@FrankVanZuilen Lagere belastingen en uitgaven, stabiel beleid, minder regels, een eigen munt (naast de euro), begrotingsdicipline, opt outs op een aantal terreinen van de EU, etc. Ons programma is eigenlijk gewoon een blauwdruk voor een welvarender land voor alle Nederlanders.
“Ik heb er vertrouwen in dat de euro net zo hard is als de gulden. (..) Daarnaast hebben wij een onafhankelijke ECB die maar één doel heeft, namelijk een stabiele euro. (..) Veel beter dan nu kan natuurlijk niet, maar het wordt zeker niet slechter.”
— Gerrit Zalm, 15 april 1998
Op haar hoogtepunt gaf de Sovjet-Unie ongeveer de helft van het bbp uit. Nederland zit daar nu ook.
Sinds 2000 zijn de uitgaven reëel met 50% gestegen, en de komende jaren groeien ze (en de belastingen) verder.
Op een gegeven moment moeten we ophouden met vragen wie er meer belasting moet betalen, en ons afvragen waar al ons geld in godsnaam naartoe gaat.
‘De gemiddelde vwo-leerling van nu leest op het niveau van een havo-leerling uit 2006. Een havo-leerling van nu is een vmbo-leerling van twintig jaar terug. Maar ondertussen delen we dezelfde diploma’s uit. Zo houden we elkaar allemaal voor de gek.‘
Een ochtendcolumn
Vermogen in een eigen huis heeft een merkwaardige reputatie gekregen. Wie lang geleden een woning kocht, betaalde een fractie van de huidige prijs. Het verschil heet vermogen en daarbij klinkt steeds vaker het beeld van slapend rijk worden. In de politiek groeit de aandacht voor vermogen dat via erfenissen naar een volgende generatie gaat. Pro en D66 willen erfenissen zwaarder belasten.
Neem iemand die in 1976 een huis kocht en daar vijftig jaar bleef wonen. Aan het einde staat er een grotendeels afgelost huis dat als vermogen naar de volgende generatie kan gaan. De koper uit 1976 kende de afloop niet. De huizenprijzen schoten omhoog naar de top van 1978 en begonnen daarna aan een jarenlange daling. Pas rond 1999 lagen de reële huizenprijzen weer boven die oude top. Vanaf 2008 volgde een tweede grote daling. Over de hele periode waren er vijftien jaren waarin de reële woningwaarde lager lag dan een jaar eerder. Bijna een derde van de tijd werd de huizenbezitter armer. Wie moest verkopen kreeg geen langjarig gemiddelde, maar de prijs van dat moment.
Vandaag leggen we een liniaal tussen 1976 en 2026 en zien we vermogen. Een groot deel van de spectaculaire stijging in euro’s is niets anders dan inflatie. Vanaf de huizenpiek van 1978 steeg de reële waarde van Nederlandse woningen tot begin 2026 met ongeveer 82 procent. Omgerekend is dat een schamele 1,3 procent per jaar.
Daar zit ook nog een merkwaardige fiscale draai in. Inflatie maakt een huis in euro’s duurder zonder dat de eigenaar in koopkracht evenredig rijker wordt. Bij een erfenis telt de fiscus de actuele waarde van het huis wel volledig mee. Een deel van de waardestijging waarover uiteindelijk belasting wordt geheven, is dus het gevolg van geldontwaarding.
En zelfs die 1,3 procent reële prijsstijging is geen netto rendement. Op een woning van €500.000 is dat iets van €6.500 per jaar. Het Nibud rekent voor onderhoud met ongeveer één procent van de woningwaarde. Dat is al €5.000. Opstalverzekering, OZB en andere lasten komen daar nog bij. Van het rendement blijft weinig over.
Al die tijd zat het vermogen vast in één huis, meestal mede gefinancierd met geleend geld. De hypotheek vergrootte het risico. Na 1978 en opnieuw na 2008 kon het eigen vermogen snel verdwijnen terwijl de schuld gewoon bleef staan.
Wie huurde, hoefde vermogensvorming niet mis te lopen. Geld dat anders in de aankoop van een huis was gestoken, kon worden belegd. €100.000 groeit bij vier procent reëel rendement in vijftig jaar tot ruim €700.000, zonder verdere inleg. Maar daarvoor moet dan wel wat risico worden genomen.
