A friend recently asked me which digital payments app I was using.
When I told her, she promptly asked, “Why not use BHIM, our very own Indian app?”
I admitted I didn’t know much about it.
“Well, let me introduce you to someone you’ll enjoy meeting.”
That someone was Dilip Asbe, MD & CEO of the National Payments Corporation of India (NPCI).
Dilip kindly agreed to come over for a chat.
That conversation was illuminating, to put it mildly.
We all know the payment apps we use every day. PhonePe, Google Pay, Paytm, BHIM…
But think of them as trains running on a railway network.
NPCI provides the tracks.
And what an extraordinary railway India has built!
In September, UPI alone processed over 2,400 crore transactions. That’s more than 80 crore transactions every single day!
India is now the world’s largest real-time payments market. A true global force multiplier.
And Dilip has been one of the key people behind that remarkable achievement.
His mind is buzzing with plans to build more ‘railroads’ that will enable new apps in wider financial spheres.
But here’s what struck me most about him.
Not the scale of his achievement. Not his knowledge of the technology.
His humility.
Dilip is well known in financial & technology circles. But I met a man with no airs, no sense of self-importance & seemingly little interest in the spotlight.
Just immense pride in what his team has accomplished & a genuine sense of privilege at being able to serve his country.
I also learned that his mother was a teacher.
Perhaps I’m biased, but I’ve always believed that mothers who are teachers have a special knack for instilling values that last a lifetime. And I couldn’t help wondering if that explained something about Dilip’s grounded personality.
People like him derive their satisfaction not from being seen, but from seeing their work make a difference.
Thank you, Dilip, for the conversation. And for reminding me that ambition & humility can indeed travel together on the railroad to success.
And I’ve switched to the BHIM app now!
#MondayMotivation
अजेय, अजिंक्य योद्धा
छत्रपती शिवाजी महाराज साहेब यांचे पक्के, सच्चे पाईक !
स्वराज्याचा विस्तार, छत्रपती शाहू महाराज यांच्या नेतृत्वात करणारे !
श्रीमंत बाजीराव पेशवा
३२६ वी जन्मतिथी
🙏🙏❤️🙏🙏🚩
#बाजीरावापेशवा#BajiraoPeshwa
Following my Account would be very much appreciated!
.For Chaddi Banyaan gang who need to know what it took to smash your radical business hubs! Part 2
Jai Hind 🇮🇳
Medicine Demands Maturity & Sensitivity with Professionalism. If for short fame, Clinical Learning Becomes Mockery And Sexualisation, It Raises Serious Questions About The skills Of A Future Doctor.
#Sejalpawar#Pranitmore#standupcomedy
In today’s world, where most weddings are all about pastel colors and Instagram perfect setups, #VijayDevarakonda and #RashmikaMandanna chose a traditional South Indian royal style for their wedding.
The setup was excellent 👌
It was all about Hindu Traditions.
#weddingrings
भाऊ #AkshayeKhanna U have just nailed it. But the real winner of #Dhurandhar is The Story.
Audience r glued..
Kudos to team. Kudos to all #Unsung hero's who keep us safe.
Must Watch 🔥
@AdityaDharFilms
ज्येष्ठ इतिहास संशोधक आणि शिवचरित्रकार गजानन मेहेंदळे यांचं काल पुण्यात निधन झालं. गजाननरावांनी पुण्याच्या भारत इतिहास संशोधक मंडळात पाऊल ठेवले आणि अभ्यासाला सुरुवात करताच त्यांना युद्धशास्त्रात रुची निर्माण झाली.
अठराव्या वर्षापासून त्यांनी युद्धशास्त्राचे वाचन आणि अभ्यास सुरू केला. पुढे १९७१ च्या बांगलादेश युद्धाच्या वेळेस ते एका वर्तमानपत्रासाठी युद्ध पत्रकार म्हणून गेले, तेंव्हा त्यांचं वय होतं अवघ्या २४ वर्षांचं. ग्रंथालयातील पुस्तकांमध्ये दिसणारा इतिहास आणि प्रत्यक्ष डोळ्यासमोर इतिहास घडताना पहायचं !आयुष्यात असे दोन्ही अनुभव किंवा मी तर म्हणेन भाग्यच गजाननरावांना लाभलं. युद्धाचं वार्तांकन करत असताना वास्तव जे डोळ्यांना दिसतं आणि बाहेर जे प्रसारित केलं जातं, यात किती तफावत असते आणि अनेकदा बाहेर जे पसरवलं जातं तोच पुढे इतिहास होतो हे सगळं त्यांनी अनुभवलं असणार.
