Tomasz Horbowski

Country Director Solidarity Fund PL in Moldova // Fundacja Solidarności Międzynarodowej @SFPL_FSM

[Kamil Całus @KamilCaus]

🇵🇱🤝���🇩 Polska od lat wspiera Mołdawię nie tylko na poziomie politycznym czy materialnym, ale także eksperckim.

Najlepsi polscy specjaliści dzielą się z naszymi partnerami z południa swoją bezcenną wiedzą i doświadczeniem, oferując im w ten sposób realną i nieocenioną pomoc w reformowaniu i wzmacnianiu mołdawskich instytucji państwowych oraz budowaniu ich odporności na zagrożenia zewnętrzne i wewnętrzne.

Ludzie ci – w przeciwieństwie do polityków – pracują z dala od kamer i reflektorów. W efekcie rzadko się o nich mówi. A szkoda! Bo zdecydowanie to nimi właśnie powinniśmy się chwalić i być z nich dumni.

➡️ Takim człowiekiem jest Paweł Rutkowski.

Od lat we współpracy z podległą MSZ Fundacją Solidarności Międzynarodowej i jej mołdawską filią – Solidarity Fund Moldova – wspiera on trwające reformy mołdawskich służb podległych MSW.

Paweł (którego mam przyjemność – prawdziwą! – znać osobiście) to zawodowiec mający za sobą ponad 10 700 dni służby w polskiej Policji i CBA.

Szkoli i dzieli się doświadczeniem z najważniejszymi mołdawskimi strukturami bezpieczeństwa – BPDS „Fulger" (Brygada Policji Specjalnego Przeznaczenia „Fulger", elitarna jednostka mołdawskiej policji), Generalnym Inspektoratem Karabinierów, Policją Graniczną (w tym jej pododdziałem szybkiego reagowania DAOS) czy IGSU (Generalny Inspektorat ds. Sytuacji Nadzwyczajnych – mołdawska służba ratownictwa i zarządzania kryzysowego).

Bierze udział w treningach snajperskich, szkoleniach z walki na bliskim dystansie czy taktycznej pomocy medycznej na polu walki. I wielu innych, o których nie będę tu pisał… ;-)

Kilka dni temu jego wieloletni wysiłek docenili sami Mołdawianie. BPDS „Fulger" odznaczył Pawła medalem „Pentru Devotament" („Za poświęcenie"). 🎖️🎖️🎖️

Jak ujął to sam Paweł w niedawnym poście na LinkedIn: „W bezpieczeństwie najcenniejsze relacje buduje się nie podczas konferencji, lecz na placach ćwiczeń, strzelnicach, w kurzu, deszczu i podczas wspólnego rozwiązywania realnych problemów operacyjnych".

I chyba nic więcej nie sposób do tego dodać.

Gratulacje, Pawle!

Nie powiem, że medal ten jest zasłużony, bo zasług nazbierało się na więcej odznaczeń :-)

I dziękuję za Twoją służbę!

Wzmacniając naszych mołdawskich partnerów, wzmacniamy też bezpieczeństwo całego regionu, a w efekcie – bezpieczeństwo Rzeczypospolitej. 💪

🔵🔵🔵

W najbliższym czasie będę tu publikował więcej podobnych postów. Warto bowiem pamiętać o Polakach, którzy po cichu (nawet jeśli dzieje się to w akompaniamencie huku wystrzałów na poligonie) robią w Mołdawii potrzebną i bardzo dobrą robotę w interesie nas wszystkich. A jest ich co najmniej kilkoro :)

[Tomasz Horbowski @thorbowski]

Za nami Forum EU4Moldova Resilience – Secure State, Resilient Communities 🇲🇩🇪🇺 – podsumowanie 2 lat pracy nad bezpieczeństwem i odpornością, które zaczynają się lokalnie. Dużo merytoryki, dobre rozmowy, bardzo konkretne efekty. Finansowanie 🇪🇺 @EU_FPI realizacja 🇵🇱 @SFPL_FSM

[EU in the Republic of Moldova @EUinMoldova]

A kindergarten in Hîncești reopened on City Day after a full EU-funded renovation: thermal insulation, new roof, floors, 67 radiators, and upgraded playgrounds. About 200 kids & 22 kindergarten staff now enjoy better conditions. 🙌

