Dramat najbardziej patriotycznego z narodów, to jest narodu polskiego: jakieś wściekłe zrywy bohaterstwa i jakaś tępota rozumowa, podporządkowana najbardziej błazeńskim frazesom.
„Chciałbym przekrzyczeć kurtynę żelazną”
Stany Zjednoczone nie są już w stanie utrzymać swojej hegemonii ani podporządkować sobie Rosji i Chin; reszta świata, tzw. Globalne Południe, korzysta z okazji i również wymyka się spod dominacji Zachodu – to jedna z tez tej mało znanej* książki.
I dobrze. Nie ma co podważać narracji, narracja jest najważniejsza. Zachód jest silny i zjednoczony jak nigdy, ostateczne pognębienie przeciwników jest pewne, trzeba tylko ich mocniej docisnąć.
*) W Polsce. Na świecie to bestseller. #KlęskaZachodu
Przypominają się ci dziennikarze polscy w Genewie w latach 20., o których pisał Cat-Mackiewicz, że pocieszają siebie i rodaków w kraju donosząc, jaki ten Voldemaras jest śmieszny i jaki ten Stresemann jest odosobniony. Tymczasem twarde realia są takie, że Chiny nie tylko nie mają interesu w tym, aby stosunki z USA kłaść ponad relacje z Rosją, ale mają wręcz żywotny interes w tym, aby nie dopuścić do klęski Rosji w jej starciu z Zachodem, w szczególności takiej, która wydałaby zasoby Rosji w ręce Zachodu. W Pekinie muszą bowiem wiedzieć, że Zachód uwolniony od wyzwania rosyjskiego i jeszcze dodatkowo ośmielony swoim triumfem nad Moskwą mógłby skupić wszystkie swoje siły na powstrzymywaniu Chin. To powinien być stały element wszelkich przewidywań dotyczących dalszego przebiegu wojny na Ukrainie: że obliczając siłę, jaką trzeba by rzucić na szalę, aby pokonać Rosję, trzeba brać pod uwagę, że po drugiej stronie prawdopodobnie będą to równoważyć Chiny. To na pewno dla kalkulacji wojenno-politycznych ma większe znaczenie, niż to, jak Xi witał Trumpa i Putina.
„#KlęskaZachodu nie jest książką o jednej wojnie ani o jednej polityce, lecz o długotrwałym rozpadzie społecznych fundamentów Zachodu. Todd przypomina, że gospodarka, ideologia i polityka nie mogą trwać bez głębszych struktur kulturowych i demograficznych. Niezależnie od tego, czy się z nim zgadzamy, jego analiza zmusza czytelnika do zakwestionowania tego, co często uznaje się za oczywiste: siły, stabilności i uniwersalności zachodniego modelu. Książkę warto przeczytać nie dlatego, że dostarcza ostatecznych odpowiedzi, lecz dlatego, że stawia niewygodne, ale istotne pytania o kierunek rozwoju współczesnego świata.
Todd jest najbardziej wartościowy wtedy, gdy czyta się go nie jako proroka, lecz jako prowokującego do myślenia diagnostę. Jego największą zaletą nie jest to, że zawsze ma rację, ale to, że łączy dziedziny wiedzy, które rzadko są ze sobą zestawiane, i zmusza czytelnika do wyjścia poza dominującą narrację”.
