Necip Turaman

[jennie bleijenburg @republiektrien]

Pablo Picasso

[Tolga Gerger @tolgagerger]

Uzun zamandır bir kitap incelemesi yapmadım. Özel bir istek geldi; Rus Genelkurmay Belgelerinde II. Abdülhamid ve Osmanlı Ordusu. Öncelikle şunu söylemek lazım moral bozucu bir çalışma. Tarihi anlamda moralinizi bozmak ve düşünmek isteyenler için ibretlik tabii.

Belgeleri incelediğinizde bir ifade hep geçiyor "Kağıt üzerinde kalan reformlar" daha doğrusu bunu anlıyorsunuz. Raporlarda en sık tekrarlanan tespit bu. 1882'de gelen Alman heyetinin başı Kachler Paşa altı ayda 500 sayfalık bir yeniden yapılanma raporu hazırladı. Sultan övdü, komisyon onayladı. Ama Filippov’un 1884'te yazdığına göre “bütün projeler kağıt üzerinde kaldı.” Peşkov 1896'da yeni kolordu düzenlemesini anlatırken şu cümleyi belirtmişti “Türklerdeki hiçbir zaman hiçbir şeyi sonuna kadar yapmama özelliğini bu projede de görmek mümkün.” Bu, düşman gözünde bir genelleme..

Raporlara göre en derin sorun teknik değil, siyasi ve tuhaf ayrıntılar var. 1882'de saray ajanları Galata Köprüsü’nün başında duruyor ve Pera’ya geçen subayları tek tek kaydedildiği belirtilmekte. Yine bu raporlara göre Avrupalılarla görüşmek bile subayın “güvenilmez” damgası yemesine yetiyor.. Goltz Paşa derste Yıldız Köşkü’nden örnek veriyor ve İstanbul haritalarını topluyor. Bunun üzerine evi Sultan’ın emriyle basılmış. Bu olayları Rusların çok yakından takip ettiğini anlıyoruz. Peşkov'a göre "Hayatının özü askerlikten oluşan ve hayatını askeri vazifesine adamış bir genelkurmay başkanı yoktur. Hükümdar ise ordudan korkmaktadır" diyerek iç dinamikleri aslında gördüklerinden bahsetmekte.

Rus raporlarına göre ordunun kâğıttaki gücüyle gerçek gücü arasındaki farkın en büyük sebebi para ve lojistik. Türk Ordusunun her şeyi neredeyse ifşa olmuş ve /veya çözülmüş. Kitapta bu anlamda detaylar var. Ruslar 1884'te ordunun 11.929 atının eksik olduğunu ya da topçu ve süvarinin "atsız" olduğunu veya ikmal için araba katarı olmadığını biliyorlar. Kendi iddialarına göre bu istihbarat bilgilerini Türk subaylarından öğrenmişler.. Hatta bir bilgi inanılmaz; 1885 seferberliğinde bazı taburların 45. günde hâlâ tamamlanamadığını ve askerlerin 80 saati aşan yürüyüşlere çıkarıldığını bahsediyorlar. Bu arada üniformalar ancak gemiye binerken dağıtılabilmiş. Bu onların raporlarında yazmakta.

Rus raporlarına göre avcı düzeni yalnızca kâğıt üzerinde var. Barış zamanında taktik eğitim yapılmadığı için ordu için "savaş alanında herhangi bir düşman safındaki askerlerin düşük düzeyde de olsa sahip olduğu eğitim seviyesiyle ezilecektir." ifadesi yer almakta. Ordunun başında savaş görmemiş, hatta manevra bile yönetmemiş isimler bulunduğundan bahsediyorlar. Şu çok açık Rus ordusu Türklerin bölünmüşlüğünü maalesef biliyor. Bu raporlarda 4.499 piyade ve süvari subayından yalnızca 464'ü okul mezunu, gerisi alaylı. Filippov’a göre "yaşlı ve işe yaramaz" bu generaller mektepli ile alaylı arasındaki güvensizlik disiplini aşındırmakta.

Belgelerde silah alımına dair uzun bir liste var. Osmanlı Bankası’nın aracı olduğu ve hükümete en az %12'ye mal olan siparişler, Bakanlık yerine saraydaki “Alman paşalar” eliyle yürütülen sözleşmeler dahilinde ilerlemekte ( Krupp anlaşmaları vs yani) hatta cayma tazminatı bile koyulmamış sözleşmeler.

Aslında Rus raporlarının vardığı sonuç şu; Osmanlı ordusunun sorunu cesaret ya da silah eksikliği değil, sistem ordunun kendisine güvenmiyor. Güvensizlik komutayı zayıflattı şeklinde bir sonuç var burada. Zayıf komuta reformları da her şeyin kâğıtta kalmasına yol açtı.

