Tháng Chạp rồi.
Mấy hôm nữa, mà Tết.
Độ này, mình đọc lại Mạc Ngôn. Tính vẫn như xưa, đã đọc lại ai là đọc toàn bộ.
Tháng Chạp, đọc Mạc Ngôn có vẻ không hợp lắm vì không khí đã hắt hiu lại còn chắt chiu thêm những thân phận ám ảnh của Mạc Ngôn.
Nhưng không sao, bởi như Mạc Ngôn viết, “Bên trong ấy, có một cái cây. Trên cây, con chích choè vẫn hót”.
Đêm mưa!
Sài Gòn mưa từ chiều, làm mình nhớ những cơn mưa ngày ấu thơ quá đỗi.
Những cơn mưa đêm, êm êm còn hơn đoạn kết trong cổ tích của ông Nguyễn Đổng Chi mà mình đã đọc từ hôm tiểu học.
Đêm rồi lại mưa, trong căn chòi mái lợp bằng tôn đã cũ, vách có chỗ bằng tre nứa, có chỗ bằng ván gỗ rẻ tiền, có chỗ bằng tôn vụn, có chỗ còn lành lặn, có chỗ đã rách tươm, Ly với mình coi tivi.
Cái tivi trắng đen nhỏ xíu để dưới cái phản ngủ hằng đêm của hai anh em, trên cái thùng nhựa có nắp đậy. Cây cột giữa chòi đã bị mọt ăn, đầu võng cột bên này, đầu khác cột bên cây cột sát vách, thường thì Ly sẽ nhường cho mình nằm võng, Ly ngồi trên cái ghế dài chỗ bàn ăn. Cái ghế lấm lem, cái bàn ăn cũng vậy… Vừa xem tivi, hai anh em vừa bàn luận rồi cười khúc khích…
Gió ngoài vườn thổi từng chặp, trong chòi cái đèn dầu hắt ra ánh sáng vàng vàng, hơi âm u nhưng nồng ấm.
Coi hết giờ chiếu phim của Đài Truyền hình TP.HCM thì tắt, tivi ngày đó xài ăng-ten trời ở quê chỉ bắt được có hai đài, HTV7 và HTV9. Chẳng bao giờ mình coi HTV9, toàn tin tức thời sự, những điều cũ rích lặp đi lặp lại. Chỉ có HTV 7 là hay có phim truyền hình dài tập, phim nào cũng hay. Từ Tây Du Ký đến Bao Công rồi Đất Phương Nam….
Lúc trời chưa tối hẳn, anh em mình đã ăn cơm. Buổi cơm chiều muộn sau một ngày làm vườn luôn rất ngon. Ly làm là chủ yếu, mình toàn nằm đọc sách rồi lang thang trong vườn chơi. Nhưng hồi chiều mình cũng vận động nhiều, anh em mình đá banh nhựa trên cái sân phơi cà phê bằng gạch tàu trước cửa chòi.
Mưa đêm trong rẫy, căn chòi luôn bốc lên cái mùi rất kỳ lạ, mùi của ký ức. Mùi của lũ chó bị ướt lông, lũ gà chen chúc trong chuồng, mùi của tro bếp còn ấm, mùi của quần áo làm vườn còn vị mồ hôi một ngày lai động… Những cái mùi ấy quện lại đầy dư vị, giấc ngủ đêm mưa bao giờ cũng ấm áp, thẳng thớm.
Thi thoảng, lúc chiều chuyển trời sắp mưa mình sẽ tranh thủ đi bộ lên đầu đường mua một ít đường, một ít đậu xanh, một ít bột khoai bột bán về nấu chè… Ngâm bột khoai bột bán vào nước, đậu xanh rửa xong bỏ vào nồi đổ sẵn nước bắt lên bếp củi… Nước sôi đậu xạn nhừ bỏ đường vào rồi một lát bỏ bột khoai bột bán vào khuấy nhè nhẹ lên, vậy là xong.
Hôm nào nấu nhiều để qua đêm, sáng mai ăn chè lại thật ngon.