Een deel van het vermogen in het huis kwam gewoon uit inkomen. De eigenaar loste af, betaalde onderhoud en investeerde later eigen geld in verduurzaming. De overheid riep daartoe op en presenteerde verduurzaming als een investering die ook de waarde van het huis kon verhogen. Dat geld werd dus niet geconsumeerd. Het werd in het huis gestoken.
Na vijftig jaar overlijdt de eigenaar. Economen wijzen op de ongelijkheid die bij zulke erfenissen kan ontstaan en politiek wordt de waarde van grote erfenissen reden om die zwaarder te belasten. Geld dat jarenlang niet werd geconsumeerd maar in het huis werd gestoken, verschijnt nu als vermogen dat ongelijk is verdeeld.
Je geeft het geld niet uit, maar stopt het in je huis. De overheid moedigt dat jarenlang aan. Vijftig jaar later heet het dan vermogen en wordt het aangewezen als een bron van ongelijkheid.
Laat dit even op uw inwerken: als het kindje bij de abortus levend ter wereld komt wordt volgens @ministerVWS zorg verleend waarbij het voorkomen van lijden centraal staat. Nee Sophie, er wordt een moord gepleegd, dat en niets anders.
Voorpublicatie. Over ruim een maand verschijnt het boekje De afrekening. Dit is het laatste stukje. Nu gratis te lezen. 13 november boekpresentatie. Onderwijsmuseum Dordrecht. Programma volgt. Inschrijven kan al. https://t.co/4ASToDV4kL
Germany destroyed its own price controls in 1948 and watched an economy resurrect itself inside eighteen months.
Ludwig Erhard did it unilaterally. On June 20, 1948, he abolished the Nazi-era price and wage controls that the Allied occupation forces had maintained, then went on radio to tell Germans what he had done before anyone could stop him. The American occupation authorities were furious. General Lucius Clay demanded an explanation. Erhard told him he had not reformed the controls, he had abolished them.
The results were immediate. Goods reappeared on shop shelves within days. Germans who had been hoarding anything of tangible value started trading again because currency reform and price liberalization made holding marks rational for the first time in years. Industrial output rose 50 percent in the six months following the reform.
The villain in this story is price controls, and the economists and bureaucrats who insist they tame chaos rather than create it. Price controls tell producers to stop producing and tell consumers to hoard. Every time. The postwar German black market proved it: the official economy was starving while the illegal economy fed people. Erhard simply liberated the black market by freeing prices.
You benefit from this history whether you know it or not, because it settled an empirical argument that interventionists have been trying to reopen ever since. Free prices coordinate production without a central planner. Suppress them and you get empty shelves and queues. Germany in 1946 had both. Germany in late 1948 had neither.
The so-called Wirtschaftswunder, the economic miracle, was not miraculous; Erhard applied basic economic logic that Friedrich Hayek had already formalized in 1945 in "The Use of Knowledge in Society." No central authority possesses the dispersed, local, constantly changing information that prices aggregate and transmit. Bureaucrats trying to set correct prices are not just inefficient; they are epistemically incapable of the task. Hayek made the theoretical case, thrn Erhard ran the experiment on a starving nation, and proved it.
West Germany grew at roughly 8 percent annually through the 1950s. East Germany, running Soviet central planning across the same ethnic population with similar prewar industrial infrastructure, stagnated and eventually built a wall to prevent its citizens from leaving. That comparison is about as clean a controlled experiment as political economy ever produces. Same people, same history, radically different institutions.
The lesson: prosperity flows from secure property rights, sound money, and voluntary exchange. Erhard gave West Germans all three in one afternoon.
We zouden in Nederland eens een brede discussie moeten voeren over de EU. En daarover een visie moeten vormen vanuit Nederland. Hoe zien we dat? Welke souvereiniteit wil je opgeven, welke behouden? Wat moet er anders? Wat kan er beter? Wat is Nederland zelf nog?
BREAKING NIUS: Bundeskanzler Friedrich Merz will Social Media massiv einschränken und sagt: "Komme mir niemand mit Free Speech!" Man müsse "immer noch in der Lage sein, die Bürger vor falschen Informationen zu schützen."
