Last Saturday, I had a chance to talk about #NeuroLinguisticProgramming and some of its tools like #StateManagement#Anchoring#Calibration#Rapport and #MetaModel at the #devnotsummit26 event. It was not one of my best presentations, as I am trying this out for the first time in the developer community, but I believe things will get better over time as the community starts embracing the concept and the practices.
I started the presentation with the "sour lemon", which I intentionally kept the "loop" open (see Nested Loops in NLP), so that people would get a better unconscious perception of the "anchoring" exercise we did at the end.
Lessons are learnt;
- Slides-wise
- Timing-wise
- Presenting-wise
I got a lot of "thanks for the talk" though but like I said, was not one of my best, as I hoped to be.
V2 of this is going to rock, because I know what to do better now!
Thanks for having me at this beautifully held event, @umutluoglu and the team behind it.
(not AI-written, I swear)
Bir Developer Summit daha bitti. Peki Developer Summit 2026 nasıl geçti?
📺 Etkinlikten görüntülerin yer aldığı kısa video Youtube kanalımızda yayında. #devnotsummit26 https://t.co/epHj0OeowB
Dün Developer Summit'i 10. kez gerçekleştirdik.
Katılan herkese, konuşmacılarımıza, destek veren sponsor şirketlere ve organizasyon ekibimize bu harika etkinliğin bir parçası oldukları için çok teşekkür ediyorum.
Developer Summit 2027'de görüşmek dileğiyle. #devnotsummit26
@c__dursun Bir sampiyonlar ligi keyfim vardi futbol namina onu da kacirdilar. Takim tutmuyorum, iki kulup icin de diyorum. Hatta federasyona kadar gider sitemim. Futbolu hardcore takip etmiyorum ancak ben bile anliyorum kulupler ve federasyon seviyesindeki bu "degisimi". Hayirlisi olsun..
Ben de nerden nasil train ediliyor onu cok merak ediyorum Turkce context icin.
"Uygulamayi kosturmak" ve "Kopyalayim mi" gibi konusuyordu bir muddet once Claude benimle. Rule koymak zorunda kaldim.
Muhtemelen ya piyasadaki kod commentlerinden ya da sosyal medyadan cekiliyor konusmalar, aksi halde "kosturmak" cok uydurma birsey ancak cogunluk kullandigindan modelcagiz dogrusu o sanmis:)
Gözlerimizi kapattığımızda beynimiz dış dünyaya tamamen kapanmıyor. İnsan beyni, kendi içinde ürettiği düşünceler ile dışarıdan gelen duyusal bilgileri kusursuz bir şekilde birleştiriyor. Ancak bu iki görevi üstlenen devasa ağların nasıl iletişim kurduğu uzun süredir büyük bir soru işareti barındırıyordu.
Geleneksel sinirbilim, iç dünyamızı yöneten Varsayılan Ağ ile dış dünyayı tarayan Dorsal Dikkat Ağı'nı işlevsel olarak birbirinden bağımsız kabul ediyordu. Hatta dinlenme halindeyken bu ağların etkinliklerinin ağ düzeyinde birbiriyle hiçbir bağlantısı olmadığı düşünülüyordu. Fakat yüksek çözünürlüklü beyin taramalarıyla yapılan yeni bir çalışma, bu sistemlerin aslında birbirine çok sıkı bir şekilde kenetlendiğini gösteriyor.
Araştırmacılar, beyin görüntülemelerinde her iki ağın içindeki en küçük hacim birimi olan voksellerin, görme alanımızdaki belirli noktalara karşı gizli bir tercih barındırdığını ortaya çıkardı. Yani dış dünyayı tarayan ağın sol üst köşeyi izlemekle görevli kısmı, iç dünyamızda hayal kuran ağın aynı sol üst köşeyle ilgilenen kısmıyla doğrudan bağlantı kuruyor. Ağların bütününe baktığınızda bir kopukluk görseniz de, daha alt ölçeklere inildiğinde aynı görsel koordinatlara odaklanan bölgeler kendi aralarında sürekli veri alışverişi yapıyor.