Những buổi sáng ấm êm, không trở lại bao giờ!
Tiết thanh minh mưa rơi lất phất Người đi trên đường buồn tan nát cả tấm lòng,
Ướm hỏi nơi nào có quán rượu Trẻ chăn trâu chỉ xóm Hoa Hạnh ở đằng xa.
(Thanh minh, Đỗ Phủ, dịch nghĩa).
Bữa, mình nghe trên cây lộc vừng tiếng ríu rất nhỏ của chim non gọi mẹ.
Canh mãi thì cũng quay được cái clip hai con cu ngói mới vừa xuống tổ.
Nhìn thật đầy hy vọng và ấm áp!
Anh Mai Sông Lớn.
Con của đồng chí Mai Sông Bé hẹn mình qua nhà chơi.
Qua đến nơi, không thấy anh Lớn đâu, cũng chẳng thấy đồng chí Bé.
Haizzz, nhỏ nhỏ to to, bé bé lớn lớn, hẹn gì như giỡn chơi à!
Sáng nay, bạn về lại.
Ngẫu nhiên, mà kêu lên vài tiếng.
Rồi từ đâu đó, thêm một con Áo Già khác bay đến, đậu phía dưới bạn.
Hoá ra, mấy nay vắng bặt là bận đi ghép đôi. Mùa Xuân, cũng sắp đến rồi.
Niềm hạnh phúc nho nhỏ này, khiến mình nhớ hai câu của nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ quá,
“Rước em về con nước mừng vui, Rước em về cho bến nghỉ ngơi”!
Áo già!
Con chim áo già, sớm sớm chiều chiều vẫn hay đậu trên đọt cây bồ cạp vàng, mỗi lần mình ra bàn trà ngồi cà phê.
Con chim thinh lặng, không kêu, không ríu. Thậm chí, đến sự chuyển mình cũng chậm chạp.
Chưa bao giờ mình thấy Áo già có đôi, lúc nào cũng một mình như vốn dĩ.
Hai hôm rồi, mình không thấy Áo già đậu ở vị trí thân quen. Không biết, người bạn này có bình an hay không?
Đọt cây không Áo già vắng hệt lòng mình vắng.
Tự dưng, nhớ một câu hát trong “Chuyện hợp tan” quá đỗi.
“Mai xa cách nhau, thương biết mấy khi mình chia nỗi đau…”.
Bum của Ba!
Anh Bum lớp Năm rồi, mà vẫn hệt như hồi ấu dại, luyến quyến Ba vô cùng.
1.Hồi Mẹ chưa đẻ em Ben, anh Bum một bước không rời Ba, mấy cũng Ba, cái gì cũng Ba. Ba đưa anh Bum đi học mẫu giáo trường Mầm non Thành phố, anh Bum biết có Ba phía sau, anh Bum đi trước hăng hái lắm, vừa đi anh Bum vừa hát.
Anh Hai với anh Bum lúc này học chung trường, anh Hai chưa lên lớp Một. Chiều, Ba xong việc toà soạn sớm nên lòng vui, sang đón hai anh sớm. Bác bảo vệ quen Ba nên ưu tiên, mở cổng cho Ba đậu xe. Ba lên lớp Lá nhìn anh Hai một cái, rồi xuống lớp Mầm nhìn anh Bum một cái.
Nhìn anh Hai với anh Bum xong, Ba lui ra sân trường ngồi đợi đến giờ về đón hai anh. Sân trường Mầm non Thành phố hồi đó có nhiều cây me, gió qua một cơn trái me rụng xuống, Ba nhớ ấu thơ nhặt lột vỏ rồi ăn, ngon ngon.
Ba rủ anh Hai ăn, anh Hai nói chua. Ba rủ anh Bum ăn, anh Bum ăn sạch. Anh Bum mê Ba lắm, Ba là thần tượng tuyệt đối của anh Bum.
Ba mua cho anh Bum con tò he hình Tề Thiên Đại Thánh, bữa đó, Ba giỡn gì đó mà anh Bum giận, anh Bum bẻ con tò he. Ba hỏi, “Quà Ba tặng Bum, Bum làm gãy rồi giờ sao?”. Mặt anh Bum lúng ta lúng túng, Ba thương ơi là thương.