The total cost of the works amounts to 5.6 million lei, of which approximately 4 million lei is the grant provided by the EU. 🇪🇺 Learn more: https://t.co/yCuocXh7Tr

[Radek Pyffel @RadekPyffel]

Czy Państwa zdaniem finaliści konkursu, licznie zgromadzeni dziennikarze i zaproszeni dostojni goście nie mogliby po konkursie finałowym pojechać do uroczystej sali na Zamku Królewskim i TAM (zamiast na korytarzu Filharmonii) w napięciu oczekiwać na jury konkursu chopinowskiego, które właśnie w Sali Wielkiej Zamku Królewskiego ogłaszałoby swoją decyzję?

Jeśli są Państwa za, prośba o "podanie dalej".

Może w 2030 roku będzie to już możliwe (oczywiście pod warunkiem, że siły polityczne zarządzające Zamkiem i konkursem porozumieją się w tej sprawie).

Byłaby to chyba wspaniała promocja Polski...

Godna kraju i genialnej muzyki Fryderyka Chopina...

[Marcin Kędzierski @KedzierskiMarc]

Bardzo mię się podoba taka perspektywa. Nic tak w moim życiu mnie nie rozwinęło jak małżeństwo i rodzicielstwo, którego każdego dnia zmusza mnie do kwestionowania status quo i "wyrywa ze strony komfortu". Powiem więcej-to nie technika, ale miłość jest kluczowym drajwerem rozwoju.

[Fundacja Wolność i Demokracja @fundacja_WiD]

Uroczystości na terenie wsi Puźniki na zachodzie Ukrainy rozpoczęły się od uroczystej mszy świętej.

Łączymy się we wspólnej modlitwie za ofiary zbrodni dokonanych przez ukraińskich nacjonalistów na Polakach w 1945 roku.

Dziękujemy za obecność najwyższym władzom państwowym, na czele z Panią Marszałek @PolskiSenat @M_K_Blonska, Panią Minister @kultura_gov_pl @MartaCienkowska oraz Panem Ministrem @prezydentpl @marcin_przydacz.

[Piotr Łukasiewicz @P_Lukasiewicz]

Dzisiaj pogrzeb ofiar zbrodni popełnionej w styczniu 1945 r., podczas II wojny światowej, w Puźnikach, gdzie oddział zbrojny ukraińskich nacjonalistów zabi�� kilkudziesięciu polskich mieszkańców tej nieistniejącej już wsi.

Pochowamy dzisiaj 42 szczątki, dając choć trochę ukojenia bliskim i rodzinom po 80 latach. W uroczystości wezmą udział przedstawiciele władz Polski i Ukrainy, duchowni kilku wyznań, naukowcy i działacze społeczni, okoliczni mieszkańcy.

Ten trudny temat polsko-ukraińskiej historii przepracowywany jest z sumiennością i dbałością przez rząd i dyplomację Polski i Ukrainy, wspierających obywatelskie organizacje i stowarzyszenia poszukujące poległych.

Wspieramy przede wszystkim rodziny poległych wówczas cywilów. Realizujemy wspólnie cywilizacyjną powinność: wszystkie ofiary na „skrwawionych ziemiach” powinny spocząć w grobach, gdzie bliscy będą mogli uczcić ich pamięć.

Ważny dzień i moment wśród groźnej współczesności, kiedy Ukraina broni się przed rosyjskim barbarzyństwem, a Polska ją w tym wspiera.

Nie ustaniemy w wysiłku.

[Jakub Jakóbowski @J_Jakobowski]

Więcej szczegółów o dalszym zacieśnianiu relacji Moskwy i Pekinu w analizie @OSW_pl

Szczyt i parada. Dalsze poparcie Rosji dla chińskich ambicji

https://t.co/UdcRgExja4

[Jakub Jakóbowski @J_Jakobowski]

Xi-Putin-Kim na czele korowodu liderów, zręby nowego chińskiego ładu. Czego nowego się dowiedzieliśmy?