इतिहास संशोधकाकडे पूर्ण तटस्थता हवी, जी गजाननरावांकडे होती. पण तटस्थततेच्या नावाखाली खूपच स्वप्नाळूपणा किंवा कोणालातरी खलनायक ठरवायचे असले प्रकार गजाननरावांनी कधी केले नाहीत. मध्यंतरी एक वाक्य वाचनात आलं, ते नक्की कुठे वाचलं ते नेमक आत्ता आठवत नाहीये पण वाक्य फार सुंदर आहे. Until the lions have their historians, tales of the hunt shall always glorify the hunter. इतिहास जेत्यांचा लिहिला जातो किंवा सांगितला जातो, पण पराजितांचं काय ? त्यात पण समजून घेण्यासारखा इतिहास लपलेला असतो, असं भान असलेले इतिहास संशोधक जवळपास नाहीसेच होत चालले आहेत.
गजाननराव इतिहास संशोधन करायचं म्हणून अनेक भाषा शिकले, मोडी , फार्सी , इंग्रजी भाषा शिकले , कारण आपला इतिहास किंवा डॅाक्युमेंटेशन हे आपल्या लोकांनी फार न लिहिता इतर लोकांनीच जस्त लिहून ठेवल्यामूळे त्यांच्या भाषा शिकून ते आपल्या पर्यंत पोहोचवण्याच काम गजाननरावांनी कमालीचे केले .
सोशल मीडियाच्या काळात इतिहास संशोधक म्हणवणाऱ्यांचं आज पेवच फुटलं आहे, अनेक भाषा सोडा ज्या भाषेत त्यांचं म्हणणं मांडतात त्या भाषेत पण धड व्यक्त होता येत नाही अशा काळात आपण जगत आहोत. व्हॅाट्सॲपर आलेलं काहीही खरं मानण्याच्या काळात पूर्ण आयुष्य एखाद्या विषयाच्या संशोधनाला द्यायचं हे संस्कार आता कसे होणार हा प्रश्नच आहे.
माझं भाग्य आहे असं मी म्हणेन की मला लहान वयातच इतिहासाची गोडी लागली आणि अनेक इतिहास संशोधकांचा सहवास लाभला. गजाननरावांनी तर त्यांना कधीही फोन करून कुठलाही संदर्भ विचारायची मुभा दिली होती. त्यांच्याशी अनेकवेळा माझी प्रत्यक्ष भेट झाली होती. माझ्या आठवणीत गजाननराव कधी स्वस्थ बसलेत असं दिसलंच नाही. त्यांच्या घरी माझं अनेकदा जाणं व्हायचं तेंव्हा त्यांच्यासमोर कायम हस्तलिखितं असायची, पुस्तकं असायची... आणि कुठलाही संदर्भ विचारला तर, थांबा दाखवतो, म्हणत विशिष्ट संदर्भ ते समोर घेऊन यायचे, अगदी पृष्ठक्रमांकासहित.
अशी माणसं आता दुर्मिळ होत चालली आहेत आणि कदाचित काळाच्या ओघात नाहीशीच होतील. बाबासाहेब पुरंदरे नेहमी म्हणायचे की ‘ वेड लागल्याशिवाय इतिहास घडत नाही आणि वेडी माणसंच इतिहास घडवतात !
आमच्या गजाननरावांकडे पाहिल्यावर मला नेहमी त्या वरच्या ओळी थोड्या बदलाव्याशा वाटायच्या , की इतिहासाचं वेड लागल्या शिवाय इतिहासाकडे पाहता येत नाही आणि इतिहासाचं वेड लागलेलीच माणसं इतिहास लिहितात !
गजाननरावांच्या इतिहास प्रेमाची प्रेरणा बाबासाहेब पुरंदरे. ते नेहमी म्हणायचे की,' मी बाबासाहेबांच्या खांद्यावर बसून इतिहास बघितला आणि त्यानंतर इतिहासाबद्दलच प्रेम आणि कुतूहल जागृत झालं.