2.Cả nhà đi Phú Quốc chơi, mấy cha con tắm hồ, Ba hai tay ôm em Ben, anh Bum thì quắp lấy thân Ba, cười cười nói nói hớn hớn hở hở.
Đi ăn sáng dùng món tự chọn, Ba nói anh Bum lấy giùm cho Ba cái này, lấy giúp cho Ba cái kia… anh Bum đang định hình thức ăn đó chỗ nào để đi thì Ba hun anh Bum một cái. Anh Bum bẽn lẽn nhìn thương vô cùng.
Anh Bum nhạy cảm, hay tưởng tượng. Suốt ngày coi phim ma xong rồi sợ ma, tối Phú Quốc lạ chỗ bắt anh Hai mở đèn sáng trưng mới chịu ngủ. Vậy mà đã xong đâu, còn níu áo Ba, “Con không có sợ đâu Ba, tại con gặp ác mộng”. Ba ôm anh Bum, dỗ dỗ, xoa lưng.
Mẹ chọc, “Thôi mấy Mẹ con mình về Sài Gòn trước, bỏ Ba lại”. Anh Bum mếu máo, “Con ở lại với Ba, chứ Mẹ giữ căn cước công dân của Ba, Ba mua vé máy bay rồi lấy cái gì về”.
Tội nghiệp, anh Bum của Ba.
3.Anh Bum biết em Ben nhỏ, anh Bum nhường Ba cho em Ben thôi. Chứ thiệt lòng anh Bum, anh Bum vẫn thích ngủ với Ba nhất.
Như khi anh Bum nói, “Con thích ngủ với Ba lắm, mà anh Hai ngủ một mình anh Hai sợ tội anh Hai”. Ba hỏi, “Sao Hai nói với Ba, Hai không sợ gì?”. Anh Bum trả lời, “Anh Hai nói xạo Ba đó, con biết anh Hai có sợ”.
Ba giao cho anh Bum nhiệm vụ canh anh Hai đánh răng, một lần Ba hỏi anh Bum, “Anh Hai đánh răng chưa con?”. Anh Bum trả lời, “Con không chắc nữa Ba, con nói anh Hai mở cửa toilet cho con nhìn mà anh Hai lại đóng cửa”, nói xong anh Bum thở dài thườn thượt, rồi hai anh em cãi nhau chí choé. Anh Bum rất có trách nhiệm.
Ba thương mấy anh em bằng nhau, mà lúc nào Ba cũng phải ưu tiên thêm cho anh Bum một chút, Ba sợ anh Bum nghĩ Ba có em Ben nên bỏ anh Bum.
Cực Ba lắm, nhưng mà Ba hạnh phúc quá đỗi thôi!
Mơ!
https://t.co/fZQh5zCyOiấc mơ đã đi ngủ rồi,
Mà sao đêm vẫn còn ngồi để canh.
Mặc cho, chiêm bao dỗ dành,
Nhớ cũng đâu biết chữa lành nỗi đau?!
2.Chiếc lá rơi ở sân sau,
Mùa thu mắc cạn trên cầu dở dang.
Con nhện giăng lưới đa đoan,
Tội tò vò phải gian nan thân mình.
3.Hôm nay, mưa nắng lặng thinh,
Nghe gió thổi buốt từ nghìn năm xa!
https://t.co/5Ih4Dp709fú tiểu!
Đang lau tượng Phật bày hoa,
Chú tiểu bỗng nhớ quê nhà năm xưa.
Tiếc rằng, ngoài trời đang mưa,
Sư cụ cũng khép cửa chùa từ lâu!
2.Sư cụ!
Ngày xưa chú tiểu vào chùa,
Quét lá đa rụng, tiễn mùa thu rơi.
Quét xong thì đã cuối đời,
Tiểu thành Sư cụ nhìn trời giăng mây!
https://t.co/R4XkRkaQmPùa!
Sư cụ bỏ chùa đi xa,
Phật ngồi dưới bóng hoàng hoa rất buồn.