Gegen Männer wie Merz haben wir das Grundrecht der Meinungsfreiheit als Abwehrrecht. Seine Sicht auf die Bürger ist gefährlich und grenzt an einen verfassungsfeindlichen Verdachtsfall.
Peter, met je tweede punt kan ik een heel eind meegaan. Eén vrije Europese kapitaalmarkt, veel minder barrières en wederzijdse erkenning kunnen juist concurrentie versterken. Ik zou alleen oppassen met één Europees faillissementsrecht en één rechtsvorm als harmonisatie van bovenaf. Laat landen ook daarin concurreren en geef ondernemers de vrijheid de aantrekkelijkste rechtsvorm te kiezen.
Naar buiten toe ligt voor mij de grens bij het idee dat we het staatskapitalisme van China of de VS met eigen staatskapitalisme moeten beantwoorden. Als Washington chips subsidieert of Beijing elektrische auto’s, is dat in eerste instantie hun belastingbetaler die onze consumptie subsidieert. Strategische afhankelijkheden kunnen reële veiligheidsproblemen opleveren, maar “economische veiligheid” wordt al snel een vrijbrief voor protectionisme, industriepolitiek en vriendjeskapitalisme.
En over die veertien jaar liberale regeringsdeelname: precies. Het Nederlandse liberalisme heeft daar veel van te leren. De VVD heeft de overheid groter gemaakt, belastingen verhoogd, regelgeving uitgebreid en de bestuurlijke staat verder uitgebouwd. Een partij wordt niet liberaal doordat ze zichzelf zo noemt.
Mijn alternatief blijft daarom decentralisatie, vrije handel, vrije kapitaalstromen en concurrentie tussen rechtsstelsels. Europa wordt sterker wanneer ondernemers uit 27 jurisdicties kunnen kiezen en tegelijk toegang hebben tot één open markt. Niet wanneer Brussel de 28ste laag wordt die bepaalt hoe die markt eruit moet zien.
Bij de EU zoals die nu is wegen de nadelen zwaarder dan de voordelen. Verstandige keuze dus 👇
Voor Nederland zullen we een aantal lastige keuzes moeten maken om van de EU weer een positieve businesscase te maken: een terugkeer naar het EEG model is écht nodig.
@spectator Crazy thing is, a gaffe like that could have been avoided simply by reading this book.
Ironically, it also happens to be a good book to start disinfecting socialism from the mind.
Als je linkse politici (en de VVD) hoort over andermans geld uitgeven zou je denken dat iedereen daar beter van wordt, inclusief degene die betaalt 😂
Helaas. Iedereen tegelijk beter af maken kan alleen als de overheid minder verspilt of geld rendabeler inzet dan wijzelf.
Bij onze huidige omvang van de overheid is dat volstrekt ongeloofwaardig.
Daarom zijn die CPB koopkrachtplaatjes ook zo misleidend.
Het enige duurzame pad naar meer welvaart voor alle inkomensgroepen is minder uitgaven, lagere belastingen en veel minder bureaucratie.
Waarom wordt links beleid verkocht als 'sociaal'?
Er is niets sociaal aan armoede.
Onze economie groeit half zo snel als de rest van de wereld en dat komt door hoge belasting- en regeldruk.
En als we niet echt groeien maar nóg meer gaan herverdelen, dan worden we dus armer.
Het is tijd voor beleid waarbij de uitgaven, regels en belastingen worden gesnoeid en de economie weer gaat bloeien.
Waarbij we mensen kansen geven, werk weer gaat lonen en ondernemen weer zin heeft. En je hulp krijgt als je het écht nodig hebt.
Dat is pas sociaal en eerlijk.
We zijn in Nederland best rijk. Dat komt omdat onze voorouders goede keuzes hebben gemaakt en hard hebben gewerkt.
We gooien dat binnen een paar generaties allemaal te grabbel door links beleid, ook door de VVD.
Het recept voor een land waarin je kinderen het (veel) beter doen dan hun ouders is bekend: lagere belastingen, minder regels, kleinere overheid.
Laten we die keuze maken.