महाराष्ट्राला विश्वनाथ काशिनाथ राजवाडे, वा. सी. बेंद्रे, रा.चिं. ढेरे, सरदेसाई, यांच्यासारख्या इतिहास संशोधकांची परंपरा होती. महाराष्ट्राचं भाग्य असं की छत्रपती शिवाजी महाराजांबद्दल भरभरून लिहिणारे जदुनाथ सरकार यांनी लिहिलेला इतिहास पण वाचता आला. मेहंदळेंसकट ही सगळी इतिहासाने झपाटलेली माणसं परत कधी होतील ? इतिहास परत परत सांगावा लागतो. आणि महाराष्ट्रासारख्या प्रांतात जिथे आपण कोण होतो आणि आपल्या क्षमता काय आहेत याचं भानच जिथे हरवत चाललं आहे अशावेळेला मेहंदळ्यांसारखी माणसं आपल्यात नाहीत. ज्यांना पटकन एक संदर्भ विचारता येईल, ज्यांच्यामुळे एक दृष्टिकोन मिळेल अशी माणसं आसपास न दिसणं हे दुर्दैव आहे. इतिहासासाठी संपूर्ण आयुष्य ओवाळून टाकणारी माणसं भविष्यात तरी दिसू देत हीच इच्छा.
आज गजाननराव मेहंदळे आपल्यातून गेले , परंतु पुस्तकरूपी खजिना जे ते सोडून गेलेत त्यातूनच या देशातल्या , खासकरून महाराष्ट्रातल्या पुढच्या पिढ्यांना आपल्या इतिहासाची जाणीव आणि प्रेरणा मिळत राहो हीच आशा आणि अपेक्षा !
गजाननरावांना महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेची भावपूर्ण श्रद्धांजली !
राज ठाकरे ।
A feeling that cannot be described in words ❤️🇮🇳
What a team effort to take India to its away Davis Cup victory in Europe in 32 years. Proud of the whole team 💪🏽
पुणे - चाकण जे रोज कामानिमित्त जात असतात, त्यांना ट्रॅफिक मुळे,किती त्रास होतो ह्याची दखल, सर्व राजकीय प्रतिनिधी ह्यांनी घ्यावी.मोशी,
चिंबली फाटा, मर्सिडीज चौक,चाकण चौक, आंबेठण चौक, प्रत्येक चौकात भयानक ट्रॅफिक, कसलेही नियोजन नाही.एकदा सर्वांनी स्वतः गाडी चालवत हा अनुभव घ्यावा.
बाजीराव पेशव्यांचे शिंदे, होळकर आणि पवारांसह प्रमुख 46 सरदार. पैकी 32 मराठा, आठ ब्राह्मण, तीन मुसलमान, दोन धनगर. अस्सल संपूर्ण यादी !
- विश्वास पाटील
जातीने ब्राह्मण, वृत्तीने बेदरकार, कृतीने सर्वसमावेशक आणि अवघे जीवन रणांगणावर घालवलेल्या बाजीरावाने सातारकर शाहू महाराजांच्या आशीर्वादाखाली काम करताना निवडलेल्या सरदारांची यादी मोठी वेधक आणि आजही अनेकांना विचार करायला लावणारी आहे. मस्तानीच्या फिल्मी गोष्टी पल्याड ह्या योद्धाची जीवन कहानी आणि कर्तबगारी खूप उंच आहे.
तर पाहूयात बाजीराव साहेबांचे प्रमुख सरदार .
1 सुभेदार मल्हारराव होळकर_ सतराशे एकवीसमध्ये पेशवाईत प्रवेश. सन1725 मध्ये बाजीरावानी त्यांना 500 स्वारांची सरदारी पहिल्यांदा दिली. पुढे 1729 सप्टेंबर पासून माळवा प्रांतातल्या वसुलीचा 30 टक्के वाटा त्यांना देऊ केला.
2. राणोजी शिंदे __हे प्रथम बाळाजी विश्वनाथ पेशवे यांचे खाजगी सेवक खिजमतगार होते. नंतर त्यांना बारगिरी मिळाली. पुढे 1724 मध्ये बाजीराव पेशव्यांनी त्यांना सरदारी दिली. 1729 मध्ये त्यांना माळवा प्रांतातल्या वसुलीचा 30 टक्के वाटा मिळाला.
3. आनंदराव पवार (धार शाखा ) उदाजीराव पवारांना बाजीरावांनी माळवा प्रांताची मुखत्यारी दिली होती. त्यांच्याशी बीनसल्यावर 1732 मध्ये त्यांचे धाकटे बंधू आनंदरावांना बाजीरावांनी माळव्यामध्ये सरंजाम दिला.
4. यशवंतराव पवार (धार ) आनंदराव जून 1736 मध्ये वारल्यावर बाजीरावांनी त्यांचे पुत्र यशवंतरावांना ऑगस्टमध्ये त्यांच्या वडिलांचा सरंजाम दिला.
