Avrupa neden geriliyor? Size bir örnek vereyim: 2026 yılında Carmine Paolino adında bir girişimci, Almanya'da şirket kurmaya karar veriyor. Adamın müşterileri hazır. Yapacağı iş belli. Hatta çalışmaya bile başlamış. Ama şirketin resmi işlemleri bir türlü tamamlanmıyor. Avukatla görüşüyor, notere gidiyor, mahkemeden belge bekliyor, muhasebeci tutuyor.
Aradan beş ay geçiyor. Bu süre içerisinde yaklaşık 9.600 avro harcıyor ama yurt dışındaki müşterilerine vergi numarasıyla fatura gönderemiyor.
Hatta kendi anlatımına göre, kendisine hizmet veren herkes parasını almış ama kendisi müşterilerinden parasını alamamış.
Vergi numarası 203 gün sonra geliyor. İlk uluslararası faturalarını gönderebilmesi ise şirket kurma işlemlerine başlamasından 229 gün sonrasını buluyor.
2019 yılında Tesla, Almanya’da fabrika kurmaya karar veriyor.
Berlin yakınlarında bir arazi seçiliyor. Burada elektrikli otomobil üretecekler. Binlerce insan çalışacak ve milyarlarca dolarlık yatırım yapılacak.
Ama fabrika kurulmaya başlayınca Alman bürokrasisiyle ilgili sorunlar yaşıyorlar.
Tesla’nın inşaata devam edebilmek için bazı geçici izinleri var. Fakat fabrikanın tamamen faaliyete geçebilmesi için gerekli izinler bir türlü tamamlanmıyor.
Hatta şirket 2021 yılında Alman makamlarına bir mektup gönderiyor.
Mektupta, izin başvurusunun üzerinden 16 ay geçmesine rağmen nihai iznin ne zaman verileceğinin bile belli olmadığını söylüyorlar.
Elon Musk da aynı yıl Almanya’ya gidiyor.
Gazeteciler kendisine fabrikanın ne zaman açılacağını sorunca bürokrasiden şikayet ediyor.
Almanya’da çok fazla kural olduğunu, sürekli yeni kurallar getirildiğini ama eskilerinin kaldırılmadığını anlatıyor.
Hatta böyle devam ederse zamanla hiçbir şey yapılamayacak hâle gelineceğini söylüyor.
Fabrikanın izni, ilk izin başvurusunun üzerinden yaklaşık iki yıl sonra çıkıyor.
2025 yılında Nvidia’nın CEO’su Jensen Huang, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un düzenlediği bir akşam yemeğine katılıyor.
Konu yapay zeka yatırımlarına geliyor.
Huang, Avrupalı yöneticilere dönüp Avrupa’nın ve Fransa’nın çok yavaş hareket ettiğini söylüyor.
Bunu da toplantıya katılan bir Fransız girişimci daha sonra gazetecilere anlatıyor.
Hatta aynı yıl Fransa Cumhurbaşkanı Macron da Avrupa’daki işlemlerin çok yavaş ilerlediğini kabul ediyor.
Mesela çip fabrikalarının kurulmasıyla ilgili 2026 yılında yayımlanan bir araştırmada:
Tayvan’da bir çip fabrikasının izin ve tasarım aşamasından üretime başlamasına kadar geçen süre yaklaşık 19 ay.
Singapur’da 23 ay.
Avrupa’da ise 34 ay.
Yani Tayvan’daki bir şirket üretime başlamışken Avrupa’daki rakibi hâlâ fabrikanın inşaatıyla uğraşıyor olabilir.
Bir zamanlar Avrupa dünyanın en büyük sanayi merkezlerinden biriydi.
Almanlar otomobil, Fransızlar uçak, İtalyanlar makine üretiyordu. Çinli şirketler de Avrupa’ya gidip bu teknolojileri öğrenmeye çalışıyordu.
Asya bu işleri zamanla öğrendi; düşük maliyet, ucuz işçilik, ucuz enerji ve hızlı karar alması sayesinde birçok sektörde üstünlük kurmaya başladı…
Avrupa’nın bundan 30 yıl önceki en büyük avantajı, karşısında bugünkü kadar güçlü bir Çin’in olmamasıydı. Kaliteli ürünler üretiyorlardı, dünyaya satıyorlardı. İşlerin yavaş ilerlemesi de pek sorun olmuyordu. Ama artık dünya çok hızlı değişiyor. Bugün hayal gibi gelen şeyler iki yıl sonra hayatımızın içerisinde sıradanlaşıyor.
Böyle bir dünyada hâlâ eski hızla hareket etmek büyük sorun…