R.Funda Barbaros

umut, uyanmış bir insanın düşüdür. (Aristoteles)

[Nuray Önoğlu @NurayOnoglu]

Kitabım çıktı! 7'den 70'e bütün "çocuklar" okusun isterim. 🤗
Teşekkürler @NesinYayinevi

[Dünya ve Türkiye'de Tarım/Agriculture in the Word @FarmingOn]

Güçlü bir El Nino geliyor
Küresel ölçekte havayı değiştirecek

[Thomas Piketty @PikettyWIL]

The World Inequality Conference 2026 has kicked off at the Paris School of Economics.

Follow the livestream: https://t.co/p1aAf33Fsn

🔴LIVE NOW: presentation of our new #GlobalJusticeReport by Cornelia Mohren, Moritz Odersky & @anmol_smnch

[Levent Kurnaz @leventkurnaz]

Tarihteki en kuvvetli El Niño geliyor — küresel ısınmış bir zemin üzerine. Temmuz sonundan itibaren sıcaklık rekorları kırılmaya başlayacak.
Ama asıl risk rakamlarda değil. Klimasız, yalnız, kapısını çalacak kimsesi olmayan yaşlıların evlerinde.
2003: Avrupa'da 70.000 ölü. Büyük çoğunluğu yalnızdı.
Ne yapabileceğimizi yazdım — ve başlangıç çok basit. Komşunuzun kapısını tıklatın...
🔗 https://t.co/THK5XazzlR #SıcakHavaDalgası #ElNino #İklimUyumu #Türkiye #Yaz2026

[ZEYTİN OKULU @ZeytinOkulu]

Zeytinin bi' bildiği var...

#zeytininbibildiğivar

[Mahfi Eğilmez @mahfiegilmez]

Kötünün Yükselişi. Yeni yazım:
https://t.co/4ufVgUXIfw

[ZEYTİN OKULU @ZeytinOkulu]

Yarın #DünyaÇevreGünü
#worldenvironmentday
Bu sene ev sahibi Azerbaycan.
Çevre ve iklim odaklı farkındalık gününün teması #İklimİçinŞimdi - #nowforclimate .

Kurulduğumuz günden beri, binlerce çevre kuruluşuyla beraber yer aldığımız Dünya haritası için:
https://t.co/KpMcaDrpU5

[ZEYTİN OKULU @ZeytinOkulu]

Zeytinin bi' bildiği var...

#zeytininbibildiğivar

[Jason Hickel @jasonhickel]

38 million deaths since 1971. “When you consider the scale of the violence and damages, it becomes clear that this system is not something we can continue to accept.”

[Levent Kurnaz @leventkurnaz]

Almanya İklim Konseyi tescilledi: ülke 2030 ve 2040 hedeflerini tutturamayacak. 60–100 milyon ton farkla.
Prof. Dr. M. Levent Kurnaz'ın yeni yazısı bunu küresel bir başarısızlık örüntüsüne — ve özellikle Türkiye'nin iklim yörüngesine — bağlıyor.
Eğri düzleşti. Bu gerçek bir ilerleme. Ama düzleşme ≠ düşüş. Fizik düşüş istiyor.
🔗 https://t.co/h825XQ9gWB #İklimEylemi #Almanya #SKDM #Türkiye #COP31

[ZEYTİN OKULU @ZeytinOkulu]

Zeytinin bi' bildiği var...

#zeytininbibildiğivar

[ZEYTİN OKULU @ZeytinOkulu]

Zeytinin bi' bildiği var...

#zeytininbibildiğivar

[Fauna NATURAL 2 @FAUNERO2]

Un toque suave, una promesa silenciosa: el amor en su forma más pura 💛 🐦

[ZEYTİN OKULU @ZeytinOkulu]

Eksildik.
Çok eksildik.
Ülkemizde, komşularımızda...

Boynumuz bükük, yüreğimiz buruk ama
Atatürk'ün aşıladığı umut capcanlı...

Görsel yapay zeka; hüznümüz sahici;
23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'mız bâki.

#23NisanUlusalEgemenlikveÇocukBayramı

[Türker KILIÇ @turkerkilic]

Bağlantısallık Bilimi ve Yaşamdaşlık Kültürünün Matematik Tarihi👇

AI infografik

[Türker KILIÇ @turkerkilic]

BAĞLANTISALLIK BİLİMİ VE YAŞAMDAŞLIK: GELECEĞİN ÇALIŞMA PROGRAMI (1/2)

Bilim tarihine dikkatle baktığımızda, her büyük sıçramanın aslında yeni bir “bağlantı kurma biçimi” olduğunu görürüz. Fizik, maddeyi; biyoloji, yaşamı; nörobilim ise zihni açıklamaya çalışırken, bugün bu alanların kesişiminde daha kapsayıcı bir yaklaşım belirginleşiyor: Bağlantısallık Bilimi ve onun kültürel uzantısı olarak Yaşamdaşlık.

Aslında bu yaklaşımın temel iddiası yalın ve güçlü: Hiçbir şey tek başına var değildir. Her şey, içinde bulunduğu ilişkiler ağı ile vardır ve o ağ içinde anlam kazanır ve o ağa anlam kazandırır. Ancak bu iddianın bilimsel bir paradigma haline gelebilmesi için yalnızca felsefi bir önerme olarak kalmaması; ölçülebilir, test edilebilir ve uygulanabilir bir çerçeveye dönüşmesi gerekir. İşte bu yazı, bu dönüşümün nasıl mümkün olabileceğine dair somut bir çalışma programı sunmaktadır.