Bu bulgu, beynimizin iç ve dış dünyalarımız arasında nasıl köprü kurduğuna dair anlayışımızı tamamen değiştiriyor. Hayal kurarken bile beynimiz, fiziksel dünyanın kurallarını ve haritalarını kullanmaya devam ediyor. Düşüncelerimiz, duyularımızdan kopuk soyut bir süreç olarak gerçekleşmiyor; tam tersine, dış dünyayı algıladığımız aynı fiziksel düzlemin üzerine inşa ediliyor. Beynimiz, içeriyi ve dışarıyı tek bir koordinat sistemi üzerinde işliyor. 🧠
@EmirKarsiyakali Aaa sayac mi varmis bunlarda😅 resimden ayni marka oldugunu dusunuyorum (farkli model olabilir). Ben de bir bakayim ne kadar kar etmisim:P
Bu kitaplarin ekmegini egitim icerigi gelistirdigim donemlerde cok yedim. IBM ve Red Hat gibi buyuk teknoloji sirketlerinin writing style guide’lari bu kitaplardan esinlenmeler icerir. (https://t.co/2tRvnSUOS4)
Size ayrica @StephenKing’in “On Writing: A memoir of the craft” kitabini tavsiye ederim.
Selamlar Fatih. Bence bu tür argümanların en büyük çıkmazı, insanların tecrübelerinin çok farklı olması ve bu konuda sağlıklı veri toplamanın zor olması. Söylediklerinin önemli bir kısmına katılıyorum ama meselenin biraz daha gri bir tarafı olduğunu düşünüyorum.
Ufak bir not: AI bugün iyi kod üretebiliyorsa bunun sebeplerinden biri de geçmişte insanların aslında o kadar da kötü kod yazmamış olması. Sonuçta bugünkü modeller büyük ölçüde insanların yazdığı kodlar üzerinde eğitildi.
İlk söylediğinle vardığın sonucu bağlayan varsayımı ben kabaca şöyle okuyorum:
“İnsanlar zaten eskiden de yazdıkları kodun tamamına hâkim değildi. AI düzgün kod yazıyor mu, güvenebilir miyim diye soruyorsun ama eskiden de her şeyi anlamıyordun. O halde AI ile kod yazmak neden şimdi daha tehlikeli olsun?”
Bu senin argümanını tam olarak temsil etmiyor olabilir. Ama ben özellikle bu varsayım üzerinden cevap vermek istiyorum; çünkü ilk gözleminle vardığın sonuç arasındaki geçişte önemli bir rol oynadığını düşünüyorum.
1. Kodun tamamına hâkim olmak zaten hedef değildi.
Hatta abstraction, SOLID, Clean Code gibi kavramların önemli hale gelmesinin sebeplerinden biri tam olarak buydu. Bir insanın aynı anda hatırlaması, okuması ve anlaması gereken kod miktarını azaltmaya çalışıyorduk. Sistemi anlaşılabilir parçalara bölmek mühendisliğin kendisiydi.
2. SOLID, TDD vs. gerçekten uygulanıyor muydu?
Hepsi, her projede, eksiksiz uygulanıyordu diyemem. Ama örneğin Single Responsibility, Dependency Injection ve Interface Segregation oldukça yaygın pratiklerdi. Open/Closed ve Liskov Substitution belki isimleri daha az hatırlanan prensiplerdi.
Hatta Open/Closed Principle buna güzel örnek. İnsanlar prensibin adını söylemeden polymorphism üzerinden zaten buna uygun tasarımlar yapabiliyorlardı.
Ben kendi çalıştığım projelerde bu prensiplerin farklı seviyelerde sürekli kullanıldığını gördüm. Zamanla programlama pratiğinin içine o kadar karıştılar ki insanlar bazen bunları kullandıklarının farkında bile değildi.
Bir insan SOLID'in beş maddesini sayamıyor olabilir ama yıllarca iyi mühendislerle çalışarak, başkalarının kodunu görerek ve PR review'lardan geçerek bunun bir tür muscle memory'sini geliştiriyordu.