Kệ kinh lưu lạc mấy phương,
Chỉ còn mỗi tiếng ngân chuông gọi chiều!
Cuối năm!
Khi mình mở cửa ra hàng hiên ngồi, trời đã khuya rồi.
Mình cứ lấn cấn mãi giữa việc uống cà phê, một xíu xiu rượu hoặc một lon bia… rồi ngồi đọc lặt vặt. Trong tủ lạnh, còn một ít hạt cà na ngâm.
Thôi, uống bia vậy. Bởi uống gì thì trời cũng sẽ sáng mà nghĩ gì thì giờ cũng là đêm?!
1.Đêm ấy ở miền Trung, mình từ Quảng Trị về Đồng Hới (Quảng Bình). Chính với mấy anh em chờ đón sẵn, thêm Đồ Đệ nữa là năm hay sáu người, đi ăn cháo khuya.
Đồng Hới nhỏ xíu, xinh xinh. Trong nhiều thành phố của miền Trung, mình đặc biệt dành tình cảm cho Đồng Hới, không biết là lẽ vì sao.
Chính gọi nhiều đồ ăn, cháo rồi nộm rồi bia, đòi cả uống rượu. Người anh em gặp mình vui như nắng sớm, nói cười cả một góc đường. Mình uống một xíu rồi ngồi hút thuốc lá vặt.
Bạn hữu náo nhiệt một bên, bia sánh bọt trắng pha đèn vàng chầm chậm một bên, tự nhiên mình nhớ mấy câu thơ của thi sĩ Yến Lan quá,
“Tỉnh nhỏ / Cô em/ Nằm xem/ Kiếm hiệp”.
2.Hồi mình sinh viên, góc đường Nguyễn Văn Đậu, quận Bình Thạnh có quán bia vỉa hè, lũ chúng mình ngồi suốt.
Ngày ấy, mới ở quê lên Sài Gòn trọ học, gì cũng lạ. Trong muôn vàn nỗi lạ ấy, có sự lạ đến giờ mình vẫn khiến mình ngạc nhiên đó là món rau muống bỏ lá xào tỏi chấm chao.
Lùi một chút quán bia lũ sinh viên hay ngồi, là xe bán trứng luộc.
Trứng gà luộc.
Trứng cút luộc.
Trứng vịt lộn luộc.
Mà ngay cả trứng cút với trứng gà, nếu muốn lộn cũng có luôn. Quán có trứng với bia và một vạn câu chuyện rì rầm phố thị.
Mình đi công tác về đến Sài Gòn thì khuya lắm, chẳng biết làm gì ở cái khoảnh khắc thinh lặng buồn bã này, mình ra quán ngồi uống bia suông với một cái trứng (Cũng có thể là hai, lâu quá mình quên).
Mở điện thoại nhìn giờ thì gần 3h rồi, đọc thơ của thi sĩ Thanh Tùng với, “Rượu không say chỉ đủ để buồn thôi”, thì vô duyên quá bởi mình đang uống bia. May mà còn cơn gió phóng khoáng tặng cho vài phút tay lạnh hắt hiu.
Viết mấy câu cho một vắng xa không đành đoạn,
“Bàn tay nhỏ giữ cuộc tình nho nhỏ,
Bàn tay chùi nước mắt ngang đêm”.
3.Mình về đến Sài Gòn cũng đã trễ, có cao tốc Dầu Giây - Phan Thiết nên đi biển Mũi Né cũng gần, mình chở các con đi tắm biển.
20h, thì Long gọi. Long là bạn đồng môn với mình, Long hệt tài tử.
Hoàng vừa về nước, các bạn của mình tụ tập, Long nhắn cho mình qua fanpage - ngày mình còn xài facebook, nhưng mình thì không kiểm tra inbox.
Cái fanpage ấy không có kết bạn được, chỉ có ấn theo dõi thôi. Hình như, chức năng của fanpage vậy.