Bu anlamda kitabı tavsiye ederim arkadaşlar. Birçok belge de var mutlaka okumanız gereken gerçekten ibretlik bir çalışma

[AniSWISSarts @AniSWISSarts]

Georges Rouault (French, 1871 - 1958) - Young Woman, cc 1929-1930

[Olga Tuleninova 🦋 @olgatuleninova]

Jacqueline Osborn (British Artist, born 1960)
"Table in the Corner", 2014.
Oil on Canvas, 24 × 18 inches.
Private Collection.

[literland @literlandweb1]

RULFO: Maestro, soy yo, Rulfo. Qué bueno que ya llegó. Usted sabe cómo lo estimamos y lo admiramos.
BORGES: Finalmente, Rulfo. Ya no puedo ver a un país, pero lo puedo escuchar. Y escucho tanta amabilidad. Ya había olvidado la verdadera dimensión de esta gran costumbre. Pero no me llame Borges y menos «maestro», dígame Jorge Luis.
RULFO: Qué amable. Usted dígame entonces Juan.
BORGES: Le voy a ser sincero. Me gusta más Juan que Jorge Luis, con sus cuatro letras tan breves y tan definitivas. La brevedad ha sido siempre una de mis predilecciones.
RULFO: No, eso sí que no. Juan, cualquiera, pero Jorge Luis, sólo Borges.
BORGES: Usted tan atento como siempre. Dígame, ¿cómo ha estado últimamente?
RULFO: ¿Yo? Pues muriéndome, muriéndome por ahí.
BORGES: Entonces no le ha ido tan mal.
RULFO: ¿Cómo así?
BORGES: Imagínese, don Juan, lo desdichado que seríamos si fuéramos inmortales.
RULFO: Sí, verdad. Después anda uno por ahí muerto haciendo como si estuviera uno vivo.
BORGES: Le voy a confesar un secreto. Mi abuelo, el general, decía que no se llamaba Borges, que su nombre verdadero era otro, secreto. Sospecho que se llamaba Pedro Páramo. Yo entonces soy una reedición de lo que usted escribió sobre los de Comala.
RULFO: Así ya me puedo morir en serio.
--
Fragmento de una conversación real entre Jorge Luis Borges y Juan Rulfo.

[Pasquale Totaro @PasqualeTotaro]

La storia siamo noi, siamo noi che scriviamo le lettere,
siamo noi che abbiamo tutto da vincere, tutto da perdere.
E poi la gente, (perchè è la gente che fa la storia)...

Francesco De Gregorio
#DemocraziaBeneFragile
Renato Guttuso il comizio di quartiere-❣️

[Francisco Ribeiro @fraveris]

"When you find your path, you must not be afraid."

— Paulo Coelho, Brida

[Olga Tuleninova 🦋 @olgatuleninova]

The Singer
c.1884

Giovanni Boldini
(Italian, 1842–1931)

[Sadık Usta @Sadik0707]

Mao'nun Kayıplarla Sınanan Hayatını Merak Edenlere...

1. Sene 1934’e gelindiğinde trajediler ve kayıplar Mao’nun hayatını altüst etmeye devam ediyor.
Babasının evlatlık aldığı kız kardeşi Mao Zejian, 1929’da polis teşkilatı tarafından yakalanıyor. Mao aleyhine konuşmadığı ve teslim olmadığı için hamile olduğu hâlde işkenceyle öldürülüyor.
Daha önceden kocası da Goumindang tarafından öldürülmüştü.

[Prof.Dr Levent Akçay @LeventAkcay1]

Tıp dünyasında devrim:
Bilim insanları beyindeki toksinleri “tek tuşla temizleyen” fiziksel bir anahtar keşfetti!

Sadece 10 dakika. İlaç yok, ameliyat yok. Alzheimer hastalığının zehirli plakları doğrudan “yıkanıp” temizleniyor.

Beyninizde özel bir atık temizleme ağı var (glimfatik sistem), zehirli proteinleri ve ölü hücreleri süpürmekten sorumlu.

Ama son derece seçici: Yalnızca derin uyku (yavaş dalga uykusu) sırasında devreye giriyor.

Eğer uzun süre uykusuz kalır, uyku yetersizliği yaşarsanız, çöpler beyninizde kokuşup birikmeye başlar ve sonunda geri dönüşü olmayan bilişsel gerileme ve Alzheimer’a dönüşür.

Ta ki bugüne kadar, bu kısır döngü kırıldı.

Science Advances’ın en son yayınladığı araştırma doğruluyor: Bilim insanları şimdi bu “derin temizlik” programını manuel olarak tetikleyebiliyor, tamamen uyumanıza gerek kalmadan.
40.68 MHz ultrakısa dalga (USW) kullanarak, beyne non-invaziv bir yöntemle ışınlama yapıyorlar.

Kısa 10 dakika içinde, beynin sıvı akışı çılgınca hızlanmaya başlıyor.

Bu ultrakısa dalgalar, nöronları zorla Delta durumuna senkronize ediyor — ki bu tam da derin uykudaki beyin dalgası frekansı. Beyin anında “kandırılıyor”, su kanalları tamamen açılıyor; tıpkı yüksek basınçlı bir su tabancası gibi, toksinleri deli gibi temizliyor.

