληθυσμού (αγρότες, ναυτικούς, κληρικούς). Δείχνει ότι οι ξένοι συχνά δεν καταλάβαιναν την πραγματικότητα της περιοχής, αλλά σε καμία περίπτωση δεν υποστηρίζει ότι η Επανάσταση ήταν ένα "ξένο project" ή ότι οι Έλληνες ήταν ανίκανοι...
Αν οι Έλληνες δεν είχαν την τεράστια ψυχική και πολεμική δύναμη να κρατήσουν την Επανάσταση ζωντανή επί 7 ολόκληρα χρόνια, απέναντι σε μια Αυτοκρατορία και μια Αίγυπτο που χρηματοδοτούνταν και συμβουλεύονταν από τη Δύση, καμία ξένη επέμβαση δεν θα είχε συμβεί. Το Ναβαρίνο δεν δημιούργησε την Ελλάδα. Η ελληνική επιμονή ανάγκασε το Ναβαρίνο να συμβεί...
https://t.co/qxwY0s1Xw1