5 तुकोजी व जिवाजीराव पवार (देवास शाखा) पालखेडच्या लढाईत या दोघा पवार बंधूंनी तलवार गाजवली. 1731 मध्ये बाजीरावांनी त्यांना माळव्यातील वसुलाचा सात टक्के वाटा व सरंजाम दिला.
6. पिलाजीराव जाधव. बाळाजी विश्वनाथनाथाकडे ते
आरंभी शिलेदार होते. त्यांच्याच काळात त्यांना सरदारी मिळाली. बाजीराव त्यांना आदराने नेहमी काका असे म्हणत. शाहू महाराजांनी त्यांना वाघोली गावची जहागीरी व औरंगाबाद प्रांतातील दीड लाख रुपये उत्पन्नाचे नऊ मोकासे दिले होते.
7 आवजी कवडे. बाजीराव आणि चिमाजी आप्पांच्या पदरी असलेला अत्यंत साहसी सरदार. त्यांच्या निधनानंतर त्यांचा मुलगा महिपतराव कवडे याला पेशव्यांनी सरदारी दिली.
8. खंडोजी मानकर . हे कोकणातील मूळचे खरबली गावचे मराठा धाडसी योद्धा. बाजीरावांच्या खास विश्वासातील भरवशाचा सरदार. पुढे यांनी चिमाजी आप्पांसोबत वसईची मोहीम गाजवली.
9. नागोजीराव पाटणकर. उपनाव साळुंखे. सातारा जिल्ह्यातील पाटणचे रामराव पाटणकरांचे सुपुत्र. जेव्हा बाळाजी विश्वनाथ सोळाशे सतराअठराच्या दरम्यान दिल्लीच्या स्वारीवर गेले होते. जेव्हा त्यांनी येसूबाई आणि दुर्गावती राणीसाहेब तसेच इतर राजस्त्रियांना सोडवून आणले. त्या मोहिमेत नागोजीराव सोबत होते.
10. मानाजी बिन कृष्णाजी पायगुडे. मूळचे अंगनेळचे देशमुख. सन1734 मध्ये मानाजी हे बाजीरावांच्या उत्तरेच्या मोहिमेवर होते. त्यांनी दिल्लीच्या बाजीरावांच्या स्वारीत शर्तीचा पराक्रम करून दाखवला होता.
11. सोनाजीराव भापकर. हे लोणी गावचे पाटील. बाजीरावांच्या बरोबरीचे मानी मराठा सरदार. पुढे पानिपतच्या युद्धात ते शहीद झाले.
12. बाजी भीमराव रेठरेकर. कराड तालुक्यातील रेठरे बुद्रुक हे त्यांचे गाव. बाजीरावांना अनेक देशस्थ ब्राह्मण सरदार मंडळींचा विरोध असताना त्यांच्या पाठीशी उभे राहणारे एक देशस्थ ब्राह्मण सरदार. 1736 मध्ये बुंदेलखंडात तलवार गाजवली.कोकणात पोर्तुगीजांकडून तारापूरचा किल्ला जिंकताना 24 जानेवारी 1739 मध्ये ते मृत्युमुखी पडले.
13. गंगाधर उर्फ गंगोबा तात्या चंद्रचूड. मूळचे खेड तालुक्यातील निंबगावचे. त्यांची हुशारी पाहून बाजीरावांनी त्यांना मल्हाररावांची फडणीशी सांगितली. पुढे ते होळकरांचे दिवाण सुद्धा झाले.
14.विठ्ठल शिवदेव विंचुरकर. यांना बाजीरावांनी शाहू महाराजांच्याकडून मागून घेतले. उत्तरेच्या मोहिमेवर 1727 मध्ये बाजीरावांनी त्यांना दहा हजाराची फौज धारण करण्याची सरदारी बहाल केली.
15. सरदार शितोळे अंकलीकर. हे घराणे मूळ शाहू महाराजांच्या पदरी होते. बाजीबा शितोळे वारल्यावर यांचे पुत्र सुलतानजी, आप्पाजी, खेत्रोजी आणि महादजी यांना घेऊन बाजीराव शाहू महाराजांपुढे दाखल झाले. त्यांना सरदारी मिळाली. सुलतानजी व अप्पाजी यांना शाहू महाराजांनी अर्धा मांजरी गाव दिला. 1725 मध्ये पूर्ण अंकली हा गाव या मंडळींना इनाम मिळाला. डब्इच्या लढाईत शितोळे दाभाडे यांच्या विरोधात व बाजीरावांच्या बाजूने लढले होते.