Travmatik beyin hasarı ve Alzheimer’lı farelerdeki test sonuçları son derece şok edici:

Beyin ödemi hızla geriliyor

Zehirli proteinler büyük miktarda temizleniyor

Bilişsel kusurlar esaslı bir şekilde tersine dönüyor

Kafatası açma ameliyatı yok. Pahalı kimyasal ilaç müdahalesi yok.

Sadece belirli bir fiziksel frekansla.

İnsanlığın beyin hastalıkları ve yaşlanmaya karşı silahlığında, boyutsuz bir darbe vuran ağır bir keskin nişancı tüfeği daha eklendi.

[松田悠玄＠独り起業22年目 @ytk_matsuda]

デリヤ・ウヌトマズ（免疫学、医学の世界的権威の一人）「80歳や100歳のヨボヨボな老人を20歳のピチピチ若者に戻す。私たちは老化を逆転させることができる。」

「10年後、ヨボヨボの老人が20歳のピチピチ、元気はつらつな若者へ、老化を逆行させる事ができる。」

世界的な医学者デリヤ・ウヌトマズ博士が明かした、「人類史上最大の若返り革命」がこちらです👇

・「あと10年」生き延びれば勝ち確定
今後10年生き残れば寿命がさらに5年延び、15年生き残ればさらに50年延びる。老化を治す技術が猛スピードで進化しているため、いま生き延びさえすれば「寿命の壁」から��全に逃げ切れる。

・おじいちゃん・おばあちゃんが「20歳の体」に戻る ただ寿命が延びて老人のまま長生きするのではない。壊れた細胞を修���して時間を巻き戻し、80歳や100歳の人でもピチピチの20歳へと若返らせることが可能になる。

・AIの進化が「人類史上最大の発見」を連れてくる 昔なら何百年もかかった薬や治療法の開発が、超賢いAIの力によって一気に解決されつつある。人間が火や電気を発見したとき以上の「人類の歴史で最大の転換点」がすぐ目の前に迫っている。

要するに、「『AIの力で老化を逆転させ、80歳や100歳でも20歳の体に戻れる医療が完成間近だから、とにかくこれからの10年間を絶対に死なずに生き延びてほしい』と世界トップクラスの医学者が本気で訴えている」ということです。

[Kansu Yıldırım @KansuYildirim]

Gerçekten tarihi bir an. Küresel ticarette meta dolaşımının yaklaşık yüzde 80'i deniz yoluyla gerçekleşiyor. Dünya Bankası'nın liman verimliliği hesaplamalarına göre 5.000 konteyner kapasiteli bir geminin ortalama günlük atıl kalma maliyeti 50 bin dolar bandında. Bu sadece bir boyutu. Savunma dışında, otomotiv, ağır sanayi, nihai tüketim malları, imalat sanayisinin ara girdileri, bunların elleçlemesi hepsi aksayacak ve navlun fiyatları fırlayacak. Liman işçilerinin stratejik lojistik düğüm noktalarında üretimden gelen gücünü kullanması askeri sevkiyat hatlarını doğrudan aksatmakla kalmayacak, gemi işletmecilerinden sanayi üreticilerine ve ihracatçılara uzanan bir zincir boyunca sonuçlara yol açacak.

[‏﮼الأعرابي القديم . @radialpro]

عندما عبرت القوات الصينية إلى كوريا في أكتوبر 1950، كان أحدهم الابن الأكبر لماو تسي تونغ، ماو أنيينغ.
كان يبلغ من العمر 28 عامًا. نشأ جزئيًا في الاتحاد السوفيتي وحتى قاتل مع الجيش الأحمر ضد ألمانيا. سمح له ماو بالذهاب إلى كوريا، حيث خدم كمترجم روسي وسكرتير في طاقم مقر بنغ دي هواي.
في 25 نوفمبر 1950، ضربت الطائرات الأمريكية مقر بنغ بالنابالم. قُتل ماو أنيينغ.
كان بنغ مرعوبًا من إخبار ماو. عندما سمع ماو أخيرًا، يقال إنه جلس في صمت لفترة طويلة. ��رر أن يُدفن ابنه في كوريا مع جنوده. قبره لا يزال هناك.
ثم بدأت الأسطورة.
انتشرت قصة شائعة تقول إن ماو أنيينغ كان يطبخ أرزًا مقليًا بالبيض في المقر ذلك الصباح، ودخان طبخه كشف الموقع للطائرات الأمريكية.
يناقش المؤرخون ما إذا كانت صحيحة. نفى بعض المسؤولين الصينيين ذلك بغضب.
لكن القصة أصبحت شهيرة جدًا في الصين لدرجة أن “الأرز المقلي بالبيض” تحول إلى نكتة إنترنت عن ابن ماو. يُقال إن بعض وسائل الإعلام الحكومية الصينية ثبطت محتوى الأرز المقلي بالبيض حول ذكرى وفاته.
ابن أقوى رجل في الصين، قُتل في غارة جوية. وبعد عقود، لا يزال الناس يتجادلون حول طبق أرز.