Anh chị nào chơi facebook cá nhân mà để bình luận công khai, lâu lâu mình còn còm được xíu cho vui. Anh chị nào hạn chế bình luận, mình đọc xong thấy hay quá mà không còm được thì nhắn tin khen, nếu có số điện thoại.
Long gọi facetime qua zalo từ máy của Hoàng, mình thấy Diệu Linh, thấy Thanh, thấy Hà… Long nói với mình, Thuấn đến sau.
Khi Thuấn đến, hai đứa có nói chuyện với nhau một chút. Mình rất thương ngưởi bạn tài hoa này, xưa học Đại học, gần như cả lớp mình ai cũng thuộc thơ Thuấn.
“Quạt mo thì đổi nắm xôi,
Cuộc đời mấy lúc ai lời lãi đâu”
Chắc có sai một hay hai chữ gì đó, Thuấn viết được hai câu này hồi còn học phổ thông, thật sự sinh ra để làm thi sĩ.
4.Mấy nay, mình đọc tin tức từ quốc gia cho đến thế giới, thấy mọi sự trở nên kỳ cục vô cùng.
Không hiểu vì lẽ tại sao mà mọi thứ lại biến thiên nhanh vậy, toàn mùi thuốc súng với tranh đoạt.
Mình càng ngày càng xa lạ với cõi con người chăng?!
Đời người cần bao nhiêu tiền?!
Mình làm ra tiền cũng sớm sớm, tất nhiên từ nhuận bút và sau là lương. Lại một thời trẻ trai sôi nổi, noi theo anh Trần Nhã Thuỵ, cứ anh em rủ làm gì đàng hoàng ra tiền thì làm, không nề hà gì cả.
Mấy anh em làm báo phía Bắc đổ bộ thị trường Sài Gòn, phá vỡ những nguyên tắc truyền thống, nhuận bút cao chót vót, lương phụ trách bài vở cao kinh khủng.
Một dạo, nay viết phóng sự xã hội ký bút danh này, lại mai xuất hiện lời buồn thiếu phụ ở bút danh khác… Rồi làm công tác toàn soạn, lại thêm tiền nhiều. Rồi còn báo nhà…
Bằng hữu của mình lúc này cũng nhiều tiền, anh em xài gọi là có chút hoang phí. Không biết năm xưa Thúc Sinh “Trăm nghìn đổ một trận cười như không” năm xưa ra sao, chứ bằng hữu mình mà lên cơn thì đừng nói là mình ngất, mà Mã Giám Sinh cũng phải bán thân bất toại.
Hồi nhỏ xíu đi học tiểu học, chỉ mong có được một trăm đồng. Năm chục đồng mua si-rô, năm chục đồng mua kẹo bảy màu.
Lớn hơn xíu mơ có đủ năm trăm mua bịch đậu phộng nước cốt dừa Tân Tân.
Có lần, Má sai đi mua đường, một ký đường hồi đó là ba ngàn. Mình vừa cầm bịch đường vừa chạy tăng động, bịch đường rơi bể tung toé.
Biên cương lá rơi Thu Hà em ơi, ngày xưa xa xăm sao mình không biết. Chứ hôm đó đường về nhà với mình mới vời vợi nhất trên thế gian này. Lúc đó, chỉ ước có được ba ngàn mua lại ký đường khác.
Hồi lớp Năm, nằm nghe Má hát. Má hát nhạc ông Duy Khánh, giai điệu vẫn thường hay vang vang khắp ngõ quê nghèo mỗi lúc sang Rằm tháng Chạp.
“Má hát hay lắm, nha. Con để dành đủ bốn ngàn sẽ mướn karaoke cho Má hát một tiếng”.
Hồi đó, nhà ông Quận mở karaoke đắt lắm, mình ngồi hóng suốt nghe người ta hát. Lúc đó nhỏ quá, hứa với Má rồi quên. Chứ thiệt lòng lúc đó có bốn ngàn liền, sẽ dẫn Má đi hát karaoke thiệt.
Nhiều lúc nằm nghĩ, đời người có bốn ngàn đúng thời điểm chắc hạnh phúc lắm, các anh các chị ha?!
Chỉ bốn ngàn thôi!