https://t.co/l0gjwQOJWI
Każdy tekst – nie spośród tych przeszło stu, które składają się na niniejszy wybór, ale tych ponad tysiąca, które stanowiły jego podstawę – jest tylko pretekstem do wypowiedzenia jakiejś ponadczasowej myśli, jakiejś uniwersalnej reguły, jakiejś przenikliwej obserwacji otaczającej nas rzeczywistości. (ze wstępu)
„Zdawać by się mogło, iż fałszowanie dziejów, i wskazania sprzeczne z rzeczywistością i postulatami interesów polskich ustaną, gdy Polska, na skutek wojny światowej, odzyskała państwowość. Rzeczywiście teraz już chyba nie potrzeba było obawiać się „przedawnienia” albo upadku ducha. Stało się jednak inaczej. Dzięki temu, że do żłobu państwowego dorwała się nowa elita, złożona z elementów wyznających właśnie tezę „powstańczą”, zaczęło się na wielką skalę, zarówno w szkolnictwie, jak i w prasie, forsowanie zapatrywania, jakoby Polska odzyskała państwowość nie dzięki dogodnej koniunkturze oraz tym wysiłkom ugodowym, które pozwoliły zachować choć resztę sił narodowych, ale właśnie dzięki „stuletniej walce” powstańczej. Mechanizmu, w jaki ta walka powstańcza przyczyniła się do restauracji państwa, nikt nie wyjaśniał. Niemniej młodzież i szerokie masy, na skutek konsekwentnego wbijania w głowę tego nonsensu, uwierzyły weń. Za tym poszło generalne lekceważenie koniunktury geopolitycznej, sił własnych, sił obcych, wreszcie logiki, rozumu, informacji, doświadczenia, tego wszystkiego, z czego składać się winna wyłącznie polityka państwa. Wszystko zastąpiono frazesami w rodzaju „odwieczny wróg”, „Grunwald”, „nie ma Polski bez morza” i setkami tym podobnych nonsensów” ~ #Bocheński #dziejegłupoty (1941)
„Mitologia samowyzwolenia nie ma w sobie nic osobliwie polskiego. Wszystkie narody wyzwolone głoszą, że wyzwoliły się same dzięki swemu heroizmowi – tak samo Polacy, jak Litwini, Łotysze czy Estończycy. Z tego uroczystego fałszu wyprowadza się później wnioski polityczne mocno szkodliwe, dlatego ktoś powinien się podjąć złośliwej czynności nakłuwania balonów. Gwoli szacunku dla rzeczywistości” ~ #Łagowski #CzyPolskęStać
„Polska odzyskała niepodległość w 1918 r. dzięki temu, że państwa niemieckie zostały pokonane przez Francuzów i Anglików. Jednakże każde polskie dziecko, niezależnie od wieku – bo w Polsce istnieją również stare dzieci – wie, że niepodległość Polski wywalczył Józef Piłsudski. Republika Francuska w wojnie z Niemcami poświęciła życie półtora miliona młodych Francuzów. Każde polskie dziecko, stare i młode, powinno widzieć związek przyczynowy między tą ofiarą Francuzów a odzyskaną niepodległością Polski. Czy widzi? Widzi ono raczej Piłsudskiego siedzącego w magdeburskim areszcie i pragnącego z całej duszy – chcieć to móc – niepodległości Polski. I to raczej z tego bohaterskiego chcenia niepodległość wywodzi. Gdy Piłsudski przyjechał do Warszawy w niezaplombowanym wagonie, w kraju istniały już dwa rządy polskie, ale żeby zapanowała niepodległość, trzeba było, żeby Piłsudski to ogłosił. Liczą się bowiem słowa, legenda, romantyczna malowniczość, a nie namacalne fakty” ~ #Łagowski #CzyPolskęStać
Słyszy się nieraz opinie, że Polska nie ma strategii bezpieczeństwa narodowego, że Polska potrzebuje takiej strategii.
Ale przecież Polska ma taką strategię. Ta strategia może i prowadzi do skutków odwrotnych od zamierzonych, ale to nie przeszkadza temu, że jest od wielu lat konsekwentnie realizowana przez wszystkie rządy. Tą strategią jest namawianie Zachodu, aby konfrontował się z Rosją, nie współpracował z nią i wypierał jej wpływy skąd się da.
Ta strategia opierała się na takich założeniach, że potęga Zachodu jest przytłaczjąca (wszak Rosja to stacja benzynowa z głowicami jądrowymi), więc zawsze wyjdzie(my) z tej konfrontacji zwycięsko, a wraz z wypieraniem wpływów rosyjskich z obszaru poradzieckiego to Polska będzie tam budować swoje wpływy, dzięki czemu jej znaczenie międzynarodowe będzie rosnąć.
No i doszło do konfrontacji, i okazało się, że to Zachód przegrał, nie będąc w stanie złamać Rosji sankcjami, ani pokonać jej rękami Ukraińców z zachodnią bronią (innych teorii zwycięstwa nie było), a przy tym nie będąc w stanie obronić swojego protegowanego przed bolesnymi stratami terytorialnymi i jeszcze boleśniejszą katastrofą demograficzną. Przy okazji podważono przekonanie o wszechpotędze NATO, na którym to przekonaniu przecież opiera się nasze bezpieczeństwo, bardziej chyba niż na wierze, że Amerykanie b��dą toczyć wojnę lądową w Europie Wschodniej lub używać w naszej obronie broni jądrowej. A Rosja weźmie pod swoje bezpośrednie panowanie obszary, na które wcześniej mogła wywierać tylko pośredni wpływ za pomocą nieudolnych i skorumpowanych władz wywodzących się z prorosyjskich środowisk na Ukrainie, w typie Janukowycza.