الحرب المنسية (@ForgottenWarPic)

[Ce jour-là dans l'Histoire @CeJourHistoire]

Arthur Rimbaud, le poète du Bateau ivre, a arrêté d'écrire à 20 ans. Il a fini sa vie en Afrique, à vendre du café et des armes.

Il naît le 20 octobre 1854 à Charleville, dans les Ardennes. Adolescent, il fugue plusieurs fois vers Paris.

À 17 ans, il lit Le Bateau ivre devant les poètes de Paris. C'est Paul Verlaine, déjà célèbre, qui l'a fait venir.

Les deux hommes deviennent amants. Leur liaison se termine à Bruxelles, le 10 juillet 1873.

Ce jour-là, Verlaine, ivre, tire deux coups de revolver. Une balle blesse Rimbaud au poignet.

Verlaine prend deux ans de prison. Rimbaud, lui, fait imprimer à ses frais Une saison en enfer.

Vers 20 ans, il cesse d'écrire. Pour de bon.

En 1876, il s'engage dans l'armée coloniale néerlandaise. Envoyé à Java, il déserte.

En 1880, il s'installe à Aden, au Yémen. Il surveille le tri du café pour une maison de commerce.

Puis il tient un comptoir à Harar, en Éthiopie. En 1884, il rédige un rapport d'exploration sur l'Ogaden, une région voisine.

Il vend même plus de 2 000 fusils au roi Ménélik. L'affaire tourne au désastre.

En 1891, sa jambe droite le fait trop souffrir. Il quitte Harar porté sur une civière.

Le 27 mai, à Marseille, on l'ampute.

Il meurt le 10 novembre 1891, à 37 ans. Sa sœur Isabelle est à son chevet.

[Tsubame @Tsubame33785667]

チンパンジーには、人間がなぜ木星の衛星を研究するのか理解できない。同じように、超知能が何を目指しているのか、生身の人間には理解できなくなるような地点——それがシンギュラリティの本来の意味だ。ウッド氏の説明は、ヴァーナー・ヴィンジが提唱した概念の核心を捉えている。
デイヴィッド・ウッド「シンギュラリティとは、いわば従来の法則が通用しなくなるため、その先を予測できなくなることです。
この言葉を使い始めたのは、SF作家のヴァーナー・ヴィンジで、1980年代のことでした。彼は、私たちよりはるかに知能の高い存在が現れたとき、その存在が何を動機として行動するのか、私たちには理解できなくなると気づいたのです。私たちは、それを従来の人間同士の争いが高速化したようなものだと想像するかもしれません。しかし実際には、彼らは私たちが考えもしないような新しいことを考えているでしょう。
先ほど話したチンパンジーと同じです。チンパンジーには、私たち人間がピタゴラスの定理や木星の衛星の研究に関心を持つことなど想像できません。そもそも木星が何なのかも知りません。木星に衛星があることも、その衛星が研究対象として興味深いことも知りません。
同じように、私たちも自分たちの理解を超えた存在の動機を想像することはできないのです。これこそがシンギュラリティの核心的な意味です。その先に何が起こるのか、分からなくなるということです。
だからこそ、慎重に進む必要があります。私たちを超える存在が制御下にとどまるか、あるいは人類の繁栄を深く重視する性質が、取り消し不可能な形で組み込まれていると確信で���るまでは、そこに近づきすぎるべきではありません」
——「しかし、シンギュラリティとは具体的に何なのでしょうか？ 無限の知能が生��れるということですか？」
ウッド「いいえ、無限の知能である必要はありません。それは単なる飛躍の始点なのです。シンギュラリティには別の定義もあります。それは、人間が地球上で最も知能の高い種ではなくなり、AIの決定に従属するようになる時点です」

[Tolga Gerger @tolgagerger]

Kontrollü birey deyince aklıma şu video geliyor, tetiklendiğim bir video! Paşam siz öğrenciyken Sultan Hamid'i devirmeye çalışıyordunuz hatta içinizdeki isyan duygusu nedeniyle Émile Faguet'in anarşist ifadelerinin (otokrasi ve düzen sezgisi) üzerine gidiyordunuz? Bu ve bunun gibi birçok nedenden dolayı sizi isyan olgusuna götüren pratikler demek ki yıllar sonra başka gençlere de sirayet etmiş? O zaman bunu nesil anlamında küçümsemeyle değil daha mantıklı şekilde ifade etmeniz gerekiyor..

Statüko gömleği o kadar korkunç bir şey ki kendi benliğini bir noktada öldürmek zorunda kalıyorsun. Bu sadece bizim öznel hikayemiz için değil bütün insanlık tarihi içindeki davranışlardan sadece biri.

[Ayşe Hür @HurAyse]

MARX VE ENGELS VANDALİZM KONUSUNDA NE DEMİŞTİ?