1. Kuramsal Derinleşme: Bağlantıyı Tanımlamak

Her bilimsel ilerleme, kavramların netleşmesiyle başlar. “Bağlantı” dediğimiz şey nedir? Sadece fiziksel temas mı, yoksa bilgi alışverişi mi?

Bu noktada modern bilim bize güçlü araçlar sunuyor. Özellikle Shannon Entropy kavramı, bir sistemdeki belirsizliği ve bilgi akışını ölçmemizi sağlar. Eğer bağlantıyı “bilgi aktarımı kapasitesi” olarak düşünürsek, o zaman bir sistemin varlık derecesini de bu kapasite üzerinden yeniden tanımlayabiliriz.

Ağ bilimi (network science) bu çerçeveyi somutlaştırır: düğümler (node), bağlantılar (edge), merkezilik (centrality) gibi kavramlar, ilişkilerin yapısını matematiksel olarak ifade eder. Böylece “her şey ağ ile vardır” önermesi, soyut bir metafor olmaktan çıkar ve ölçülebilir bir hipoteze dönüşür.

Burada kritik soru şudur: Bir sistem ne kadar bağlıysa, o kadar mı “vardır”? Bu soruya verilecek yanıt, Bağlantısallık Bilimi’nin matematiksel temelini belirleyecektir.

2. Deneysel Katman: Beyinden Yaşama

Bağlantısallık yaklaşımının en güçlü yönlerinden biri, beyin ile yaşam arasında kurduğu analojidir. Beyin nasıl ki nöronlar arası bağlantılar üzerinden düşünce üretiyorsa, yaşam da varoluş sistemlerinin bağlantıları üzerinden yaşantı üretir.

Bu analoji, bugün connectomics (nörozihin) adı verilen alanla deneysel olarak desteklenmektedir. Beynin bağlantı haritalarını çıkaran çalışmalar, zihinsel süreçlerin izole bölgelerden değil, dinamik ağlardan doğduğunu göstermektedir. Aynı şekilde, sosyal ağlar, ekosistemler ve hatta ekonomik sistemler de benzer ağ dinamikleri sergiler.

Bu noktada hedef, farklı ölçeklerdeki bu sistemler arasında yapısal benzerlikler (izomorfizm) bulmaktır. Eğer nöral ağlar ile sosyal ağlar benzer matematiksel prensiplere sahipse, o zaman “bağlantı” gerçekten evrensel bir varlık ilkesi olabilir.

Bu tür bir yaklaşım, yalnızca teorik değil; aynı zamanda test edilebilir hipotezler üretir. Örneğin: Bağlantı yoğunluğu arttıkça, sistemin anlam üretme kapasitesi de artar mı? Bu soru, hem nörobilimsel verilerle hem de sosyal sistem analizleriyle sınanabilir.

3. Felsefi İnşa: Yaşamdaşlığın Temelleri

Her bilimsel model, kaçınılmaz olarak bir ontoloji ve etik üretir. Bağlantısallık Bilimi’nin etik karşılığı ise Yaşamdaşlık kültürüdür.

Bu noktada tarihsel düşünce birikimiyle ilişki kurmak önemlidir. Baruch Spinoza varlığı tek bir bütün olarak ele alırken, Alfred North Whitehead gerçekliği süreçler ağı olarak tanımlar. Modern nörobilimde Karl Friston ise organizmaların varlığını sürdürebilmek için sürekli bağlantılarını optimize ettiğini öne sürer. Fizikte David Bohm ise görünür dünyanın altında daha derin bir bağlantı düzeni olduğunu savunur.

Yaşamdaşlık, bu farklı yaklaşımların kesişiminde üç temel aksiyomla ifade edilebilir:

Varlık, ilişkiler ağıdır.
Anlam, bağlantıdan doğar.
Etik, bağlantıyı artırma yönünde olmalıdır.

Bu aksiyomlar, klasik birey-merkezli etik anlayışından farklı olarak, ilişki-merkezli bir yaşam modelini önerir. “Ben” yerine “ağ”ın yani yaşamın merkeze alınması, yalnızca felsefi değil; aynı zamanda kültürel bir dönüşüm gerektirir.

[ZEYTİN OKULU @ZeytinOkulu]

Zeytinin bi' bildiği var...

#zeytininbibildiğivar

[Türker KILIÇ @turkerkilic]

Kültür Yaratıcı Olarak Bağlantısallık Bilimi👇

🔴 Bağlantısallık Çağı: Yapay Zeka, İnsan Beyni ve Organizasyonların Gelece... https://t.co/5QQrqTufnu @YouTube aracılığıyla

[ZEYTİN OKULU @ZeytinOkulu]

Biliyoruz...
Hayatta ve ayakta kalabilen
KADINLAR SAYESİNDE VARIZ.

#8MARTDÜNYAKADINLARGÜNÜ
#8MARTDÜNYAEMEKÇİKADINLARGÜNÜ

[İktisat ve Toplum @iktisatoplum]

Dani Rodrik’in “Parçalanmış Bir Dünyada Paylaşılan Refah” Kitabı Üzerine Bir Değerlendirme – R. Funda Barbaros

https://t.co/t8Hyu6oc5t