Có một điều khá thú vị trong cách nhiều giáo viên Mỹ khen ngợi trẻ nhỏ. Thay vì nói “You’re so smart!” – Con thông minh quá!, nhiều giáo viên lại chọn nói “You worked really hard on that!” – Con đã rất cố gắng!
Nghe thì có vẻ chẳng khác nhau là mấy, nhưng đằng sau hai lời khen ấy lại là hai cách tác động đến tâm lý trẻ.
Các nghiên cứu tâm lý giáo dục cho thấy, khi một đứa trẻ thường xuyên được khen là thông minh, trẻ có thể dần tin rằng thành công đến từ khả năng bẩm sinh. Vì vậy, khi gặp bài toán khó hoặc làm sai, trẻ dễ lo lắng rằng mình không còn thông minh như mọi người vẫn nghĩ.
Ngược lại, khi được ghi nhận vì sự cố gắng, cách suy nghĩ và những tiến bộ của bản thân, trẻ có xu hướng hiểu rằng năng lực có thể được cải thiện thông qua học hỏi và luyện tập.
Chẳng hạn, thay vì khen “Con giỏi quá!”, bố mẹ có thể nói “Mẹ thấy con đã rất cố gắng để giải được bài toán này. Lần sau con hãy tiếp tục làm tốt như vậy nhé!”
Điều đó không có nghĩa là chúng ta không nên khen con thông minh, mà quan trọng là đừng chỉ khen kết quả hay năng khiếu mà bỏ qua cả quá trình con đã nỗ lực.
Bởi điều một đứa trẻ cần không chỉ là niềm tin rằng mình thông minh, mà còn là sự tự tin rằng ngay cả khi chưa làm được, mình vẫn có thể học để làm tốt hơn.
Mọi người thường khen con thông minh, con giỏi hay khen con vì đã cố gắng?