Fransa’daki son isyan sırasında Paris'teki protestoların merkez üssü olan Place de la République'deki devasa Cumhuriyet Anıtı (Mariane Heykeli) olaylar boyunca en çok hedef alınan yapılardan biri oldu. Yüzlerce protestocu anıtın kaidesine ve Mariane heykelinin üzerine tırmanarak sendika flamaları ve radikal grupların sembollerini astı. Heykelin tepesinden polise havai fişek ve taş fırlatıldı. Lyon'daki ünlü Bellecour Meydanı'nda bulunan Louis XIV Atlı Heykeli ciddi şekilde zarar gördü. Marsilya'da I. Dünya Savaşı'nda hayatını kaybeden askerlerin anısına yapılan Monuments aux Morts'un üzerindeki figürler sprey boyalarla tahrif edildi ve anıtın mermer bloklarının bir kısmı sert cisimlerle vurularak kırıldı. Bordeaux şehrinde geçmişteki köle ticareti veya sömürgecilik tarihiyle ilişkilendirilen bazı tarihi figürlerin büstleri kaidelerinden sökülmeye çalışıldı, sökülemeyenlerin ise yüz kısımları taşlarla kırılarak tahrip edildi.

Paris, Marsilya, Lille, Lyon ve Bordeaux gibi büyük şehirlerde belediye binaları, valilik konutları ve polis karakolları doğrudan hedef alınarak ateşe verildi veya tahrip edildi. Limoges kentinde bulunan 143 yıllık tarihi belediye binası kasten ateşe verildi ve çatısının büyük bölümü çöktü. Aynı şekilde Lyon kentindeki simge yapılardan 1852 yapımı tarihi turizm ofisi de yakılarak ağır tahribata uğradı. Şimdilik 1500 kadar işyeri tahrip edildi ve yağmalandı. Kaldırımlar barikat malzemesi olarak söküldü...

Sosyal medyada vandalizm konulu görsellerin çoğunun yapay zeka ürünü olduğunu iddia eden de var, özellikle Yahudilere ait işyerlerinin seçilerek yağmalandığını ileri süren de. Ben şimdilik bu iki uç arasında bir yerde duruyorum.

Vandalizm nedir?

Literatürde, bilerek ve isteyerek kamuya veya başkasına ait mallara, sanat eserlerine, tarihi yapılara veya çevreye zarar verme, onları yakıp yıkma ya da tahrip etme eylemlerine “Vandalizm” deniyor.
Vandalizm terimi, köken olarak 5. yüzyılda Avrupa'da büyük yıkımlar yapan Germen kökenli bir kavim olan Vandallara dayanır. MS 455 tarihinde Kral Genserik önderliğindeki Vandallar, Roma şehrini işgal ederek iki hafta boyunca şehri yağmalamış, tarihi yapılara ve sanat eserlerine büyük zararlar vermişlerdi. Bu olay, "yıkıcılık" ve "tahripçilik" ile Vandal ismi arasındaki kalıcı bağı kurmuştu.

"Vandalizm" kelimesi ilk kez literatürde 5 Eylül 1793 ile 27 Temmuz 1794 arasındaki Termidor (terör) dönemindeki kargaşa ortamında, cumhuriyetçilerin kraliyete ve kiliseye ait sanat eserlerini, kütüphaneleri, kiliseleri ve tarihi anıtları yakıp yıkmasını eleştirmek için Blois Piskoposu Henri Grégoire tarafından kullanıldı.

Marx ve Engels düşüncesinde vandalizm

1848'de yayımlanan Komünist Manifesto'da doğrudan "vandalizm" kelimesi yerine, burjuva üretim ilişkilerinin aşırı üretim krizlerine girdiğinde kendi ürettiği zenginliği ve üretici güçleri kasten yok etmesini "barbarlık dönemine geri dönüş" olarak tanımlamakla birlikte başyapıtı Das Kapital'in birinci cildinde (1867), köylülerin topraklarından zorla sürülmesini ve kapitalizmin doğuşundaki vahşi mülksüzleştirme süreçlerini doğrudan bu kelimeyle tanımladı: "Doğrudan üreticilerin mülksüzleştirilmeleri en duygusuz bir vandalizm ile (mit rücksichtslosestem Vandalismus) ve en bayağı, en rezil, en iğrenç tutkuların dürtüsü altında gerçekleştirilmiştir."

1871 Paris Komünü sırasında burjuva basını ve Versay hükümeti, Komüncüleri "tarihi binaları yakan vandallar" olarak suçladığında Marx, bu kavramı tersine çevirerek burjuvaziyi hedef aldı: "Burjuvazinin savaşı savunma amaçlı mülk yıkımını (vandalizmi) alkışlarken, işçi sınıfının aynı yöntemi haklı bir savunma olarak kullanmasını 'vandalizm' diye suçlaması ikiyüzlülüktür."