Bunun başka bir etkisi daha vardı. İyi mühendislerin kurduğu projelerde başlangıçtaki mimari ve kod yapısı sonraki insanları da yönlendiriyordu. O mühendisler artık ekipte olmasa bile yeni gelenler mevcut pattern'leri kopyalayarak belli bir kalite çizgisini sürdürebiliyordu.
“Sonra refactor ederiz” kısmına ise katılıyorum. Çok iş gerçekten ileriki bir tarihe bırakılıyordu. Ama refactor edilmesi gereken kodun içinde bile SOLID prensiplerini görebiliyordun. Çünkü bunlar binary kurallar değil, farklı seviyelerde uygulanabilen prensipler. Zaten refactor ihtiyacının önemli bir kısmı da kodun tamamen kötü olmasından değil, mimarinin zamanla değişen ihtiyaçlara cevap verememesinden çıkıyordu.
AI ile kod yazmak artık görmezden gelinemeyecek bir gerçek. Ama herkes ve her kurum bundan aynı ölçüde etkilenmeyecek. Rekabet baskısı, regülasyon, güvenlik ve hata toleransı her yerde aynı değil.
Buna rağmen mühendislerin AI ile kod üretme becerisi kazanmasının önemli olduğunu düşünüyorum. Çünkü bence bir sonraki problem “AI kod yazabiliyor mu?” olmayacak.
Asıl mühendislik problemi, bu hızın ürettiği karmaşıklığı, kalite problemlerini ve riskleri nasıl kontrol edeceğimiz olacak. Ve o problemler şimdiden görünmeye başladı.
Bir de eğer bu yazının vermek istediği ana mesaj “AI'dan çekinmeyin, AI ile gayet kod yazılabiliyor ve bunu kullanmayı öğrenmek gerekiyor” ise, bence bu değerli bir mesaj.
Bence asıl problem, şirketlerin ve sektörün bu mesajı en baştan insani bir ölçüde verememesi oldu.
AI çoğu zaman “işinizi kolaylaştıracak yeni bir araç” olarak değil, neredeyse “ya adapte olursunuz ya da işiniz elden gider” şeklinde anlatıldı. Bu korkunun tamamını şirketlere de yüklemiyorum. Mühendisler AI'ın neler yapabildiğini ilk gördüklerinde zaten doğal olarak “peki benim işim ne olacak?” diye düşündüler.
Bence AI'a karşı oluşan tepkinin önemli bir kısmı teknik olmaktan çok buradan geliyor.
Eğer AI en baştan insanın yerine geçecek bir tehdit ya da existential crisis gibi değil de, mühendisliğin kapasitesini artıracak bir teknoloji olarak konumlandırılsaydı, bugün yaptığımız tartışmaların önemli bir kısmına belki ihtiyaç bile kalmazdı. İnsanların adapte olması çok daha doğal olabilirdi.
Tabii bunun neden böyle olmadığı da anlaşılabilir. AI'a yatırılan para çok büyük, şirketler arasında ciddi bir “geri kalıyoruz” korkusu var ve herkes bu dönüşümün hızını kaçırmaktan endişe ediyor. Bunların hepsi şirketlerin verdiği mesajın tonunu muhtemelen daha sert ve daha panik hale getirdi.
Bence bugün yapılması gereken şey de tam olarak bu tonu düzeltmek: AI'ı ne küçümsemek ne de insanların üzerinde korku oluşturarak benimsetmeye çalışmak. Mühendislerin bu teknolojiyi öğrenmesini sağlamak ama aynı zamanda yeni hızın getirdiği kalite, güvenlik ve karmaşıklık problemlerini de mühendisliğin konusu olarak görmek.
@huseyinbabal Interesting to see how the term “modalities” is adapted by the AI tech as its been one of the most important topics of Neuro Linguistic Programming, which is invented decades ego. I guess it is not only the “intelligence” mimiced but also everything around gradually.