Krótka nitka na piątek 👇

1. Xi Jinping oficjalnie poparł zbliżenie Putina i Kim Dżong Una. Jeśli ktoś miał wątpliwości, czy zaangażowanie Korei Północnej w militarne wsparcie Rosji na Ukrainie jest po myśli Pekinu – uzyskał odpowiedź. Pekin może robić rękami reżimu Kima to, na co sam z różnych względów nie chce zgodzić. Reżim północnokoreański to też unikatowy łącznik między Rosją i Chinami – oba posiadają z nim sojusze wojskowe, choć same nie są nim formalnie związane.

2. Pekin – a wspólnie z nim Moskwa – urządziły wspólną propagandową ucztę, w której historia II Wojny Światowej opowiadana jest jako „braterstwo krwi” chińskiej i rosyjskiej w walce z faszyzmem. Jakkolwiek posępnie to nie brzmi, to ideologiczna podbudowa obu reżimów do wspólnej wojny z Zachodem. W ostatnie kilka miesięcy Kreml i Zhongnanhai podpisały kilkanaście umów o współpracy aparatów propagandy, państwowych mediów itp. Skierowane i na wewnątrz, i na zewnątrz.

3. Pekin używa Szanghajskiej Organizacji Współpracy by zbudować wokół siebie „twardy rdzeń” nowego antyzachodniego układu, którego filarem jest Rosja, a za nią korowód zależnych od Pekinu pomniejszych państw. Włączając graniczącą z nami Białoruś. Ubiera całość w globalne szaty „nowego ładu”, który ma przynieść sprawiedliwość państwom Globalnego Południa.

4. Premier Indii Narendra Modi poczuł się na tyle dotknięty ostatnim handlowym uderzeniem ze strony USA, że postanowił pograć z Waszyngtonem, pojawić się w Tianjinie, pokazać, że ma różne opcje. Z Chinami pojednania nie będzie, ale – niestety dla nas – Indie mogą spróbować ponownie zbliżyć się z Rosją.

Byłbym śmiertelnie poważny wobec tego, co zobaczyliśmy. Takie defilady i demonstracje to nie są zabawy. Xi Jinping, z Putinem po swojej prawicy, zorganizował ogromną militarną demonstrację wymierzoną w Zachód (zarówno ten ‘europejski’ jak i ten ‘pacyficzny’). Podlaną ideologiczną reinterpretacją II Wojny Światowej, mającą przygotować oba społeczeństwa na wojnę.

[Kamil Całus @KamilCaus]

📅 28 września w 🇲🇩Mołdawii odbędą się wybory parlamentarne. Rządząca, prozachodnia Partia Działania i Solidarności (PAS) walczyć będzie o utrzymanie władzy.

📊 Sondaże wskazują, że choć wciąż cieszy się ona największą sympatią elektoratu, to trudno jej będzie powtórzyć sukces sprzed czterech lat i uzyskać poparcie pozwalające na samodzielne rządzenie.

🤝 Aby pozostać u władzy, PAS może być więc zmuszona do koalicji z ugrupowaniami, które wejdą do parlamentu. Problem w tym, że poza PAS znajdą się tam głównie partie prorosyjskie 🇷🇺 lub tylko nominalnie proeuropejskie, faktycznie powiązane ze środowiskami prorosyjskimi lub/i oligarchami 💰.

⏸️ Wymuszona współpraca oznaczałaby paraliż reform, spowolnienie lub nawet zamrożenie negocjacji akcesyjnych z UE 🇪🇺.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Rządząca partia PAS wciąż cieszy się największą sympatią obywateli. To powstałe na bazie ruchów obywatelskich i z inicjatywy prezydent Mai Sandu w 2016 r. ugrupowanie stanowi unikatową siłę na krajowej scenie politycznej. W przeciwieństwie do większości partii politycznych, w tym tych nominalnie proeuropejskich, nie ma ono powiązań z funkcjonującym w tym kraju od późnych lat 90. do 2019 r. systemem oligarchicznym. Nie jest ono więc skupione na obronie interesów środowisk polityczno-biznesowych (w przypadku innych to właśnie liderzy tychże często formalnie lub nieformalnie stali na ich czele), a faktycznie zainteresowane dokonaniem głębokiej przebudowy państwa i wdrożeniem reform mających ostatecznie umożliwić przystąpienie kraju do UE.