Ancak Marx (ve Engels) vandalizm, yağma, amaçsız yıkım ve sokak terörü gibi fevri eylemleri devrimci bir yöntem olarak görmemiş ve bunları kesin bir dille reddetmişti. Sanılanın aksine Marx, örgütlenmemiş ve sınıfsal bir bilince dayanmayan bu tür kaotik eylemlerin kapitalist düzene zarar vermediğini, aksine egemen sınıfların (burjuvazi) elini güçlendirdiğini savunmuştu.

Marx, örgütlü ve çalışan işçi sınıfı ile toplumun en alt katmanında yer alan, hırsızlar, dilenciler, serseriler ve suçlulardan oluşan kitleyi birbirinden kesin çizgilerle ayırmıştı. Bu kitleye lümpen proletarya adını vermiş ve onları "eski toplumun en alt tabakalarından gelen, pasif bir şekilde çürüyen toplumsal tortu" olarak tanımlamıştı.

Marx'a göre bu kitle, siyasi bir bilince sahip olmadığı için parayla kolayca manipüle edilebilirdi. Nitekim Louis Bonaparte'ın 1848 Fransız Devrimi'ni bastırırken ve darbe yaparken lümpen unsurları paralı asker gibi kullanarak işçi hareketini ezdiğini tarihsel olarak analiz etmişti.

Engels ve Marx, bu tarihten sonra da amaçsız sokak olaylarını ve bireysel mülke yönelik saldırıları sertçe eleştirmişti. Marx Fransa’da İç Savaş (1871) adlı eserinde Paris Komünü'nü överken Paris sokaklarının güvenliğini, düzenini ve halkın kontrolüne geçişini büyük bir hayranlıkla anlatmıştı: "1848 Şubat günlerinden bu yana ilk kez Paris sokakları, hem de hiçbir polis olmaksızın güvenliydi. Artık ne adam öldürme, ne hırsızlık, ne de gece saldırısı vardı; aslında, 1871 Mart'ından beri Paris sokaklarında ceset bulunmamıştı. Komün, Paris sokaklarını temizlemişti." Yani Marx, kapitalist Paris'in sokaklarını güvensiz, yozlaşmış ve suç dolu bulurken; işçi sınıfı idaresindeki Paris'in bir anda suçtan arınmasını, yeni toplumun ahlaki üstünlüğü olarak görüyordu.

Engels de 1886'da Londra'da yaşanan ve dükkanların yağmalanmasıyla sonuçlanan sokak olaylarının ardından bu tür fevri eylemlerin "sosyalizmi yağmacılıkla özdeşleştirmekten" başka bir işe yaramadığını ve işçi hareketine "onarılamaz bir zarar verdiğini" belirtmişti.

Sonuç olarak klasik Marksist öğretiye göre kapitalizmi yıkmanın yolu dükkân camı kırmak, talan yapmak, bireysel mülke vandalizm uygulamak veya sokak terörü estirmek değildi. Marx'a göre sokaklardaki kör şiddet, yağma ve vandalizm, kapitalizmin yarattığı çürümenin ve çaresizliğin bir semptomuydu (sonucuydu) ancak asla bir çözümü (yöntemi) olamazdı.

Değişimin anahtarı, işçi sınıfının bir araya gelerek sendikal, siyasi ve kitlesel bir güç oluşturmasıydı. Özetle Marx, örgütlü ve hedefi belli olan kitlesel bir devrimci şiddeti (örneğin devlet aygıtının ele geçirilmesi) kabul ederken bireysel, kör ve hedefsiz sokak terörünü "çocukça" ve "maceracı" buluyordu. Nitekim Bakunin gibi bireysel terörü, suikastları veya kaotik ayaklanmaları öven anarşist figürlerle ömrü boyunca mücadele etmişti.

Komünarların Vendôme Sütunu’nu yıkması

Marx'ın "hakim sınıfların vandalizmi" ile "ezilenlerin vandalizmi" arasında yaptığı ayrımı en iyi anlatan "yıkım" herhalde Napolyon’un 1805-1807 arasındaki seferlerini sembolize eden, 1810 yılında dikilen, 44 metre yüksekliğindeki kabartmalarla ve tepesinde heykelle süslü sütunun başına gelenlerdir.

Marx 1851-1852 yıllarının olaylarını kaleme aldığı ve Fransız İhtilali'nin ünlü generali Napolyon'un yeğeni Louis Bonaparte'ın hükümet darbesini analiz ettiği "Louis Bonaparte'ın 18 Brumaire'i" kitabının kapanış cümlesinde şu meşhur kehanette bulunmuştu: "Eğer imparatorluk pelerini en sonunda Louis Bonaparte’ın omuzlarına düşerse, Napoleon’un tunçtan heykeli Vendôme Sütunu’nun tepesinden aşağı yuvarlanacaktır."