16. अंताजी माणकेश्वर गंधे. हे तत्कालीन निजाम प्रांतातील कामरगावचे कुलकर्णी. नंतर सासवडला राहायला आले. आरंभी शाहू महाराजांच्या सेवेत अंताजी होते. नंतर पेशव्यांच्या सेवेत. उत्तर हिंदुस्थानातील राजकारणात यांचा मोठा दबदबा होता.
शिवाय पेशवे दप्तर खंड 30 यादी क्रमांक 311 मध्ये बाजीरावांच्या सैन्यात असलेल्या ज्या सरदारांची नावे दिलेली आहेत. त्यातील उल्लेखनीय सरदार खालील प्रमाणे.
जावजी ढमढेरे
खंडोजी खोमणे
राणोजी भोसले
संभाजी गाढवे
महादजी गाढवे
शेख अहमद
मोहम्मद बेग
आप्पाजी माणकेश्वर
जानोजी भोसले
मानाजी वाघ
संताजी निंबाळकर
सटवोजी भोसले
संताजी चितळकर
संताजी धायबर
येदाजी सतकर
शिवाय पालखेडच्या लढाईत लढलेल्या बाजीरावांच्या सोबतच्या सरदारांची यादी खालील प्रमाणे
भिवजी काकडे, संताजी व महादजी नाईक निंबाळकर, काळोजी भोसले, महादजी घाटगे, शेख मोहम्मद शफी, रघोजी कदम, दौलतराव शिर्के, संताजी आठले, शिघोजी थोरात, दुर्गोजी भोईटे , निळकंठराव जाधव, दुर्गुजी महाडिक, पदाजी कारके, माणकोजी बंडगर.
श्रीमंत शाहू छत्रपती सातारकर यांच्या आशीर्वादाने बाजीरावांच्या कालखंडात मराठा साम्राज्याची वृद्धी झाली. ग्वाल्हेर, धार, बडोदा इंदोर असे मराठा साम्राज्य खूप दूरवर पसरले.
सतत युद्धभूमीवर व छावणीमध्ये जीवन घालवलेले बाजीराव यांचे व्यक्तिमत्व जितके करारी, शौर्यपूर्ण होते, तितकेच ते रांगडे होते. मराठा व बहुजन
समाजाच्या सरदार वर्गात त्यांना मांसाहारही आवडायचा. स्वभावात खोडकरपणाही खूप होता. त्यामुळे चिमाजीआप्पा चिडतात म्हणून त्यांच्यासमोरच आपल्या सेवकांना कोंबडीचा बंदोबस्त करा असे मुद्दाम ते आदेश देत असत.
बाजीरावांचे दुर्दैव असे की, त्यांच्या काळात श्रीवर्धनच्या कोकणस्थ भट घराण्यास पुण्याची पेशवाई मिळाली म्हणून घाटावरचा ब्राह्मणवर्ग सुद्धा त्यांचा खूप द्वेष करत असे. मस्तानी प्रकरणाचा या मंडळींनी फायदा घेऊन तिच्या नावे बाजीरावांचा मानसिक छळ सुद्धा खूप केला होता.
पुण्याच्या विस्तारा विकासामधील बाजीराव
पेशव्यांचे ऐतिहासिक काम हा एका स्वतंत्र निबंधाचा विषय आहे. माझे मित्र कादंबरीकार श्री काका विधाते यांनी बाजीरावांच्यावर “ देवयोद्धा” नावाची सुमारे तीन हजार पानांची बृहत अभ्यासपूर्ण कादंबरी लिहिली आहे. वाचकांनी ती जरूर वाचावी.
कर्तबगार राजकारणी पुरुष एकावेळी अनेक स्त्रियांच्या मोहात असतात.. किंवा अनेक फुलपाखरे अशा कर्तबगार भुंग्या भोवती फिरत राहतात. हे मौर्य काळापासून चालत आले आहे. आज सुद्धा भारतातील अनेक कर्तबगार राजकारण्यांची प्रकरणे लोकांना माहीत असतात. जनता बोलत नाही इतकेच. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्पपासून अनेकांनी इश्काच्या तळ्यामध्ये मनसोक्त विहार केला आहे. त्यामुळे केवळ मस्तानीच्या नावे बाजीरावांचे विशाल कर्तृत्व विसरणे योग्य वाटत नाही.
.... विश्वास पाटील
#VishwasPatil #authorvishwaspatil #BajiraoPeshwa #marathaempire #WarriorKing #peshwahistory #greatmaratha #MarathaGlory #PeshwaBajirao #historicalfacts #indianhistory #बाजीरावपेशवे #मराठेसाम्राज्य #पेशवाई #मराठायोद्धा #इतिहास #शौर्यगाथा