To PAS odpowiedzialna jest za największy postęp w procesie integracji europejskiej, w tym rozpoczęcie negocjacji akcesyjnych w 2024 r.

Popularność PAS w ostatnich latach wyraźnie jednak spadła. W wyborach parlamentarnych z lipca 2021 r. uzyskała bezprecedensowe - jak na ugrupowanie o profilu proeuropejskim - poparcie aż 52,8% wyborców (zarówno w kraju jak i za granicą, gdzie zagłosowało w sumie ponad 14% wszystkich uprawnionych). Obecnie jednak liczyć może zaledwie na ok. 35% głosów zdecydowanych wyborców.

Ta negatywna dla obozu rządzącego dynamika wynika z kilku przyczyn:

1.💸 zła sytuacja gospodarcza kraju (i rosnące koszty życia),
2.🐌 wolniejsze niż oczekiwano reformy i deoligarchizacja,
3.📢 błędy komunikacyjne,
4.🤦 skandale polityczne z udziałem polityków PAS,
5. 🇷🇺 działania propagandowe Rosji i wspieranych przez nią sił w Mołdawii.

Ad 1. Jednym z kluczowych czynników obciążających wizerunek rządu jest wyraźny wzrost kosztów życia, wywołany przede wszytkim przez czynniki zewnętrzne (rosyjska inwazja na Ukrainę, związany z nią wzrost cen energii, zniechęcenie inwestorów itd.). Poprawa sytuacji finansowej obywateli była jednym z kluczowych (obok walki z korupcją) haseł wyborczych PAS.

Od objęcia rządów ceny gazu dla odbiorców indywidualnych wzrosły niemal czterokrotnie więcej – z 4,5 do 16,74 leja (ok. 0,85 euro) za 1 m3.

Dwukrotnie wzrosły także taryfy na energię elektryczną, co doprowadziło do skoku inflacji na poziomie 67%. W efekcie wskaźnik ubóstwa absolutnego w ub.r wyniósł aż 33,6% - o 6,6 p.p. więcej niż 2021 r.

Ogólna sytuacja ekonomiczna kraju w czasie rządów PAS także nie była dobra. W 2022 r. roku gospodarka skurczyła się o 5,9%, a w kolejnych dwóch latach wpadła w stagnację (PKB wzrósł wówczas odpowiednio o 0,7% i 0,1%). Dane za pierwszy kwartał br. wskazują, że kraj de facto wpadł w recesję (-1,2%).

Ad 2. W opinii znacznej części elektoratu władze nie radzą sobie z realizacją reformy wymiaru sprawiedliwości - jednej z głównych zapowiedzi PAS w kampanii z 2021 r. Aż 44% mieszkańców kraju bardzo nisko ocenia działania rządu na tym obszarze . Wynika to zarówno z wolnego tempa zmian – w szczególności lustracji sędziów i prokuratorów – ale też z towarzyszących im skandali. Jednym z nich był głośny i trwający od 2023 r. konflikt między prezydent, a Veroniką Dragalin, w latach 2023-2025 szefową prokuratury antykorupcyjnej, jedną z ikon procesu przebudowy wymiaru sprawiedliwości. Sandu oskraża (byłą już) prokurator o nieefektywność, zaś Dragalin zarzucajej publicznie próbę ręcznego sterowania procesem lustracyjnym .
Na wizerunek rządu negatywnie wpływa także powolny proces demontażu systemu oligarchicznego. Od czterech lat pierwszy poważny sukces rząd odniósł dopiero 5 sierpnia br. skazując Evghenię Guțul, baszkankę Autonomii Gagauskiej, bliską współpracownicę zbiegłego z kraju w 2019 r. i ukrywającego się w Moskwie Ilana Șora (realizującego interesy Kremla mołdawskiego oligarchy, o czym szerzej w podrozdziale „…i wielki nieobecny”) na 7 lat pozbawienia wolności. Udowodniono jej m. in. udział w nielegalnym finansowaniu kontrolowanej przez Șora partii politycznej „ȘOR” (zdelegalizowanej w czerwcu 2023 r.) . Za częściowy sukces uznać należy także zatrzymanie 22 lipca br. w Grecji zbiegłego z Mołdawii w 2019 r. oligarchy Vlada Plahotniuca, który znalazł się na liście poszukiwanych przez Interpol na wniosek władz mołdawskich .
Ad 3. PAS konsekwentnie – od początku swoich rządów – mierzy się także z problemem nieskutecznej komunikacji ze społeczeństwem. Zgodnie z badaniami z kwietnia br. aż 69% Mołdawian uważa, że obecny gabinet „komunikuje się w sposób nieklarowny”. Tyle samo ankietowanych uważa, że jego przedstawiciele „kłamią” lub „mijają się z prawdą” . W tym kontekście warto zaznaczyć, że PAS konsekwentnie ograniczała przestrzeń polityczną dla innych jednoznacznie i szczerze proeuropejskich ugrupowań, postrzegając je przede wszystkim jako konkurencję. Dążyła ona do monopolizacji prozachodniego segmentu elektoratu, przedstawiając się jako jedyny podmiot zdolny do skutecznej realizacji agendy integracyjnej z UE. Takie założenie implikowało kalkulację, że nawet przy spadku zadowolenia z rządów PAS wyborcy o orientacji prozachodniej, pozbawieni realnej alternatywy, pozostaną przy tym ugrupowaniu. W efekcie jednak partia osłabiła możliwość budowy potencjalnych koalicji, a jednocześnie stworzyła warunki do wzrostu ugrupowań centrowych, takich jak MAN.