Ale co się więcej okazało, to też że w tych rzekomo sprzyjających okolicznościach (bo Zachód wreszcie „zrozumiał”, jaka jest Rosja i z nią zerwał) Polska nie jest w stanie zbudować na wschodzie żadnych wpływów, że te mrzonki należy porzucić, bo po prostu nie mamy do tego potencjału. Polska, która po wybuchu wojny miała wejść do „ligi państw wagi ciężkiej”, nie była w stanie nawet od toczącej śmiertelne zmagania Ukrainy uzyskać choćby symbolicznych ustępstw (formułowanie celów innych niż symboliczne przychodzi naszym elitom z trudem), czy choćby powstrzymania się od różnych afrontów. Nie trzeba dodawać, że Polska nie będzie się też liczyć w rozmowach pokojowych między Zachodem a Rosją, jeżeli do takich faktycznie dojdzie (bo też co miałaby do nich wnieść? twierdzenie, że z Rosją nie wolno rozmawiać? opowieści o bitwie warszawskiej?).
A najgorsze jest to, że my tej nieszczęsnej strategii trzymamy się, mimo że widać jak na dłoni, że ona nie prowadzi do niczego dobrego, ani dla nas, ani dla Ukrainy, ani dla Europy. Że chcemy podtrzymywać konfrontację, w której – w razie eskalacji – grozi nam dewastacja terytorium i masakra + exodus ludności.
Polska, owszem, potrzebuje nowej strategii, a przede wszystkim przemyślenia dotychczasowej.
#KlęskaPolski #KlęskaZachodu
Ale czy z takiego szczytu wynika coś bardziej konkretnego?
Jest dobra atmosfera i speszona przewodnicząca KE. Ok. Ale są jakieś pomysły na obniżenie kosztów energii i poprawę konkurencyjności? I jeszcze: w czym Polska jest konkurencyjna w skali globalnej, że tę konkurencyjność traci? Czy konkurencyjność w tych dziedzinach, które się dzisiaj naprawdę liczą, to nie jest coś, co Polska musi dopiero zbudować?
Jest jakaś bardziej precyzyjna niż „nie w nieskończoność” perspektywa, kiedy finansowanie Ukrainy przestanie być konieczne? Przecież nawet zakończenie wojny nie jest z tym równoznaczne.
Kancelaria Prezydenta przytacza urywki przemówienia głowy państwa, z których wynika że „opowiadamy się za” tym, „chcemy” tamtego, Grupa Wyszehradzka „powinna” to, a Europa „musi” tamto, czyli klasyczny dla polskiej polityki zagranicznej koncert życzeń.
Chciałoby się jednak od naszych polityków po tak doniosłych wydarzeniach usłyszeć więcej konkretów.
Problem w tym, że wybory wygrywa się na przekazie antywojennym, ale zwycięzcy i tak realizują program wojenny. Wszak Trump też doszedł do władzy na przekazie antywojennym.
Co oczywiście nie znaczy, że za chwilę znowu nie uderzą na Iran. Albo kogoś innego.
Bo jaka jest alternatywa? Żmudna praca nad poprawą wewnętrzną?
Ciekawe co wybierze imperialna elita.
.@Diane_Lagrange: Dan Wang opisuje USA jako społeczeństwo prawników, a Chiny jako społeczeństwo inżynierów. Zwraca uwagę, że Chiny nie tylko kształcą ogromną liczbę inżynierów, lecz także osoby stojące na czele państwa z wykształcenia są inżynierami. Chińskie Biuro Polityczne składa się z ludzi, którzy studiowali chemię, mechanikę i inne dziedziny techniczne… Amerykańska administracja jest natomiast pełna osób z wykształceniem prawniczym. Nieco mniej jest ich za Trumpa niż za Bidena, kiedy właściwie tylko tacy ludzie wchodzili w jej skład.
Emmanuel #Todd: Tak, Trump zróżnicował ten skład, włączając do niego analfabetów, kaznodziejów i nacjonalistów…
#KlęskaZachodu
„Co by się działo, gdyby usiłowano połączyć i realizować jednocześnie zasady władzy rewolucyjnej i zasady władzy legalnej. Sądzę, że otrzymalibyśmy w wyniku ustrój absurdalny, całkowicie nieprzejrzysty, który posiadałby cechy tyranii i anarchii jednocześnie. Instytucje nie miałyby sprecyzowanych funkcji, za wszystkim kryłoby się coś innego. Kadry sprawujące władzę w takim ustroju popadłyby w stan anomii, to znaczy nie wiedziałyby, co jest dobre a co złe, do czego władza powinna dążyć a czego unikać nie potrafiłyby zdefiniować poprawnie interesu kolektywnego – ani interesu ogólnonarodowego, ani swego własnego interesu grupowego” ~ #Łagowski #CzyPolskęStać
Na Zachodzie demokracja już nie istnieje – to teza Emmanuela Todda. Jego diagnozy nie należy jednak mechanicznie przykładać do sytuacji w Polsce. Na Zachodzie mamy do czynienia z głębokim kryzysem wartości i obyczajów, które kiedyś decydowały o potędze państw zachodnich, ale które w Polsce nigdy się nawet dobrze nie zakorzeniły. O słabościach polskiego projektu państwowego sporo pisał w ciągu ostatnich 30 lat Bronisław Łagowski. Polecam obie lektury o smutnym stanie naszego państwa i cywilizacji, do której mamy należeć. #KlęskaZachodu #CzyPolskęStać
Abstrahując od tego, że to na razie tylko takie prasowe spekulacje, to Polski nikt nie ograł – Polski nie trzeba ogrywać, bo Polska w żadnej realnej grze nie uczestniczy, Polska uczestniczy tylko w wyobrażonej przez siebie grze w to, kto najbardziej nie lubi Rosji, kto jej najmocniej przygada i kto najgoręcej zachęca innych, żeby jej jakoś szkodzili. A kiedy okazuje się, że za taką „grę” nie przyznają nagród, to przez Polskę przetacza się westchnienie, że nas „ograli”.