Marx’ın bu öngörüsü çeyrek asır sonra Paris Komünü’nde test edildi. Komün, 12 Nisan 1871’de aldığı kararla Vendôme Sütunu’nu yıkma kararı (dekret) aldı. Komün kararnamesinde bu anıt “barbarlığın, militarizmin, fetih hakkının ve şovenizmin bir sembolü” olarak tanımlanmıştı. Sütunun bronzları, Napolyon’un Rusları ve Avusturyalıları yendiği Austerlitz Savaşı’nda ele geçirdiği 1.200 topun eritilmesiyle elde edilmişti. Karardan yaklaşık bir ay sonra, mühendislik hazırlıklarının (sütunun tabanının kesilmesi, devrileceği yere kum yığılması vb.) tamamlanmasının ardından, 16 Mayıs 1871 günü büyük bir halk kalabalığının ve komünarların bando eşliğindeki kutlamaları altında sütun halatlarla çekilerek yere devrildi.

Aslında Komün'ün Sanat Komitesi başkanı ünlü ressam Gustave Courbet sütunun tamamen yok edilmesine karşıydı. O, bu anıtın militarist anlamından arındırılarak askeri malzemenin eritilmesini ve anıtın Invalides’e (askeri müze/mezarlık bölgesi) taşınmasını, yerine estetik bir değer konmasını önermişti. Ancak sokaktaki irade daha radikal davrandı ve sütun yıkıldı.
Komüncüler (ilerde tabir edileceği gibi) “yanlış tarihi düzeltme” faslından Komün'ü bir hafta sonra kanla bastıracak olan Versay hükümetinin başkanı Adolphe Thiers'in evini de yıkmışlar, evdeki zengin heykel, büst ve antika koleksiyonu sokağa dökmüşler, heykellerin bir kısmını sokakta barikat malzemesi olarak kullanılmışlar bir kısmı ise baltalar ve taşlarla kırılarak tahrip etmişlerdi.

Paris’in yönetim merkezi ve tarihi arşivi olan Hôtel de Ville'i (Belediye Binası) yıkmışlar ve içindeki belge arşivini yakmışlardı. Devletin baskıcı yargı mekanizmasını temsil eden Palais Justice (Adalet Sarayı), kraliyet rejimi ile özdeşleşen Palais de Royal ile Fransız krallarının ve imparatorlarının resmi ikametgahı olan Tuileries Sarayı da öfkeden nasibini almıştı.

Buna karşılık Komün’ün Sanatçılar Federasyonu'nun koruması sayesinde Ulusal Kütüphane ve Louvre Müzesi, içindeki milyonlarca tarihi el yazması, kitap ve tablo (Mona Lisa dahil) zarar görmeden kurtarıldı. Radikal bir şekilde kilise ile devleti ayıran ve antilerikal (din karşıtı) olan Komüncüler, Notre-Dame Kilisesi’ni ateşe vermek isteyen bazı uç grupları bizzat engelledi. Ulusal Muhafızlar katedralin zarar görmesini önlemek için binayı koruma altına aldı.

Ancak bütün bu yıkımlardan arasında monarşi yanlıları açısından bardağı taşıran son damla Vendôme Sütunu’nun yıkımı oldu. Burjuva basını bu yıkımı, işçilerin "Fransız kültürünü ve tarihini yok etmek isteyen şuursuz barbarlar" olduğu teziyle sundu. Bu durum, Komün’ün Paris dışındaki taşra halkıyla ittifak kurmasını tamamen imkansızlaştırdı ve Versay hükümetinin arkasındaki toplumsal desteği konsolide etti. Yıkımdan sadece 5 gün sonra (21 Mayıs'ta) Versay ordusu Paris'e girdi. Komün çöktükten sonra kurulan yeni hükümetin ilk işlerinden biri, sütunu aslına uygun olarak yeniden inşa etmek ve faturayı da eylemin sorumlusu ilan ettikleri ressam Gustave Courbet'ye kesmek oldu. (Courbet’in başına gelenler ayrı yazı konusu olacak kadar hazindir.)

Guy Debord ve "bir şenlik olarak yıkım"

1950 ve 1960’larda Guy Debord ve Sitüasyonist Enternasyonal (SI), klasik Marksizmi "aşırı ekonomist" olmakla eleştirip tartışmayı kültürel alana kaydırarak çözmeye çalışırken bu tür yıkımların meşruiyetine yeni bir yorum kattılar.

Sitüasyonistlere göre modern kapitalizm artık sadece mal üretmiyordu, aynı zamanda bir "Gösteri Toplumu" yaratmıştı. Sitüasyonistler, Paris Komünü üzerine yazdıkları metinlerde, para ihtiyacı en üst düzeydeyken bankaya dokunulmamasını, eski dünyanın "mülkiyet" ve "iktisat" alışkanlıklarının sürdürülmesine bağlayarak eleştiriyorlardı ama Komünü "hayatı bir şenliğe (festivale) dönüştürmesi ve egemen sınıfın mekân bilincini tahrip etmesi" açısından da yüceltiyorlardı. Bu bağlamda Sitüasyonistler için Vendome Sütunu’nun yıkılması tarihin en büyük ve en başarılı "détournement" (egemen imajların çalınıp tersyüz edilmesi) eylemiydi, "gösterinin sabote edildiği muhteşem bir şenlik" idi.