Ad 4. Do spadku popularności PAS przyczynia się także Rosja. Za pomocą popularnych mediów, zwłaszcza społecznościowych, Kreml stara przekonać Mołdawian, że PAS oraz Sandu świadomie i na polecenie Zachodu (szczególnie USA) niszczą relację z Rosją, a popierając Ukrainę i modernizując siły zbrojne, naruszają konstytucyjną neutralność kraju. Wedle Moskwy posunięcia te grożą destabilizacją sytuacji w kraju, a nawet ponownym wybuchem zamrożonego w 1992 r. konfliktu z Naddniestrzem, co w praktyce wciągnie Kiszyniów w wojnę z Rosją (w separatystycznym regionie stacjonuje 1,5 tys. rosyjskich żołnierzy).

Wraz ze zbliżaniem się terminu wyborów Rosja coraz bardziej intensyfikuje swoje działania wobec Mołdawii. W mediach społecznościowych (Tik Tok czy Telegram) regularnie pojawiają się materiały mające ośmieszać i kompromitować władze. Coraz częściej w tym celu wykorzystywane są wyszukane techniki manipulacji, jak np. generowane za pomocą sztucznej inteligencji „deepfake-i” czy spreparowane artykuły przygotowane rzekomo przez zachodnich publicystów i publikowane na stronach internetowych udających faktyczne istniejące portale czy gazety. Przykładem tego był materiał, umieszczony na przełomie lipca i sierpnia br. na stronie imitującej popularny amerykański serwis plotkarski (rzekomo autorstwa faktycznie pracującej tam dziennikarki) przekonujący, że prezydent Sandu miała nielegalnie nabywać nasienie znanych zachodnich celebrytów-gejów dla swojej rzekomej partnerki, rumuńskiej gimnastyczki.

Rosja wykorzystuje także pozostający pod jej politycznym patronatem separatystyczny region Mołdawii – Naddniestrze. Kontrolowane przez nią samozwańcze władze regionu od miesięcy wzywają rząd PAS do uruchomienia co najmniej 42 punktów wyborczych dla mieszkańców posiadających mołdawskie paszporty (ich liczbę szacuje się na ok. 300 tysięcy, wobec ok. 2,4 mln mieszkańców tzw. terytorium kontrolowanego przez władze w Kiszyniowie) . Ma to na celu zwiększenie liczby głosów oddanych na partie prorosyjskie, z którymi w zdecydowanej większości sympatyzują. Ostatecznie Kiszyniów postanowił otworzyć zaledwie 12 takich komisji wyborczych.

EOT.

[Wojciech Konończuk @W_Kononczuk]

Skupianie się na kwestii terytorium i ewentualnych ustępstw terytorialnych Ukrainy to ślepy zaułek. W rozmowach Putin zabiega o coś więcej niż cały Donbas.