To jest moim zdaniem szkodliwe, bo sugeruje, że problemem jest nie dość zręczna gra, a tymczasem problemem są same założenia, na których ta „polityka” jest oparta. Na przykład nieweryfikowane od kilkudziesięciu lat założenie, że w warunkach konfrontacji Zachodu z Rosją, do której Zachód usilnie namawiamy, znaczenie Polski rośnie. Pamiętacie, na okładce głośnej książki Z. Parafianowicza „Polska na wojnie” było https://t.co/tmir16ltXx. zdanie: „na początku wojny wydawało się, że Polska ma szansę wejść na trwałe do ligi państw wagi ciężkiej”. Dlaczego Polakom tak się wydaje? Polityka międzynarodowa to wymiana usług i zasobów między państwami, a Polska jedyne co ma w tym kontekście naprawdę istotnego, tj. terytorium + ewentualnie uzbrojenie, udostępnia za darmo. Samo pojęcie uczestnictwa w „grze” musi zakładać jakąś swobodę manewru, a Polska nawet nie próbuje udawać, że mogłaby coś zaoferować swoim wrogom albo czegoś odmówić swoim sojusznikom, że – krótko mówiąc – miałaby coś do sprzedania przy stole negocjacyjnym. Polska jako autonomiczny podmiot do negocjacji nic nie wnosi, więc nie jest przy nich potrzebna. Polska (jej terytorium i – w razie eskalacji – zasoby ludzkie) może być potrzebna w razie trwania konfrontacji, w której do „wygrania” jest dewastacja terytorium i przetrzebienie populacji.
„W połowie lat 70. przewidział upadek Związku Radzieckiego, a po 11 września zapowiedział przemiany, które miały doprowadzić do obecnego zwrotu w Stanach Zjednoczonych.
Ten prowokacyjny i inspirujący francuski historyk, czerpiąc z wieloletnich badań nad historią rodziny oraz łącząc narzędzia i metody demograficzne, statystyczne i antropologiczne, prowadzi nas w tej książce przez współczesne procesy geopolityczne i społeczne zachodzące na Zachodzie.
Rosyjska agresja na Ukrainę i, jak uważa Todd, coraz bardziej prawdopodobne zwycięstwo Rosji obnażają głębokie słabości najbardziej rozwiniętej części świata. Deindustrializacja gospodarki, dewaluacja znaczenia szkolnictwa wyższego, atomizacja jednostki, kryzys sensu po upadku religii, polityczno-gospodarcza presja Stanów Zjednoczonych oraz osłabienie państwa narodowego... wszystko to prowadzi do nihilizmu. To nowa religia Zachodu: kult nicości, przyzwolenie na destrukcję, odrzucenie samego pojęcia prawdy. Jak przypomina autor, wszystkie te zjawiska uwidoczniły się szczególnie wyraźnie w Palestynie po październiku 2023 roku”.
Kenan Efendić
Emmanuel Todd: Po pierwsze, Zachód poniósł klęskę, ponieważ Rosja wkrótce wygra wojnę na Ukrainie, a my nie możemy nic na to poradzić. Klęska ta ma dwa oblicza: przemysłowe, ponieważ w trakcie wojny stało się jasne, że Rosjanie są w stanie produkować więcej uzbrojenia niż Amerykanie, i gospodarcze, ponieważ zachodnie sankcje nie doprowadziły do załamania w Rosji, a rosyjska gospodarka okazała się na nie zaskakująco odporna. Na Zachodzie dominowało przekonanie, że mamy ogromną przewagę i że jesteśmy w stanie zdusić Rosję. Zamiast tego udało nam się zdusić Europę.
Cała rozmowa z autorem #KlęskaZachodu na stronie @Przeg_Polityczn