Spinoza - Etika kitabından 3 ana mesaj:
1. Tanrı gökteki bir kral değil, doğanın kendisidir.
Biz evrenden ayrı değiliz; o devasa gücün içindeki küçük birer parçayız. Mucize bekleyip dua etmekle vakit kaybetmek yerine, doğayı ve işleyen sistemi tanı.
2. Duygular zayıflık değil, doğanın kendi geometrisidir. Her canlı yaşamını sürdürme dürtüsüyle (Conatus) hareket eder. Bazı duygular bu gücü yükseltir, diğerleri düşürür. Kendini yargılamadan duygularını anlamak, özündeki gücü yönetmenin ilk adımıdır.
3. Özgürlük, istediğini yapmak değil, zorunluluğu anlamaktır. Nedenleri kavradıkça, şeylerin seni yönetme gücü azalır. Rüzgarda savrulan bir yaprak, kendi isteğiyle uçtuğunu sanır; neden uçtuğunu bilmek gerçek özgürlüktür.
Karadeniz’in yeşil yaylalarında gizlenmiş bir tarih hazinesi olan bu 450 yıllık konak Rize’de Deniz Gezmiş’in annesi Mukadder Kumbasar’ın Köyü Cimil’dedir.
Adını bir Kıpçak komutanından alan Kumbasaroğulları’nın Kafkasya’dan Rize’ye inen koluna Fatih döneminde Tımar verilmiş. ⤵️
“Kader, istekli olanları yürütür, isteksiz olanları sürükler.” •Immanuel Kant
Bu söz, insan iradesiyle evrenin zorunluluk yasası arasındaki kadim gerilimi dile getirir. Kader, burada kör bir yazgı değil; varlığın düzenine ait bir akış ilkesidir. Kant’ın deyişiyle, “doğa zorunluluğun yasalarıyla işler, özgürlük ise kendi yasalarını kendine koyar.”
İstekli olan insan, bu yasayı sezip ona bilinçle katılandır — kaderin yönünü kendi iradesiyle kesiştirir. Böylece yürür, çünkü anlamıştır: akışa direnen, kendi ağırlığında boğulur.
Rilke’nin bir dizesiyle söylersek:
“Her şey seni çağırıyor: dünyalar, hayatlar, bir çiçek bile…”
Kader, aslında o çağrıdır.
Kimi bu çağrıyı duyar ve yürür; kimi duysa da korkar, ve sürüklenir.
Fakat sonunda her ikisi de aynı hakikate varır:
İnsan, kaderin oyuncağı değil, onun bilinçli tamamlayıcısıdır.
• Ruhatemas 🌀