To wojna Rosji nie o tę, czy inną ziemię, ale o dominację nad Ukrainą, jej zwasalizowanie i zmianę systemu bezpieczeństwa.

[Kamil Całus @KamilCaus]

Mam nadzieję że jednak w rumuńskim… @rzeczpospolita :)

[Vatican News PL @VaticanNewsPL]

Opat Monte Cassino: św. Benedykt to jedno ze źródeł tożsamości europejskiej

➡️ https://t.co/tpNgg9IphB

[Wojciech Konończuk @W_Kononczuk]

🇺🇦obrona powietrzna zbiła nad Kijowem 2 z 11🇷🇺rakiet. Dotąd proporcje były odwrotne.

🇺🇦potrzebuje wzmocnienia obrony powietrznej!

W czerwcu 🇷🇺dokonała ok 6 tys. ataków dronowych na🇺🇦, 3x więcej niż w kwietniu i 10x więcej niż w średnia 2024.

Pożary w Kijowie wg @nasafirms👇

[College of Europe in Natolin @coenatolin]

We are proud to announce the launch of the Training for Administrative Capacity of Moldova@Natolin (PolTAC@Natolin) – a flagship #ExecutiveEducation programme designed and implemented by the College of Europe in Natolin in cooperation with the Solidarity Fund PL @SFPL_FSM in Moldova to support Moldova’s path toward EU accession.

The opening event in Chisinau brought together the Director of the Bureau for European Integration, @GhenadieMarian, the Chief of Staff of the Vice Prime Minister for European Integration, Cristina Cerevate, the Ambassador of Poland in Moldova @PLinMoldova, H. E. Tomasz Kobzdej, the Head of the Solidarity Fund PL in Moldova, @thorbowski and @CoENatolin representatives – the Head of the Executive Education Office, Marek Tabor, and Executive Education Specialist, Barbare Okropiridze.

From June to December 2025, PolTAC@Natolin will offer specialized training for Moldovan civil servants, with sessions hosted at the College of Europe in Natolin and follow-up onsite trainings in Chisinau. The first modules, set for July and September, will focus on Chapter 16: Taxation and Chapter 29: Customs Union.

The programme financed within the framework of the Polish development cooperation of the Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Poland @MSZ_RP and implemented in cooperation with the Solidarity Fund PL in Moldova, will serve to further strengthen the administrative capacities of the civil service of Moldova for the accession negotiations and membership in the EU.

Follow us to learn more!

* The publication expresses exclusively the views of the author and cannot be identified with the official stance of the Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Poland.

@cgherasimov @EUinMoldova

[Jakub Jakóbowski @J_Jakobowski]

😏

[EU in the Republic of Moldova @EUinMoldova]

🚒 10 fire stations in Moldova will be renovated with EU support! Stations in Mereni, Sireți, Larga, Scoreni, Răzeni, Suhuluceni, Cărpineni, Tomai, Lalova & Geamăna will get improved infrastructure & safer working conditions. 🛠️Learn more: https://t.co/vHfobo1gRy

[Patryk Kugiel @PKugiel]

Bardzo ciekawa i konkretna debata strategiczna w @PISM_Poland dziś na temat przyszłości polityki wspolpracy rozwojowej 🇵🇱, z udziałem wiceministra Jakuba Wiśniewskiego i we współpracy z @SFPL_FSM
Piekne dzięki dla partnerow I uczestników. Potrzeba kontynuacji

[Wojciech Konończuk @W_Kononczuk]

Bardzo polecam nowy, ponad godzinny film @OSW_pl tłumaczący dlaczego Rosja jest głęboko antyzachodnia i dlaczego samo istnienie Europy z jej demokratycznymi wartościami postrzegane jest przez reżim rosyjski jako śmiertelne zagrożenie.👇

[Marek Menkiszak @MarekMenkiszak]

Bardzo niepokojące. Bo niemożliwe do realizacji a będzie wciągać USA w logikę ustępstw (zamiast presji) wobec Rosji. Moskwa będzie grać złudzeniami Waszyngtonu aby wyciągać więcej wsparcia od Pekinu i polepszać warunki 🇷🇺🇨🇳 współpracy. Przy okazji wbijając klin w relacje 🇺🇲🇪🇺.