Özellikle 2020 sonrasında ABD'de Konfederasyon generallerinin veya İngiltere'de Edward Colston, Cecil Rhodes gibi kolonyalistlerin heykellerin yerlerinden sökülmesi tam olarak bu Sitüasyonist ve Komüncü damarın modern bir devamı idi.

"Koru ve Açıkla"

Benim ne düşündüğümü soracak olursanız bir anıtsal binayı, bir heykeli yıkmak, o heykelin temsil ettiği ekonomik ve sınıfsal ilişkileri (ırkçı kapitalizmi, sömürüyü) ortadan kaldırmaz. Heykel yıkmak sembolik bir zaferdir, devrimin kendisi değildir. Kapitalizm, heykellerin yıkılmasını çok hızlı bir şekilde emebilir, evcilleştirebilir ve bunu bir "kültür savaşı" malzemesi haline getirerek sınıfsal sömürünün üstünü örtebilir. Eğer bu heykel yıkma eylemleri, arkasında kalıcı bir ekonomik/siyasi örgütlenme bırakmıyorsa, sadece anlık bir deşarj (Sitüasyonist anlamda bir şenlik/festival) olarak kalır ve egemen sistem ertesi gün yeni hegemonik aygıtlarıyla yoluna devam eder.

Ayrıca mekanların negatif çağrışımı olan figürlerden tamamen temizlenmesinin tarihi "sterilleştirir". Bir heykelin veya anıtın yıkılması, o dönemin yaşanmış olan kötülüklerinin üzerini örtmek ve toplumsal hafızayı rahatlatmak anlamına gelir. Örneğin eğer köle tüccarının heykelini ortadan kaldırırsanız, gelecek nesiller o ülkede bir zamanlar köle ticaretinin yapıldığını ve bu sistemin ne kadar derinlere kök saldığını gözleriyle göremez, unuturlar. Buna karşılık onları yerlerinde bırakarak ibretlik birer eğitim aracına dönüştürmek daha faydalı olabilir. Buna İngilizler "Retain and Explain" (Koru ve Açıkla) politikası dediler ki ben bu görüşe yakınım.

Ne amaçla olursa olsun bu tür heykellerin veya anıtların şehrin en güzel meydanında durmasının o kişinin mirasını sessizce yüceltmeye devam etmek anlamına geldiğini ileri sürenler çoğunlukta elbette. Bir de "pozitif bir hafıza" inşaası için "karşı anıtlar inşa etmek" yöntemi var ki, Güney Afrika'daki "barış süreci"nde çok önemli bir yeri vardı. Bunu da ilerde anlatırım.

[Necip Turaman @turaman]

@Fatih1903eagle @haskologlu 🤣🤣🤣🤣

[ipadasher @ipadasher]

Qual exército da história mostrou menos piedade para com o inimigo?

O exército assírio.

Não havia outro que inspirasse terror tão puro e tão absoluto. Sua fama de brutalidade era tão grande que cidades inteiras se rendiam sem travar combate. Preferiam a humilhação da capitulação à certeza do que viria se ousassem resistir. Porque todos sabiam: a derrota diante dos assírios não significava apenas a morte. Significava um espetáculo de crueldade calculada, metódica e pública.

Ashurnasirpal II, um de seus reis mais temidos, descreveu com precisão quase administrativa o que fazia com as cidades conquistadas:

“Ergui uma coluna à porta de sua cidade e esfolei todos os chefes que haviam se rebelado, cobrindo a coluna com suas peles. Alguns foram empalados dentro da própria coluna, outros empalados em estacas ao redor. Cortei os membros dos oficiais rebeldes e dos oficiais reais… Queimei muitos deles no fogo e tomei muitos cativos vivos. A alguns cortei as mãos e os dedos, a outros o nariz, as orelhas e os dedos, e ceguei muitos. Fiz uma coluna de homens vivos e outra de cabeças, e amarrei suas cabeças a troncos de árvores ao redor da cidade. Queimei seus jovens e suas donzelas no fogo… Capturei vinte homens vivos e os emparedei nas paredes de seu palácio… Os demais guerreiros pereceram de sede no deserto do Eufrates.”

Os relevos assírios que sobreviveram confirmam, sem qualquer eufemismo, o que as palavras já diziam. Prisioneiros empalados ainda vivos. Homens esfolados em público. Línguas arrancadas. Orelhas e narizes cortados. Olhos arrancados com pontas de lança. Ganchos cravados nas mandíbulas para arrastar os cativos como animais.

Não era ódio cego. Era política.
O terror era a ferramenta de governo mais eficiente que o Império Assírio conhecia. Uma única cidade destruída com essa ferocidade bastava para que dezenas de outras se ajoelhassem sem necessidade de um único combate.

Entre todos os exércitos que a história registrou, poucos, se é que algum, elevaram a ausência de piedade a um sistema tão deliberado, tão explícito e tão eficaz.