Yazganın yda centerı kentsel boşluk diye paylaşması what a joke ya ankaranın ortasında daha DOLU daha DUVAR hissettiren başka bi şey var mıdır acaba hangi kafayla yaptınız şu paylaşımı
UZUN VADELİ PARA (ÇEVİRİ)
By @morganhousel
18. yüzyıl ekonomisti Adam Smith, İskoçya’nın dağlık bölgelerinde “yirmi çocuk doğurmuş ama ikisini bile hayatta tutamamış” bir anneyle karşılaşmanın nadir olmadığını yazmıştı.
Hayat buydu. Ve zengin ya da fakir olmanız pek fark etmiyordu. İngiltere Kraliçesi Anne’in 18 çocuğu vardı, ama bunların tek bir tanesi bile yetişkinliğe ulaşamadı.
ABD başkanı James Garfield, ülkenin en iyi doktoru henüz mikrop teorisine (germ theory: hastalıkların mikroorganizmalar tarafından yayıldığını anlatan bilimsel görüş) inanmıyordu diye 1881’de hayatını kaybetti.
Ölümünden iki hafta önce Franklin Roosevelt’ın tansiyonu 26/15 idi ve doktorlarının yapabileceği neredeyse hiçbir şey yoktu; basit tansiyon ilaçları henüz mevcut değildi.
Bu insanlardan herhangi birine modern bir süpermarketi gösterebilseydiniz, hayretten bayılırlardı. Market alışverişinin en büyük zorluğunun 19 farklı reçel markasından hangisini seçeceğine karar vermek olduğunu ya da Ocak ayında Minnesota’da karpuz satın alınabildiğini kavrayamazlardı. Ama onları en çok şaşırtacak şey, arkadaki eczane olurdu; bunu adeta sihirli bulurlardı.
Peki tepkileri ne olurdu?
Bence “Ne kadar harikasınız” demezlerdi.
Daha çok “Ne kadar şımarmışsınız” derlerdi.
Eczanede sırada beklemek zorunda kaldığımız için sinirlendiğimizi görür, bizi bekleyen o sihirli haplar için ne kadar nankör olduğumuza burun kıvırırlardı.
Yiyecek fiyatlarından şikâyet ettiğimizi ama bolluğun mümkün olmasına hayret etmediğimizi anlamakta zorlanırlardı.
İşin ironik tarafı şu: Her nesil, kendinden sonrakiler için daha müreffeh bir dünya yaratmak adına çalışır ve yenilik yapar. Ama o gelecek nesillerin kendi dünyalarıyla nasıl etkileşime geçtiğini gördüğünüzde, duygularınız gururdan hayal kırıklığına dönebilir. Çocuklarımız bizim yaşadığımız şekilde acı çekmeyecek—ve bunun kıymetini bile bilmeyecekler.
Bu yaygın bir problemdir. Zengin aileler, çocuklarını desteklerken onların şımarık olmamasını nasıl sağlayacaklarını düşünür.
Toplumların da, kendilerinden önceki nesillere göre daha tembel ve “doğuştan hak edilmiş gibi davranan” (entitled) gençler karşısında hayal kırıklığı yaşama konusunda uzun bir geçmişi vardır.
Parayı ve kendi çocuklarımı düşünürken ben de bunu kafa yordum. Vardığım nokta şu:
Birkaç ay önce, göçmen ebeveynleri Amerika’ya gelip düşük ücretli işlerde durmadan çalışarak geçinmeye çalışan bir adamla konuşmuştum.
Bu çocuklar şimdi yetişkin. Ve anladığım kadarıyla bu adam, üniversite mezunu bir beyaz yakalı olarak anne babasının onun için katlandığı zorlukları kendisinin çekmeyecek olmasından bir tür utanç duyuyordu. Ailesi ona tutumluluk ve azim (grit: zorluklara rağmen sebat etme) aşılamıştı.
Peki kendi çocukları, babalarının görece daha kolay bir hayat yaşadığını görürse aynı dersleri öğrenebilir miydi?
Bir örnek verdi: Kendisi çocukken tüm kitaplar kütüphaneden ödünç alınırdı. Şimdi ise küçük kızı 15 dolarlık Taylor Swift kitaplarını satın almak istiyor ve alıyor; kitaplar odasında birikiyor.
Benim cevabım şu oldu: Eğer onun göçmen anne babasıyla konuşabilseydik, eminim şöyle derlerdi: "amaç buydu".
Bu kadar çok çalışmalarının tek sebebi, ailenin durumunu bir üst seviyeye taşımaktı: bir nesil yemek bulmak için didinirken, bir sonraki nesil Taylor Swift kitaplarına para harcayabilsin diye. Torunun “şımarık” görünmesi, zenginliğin bir yan etkisi değil; hedefin kendisiydi.
Başka bir deyişle:
Bazı ebeveynlerin amacı, çocuklarının ve torunlarının önceki nesillerin standartlarına göre “şımarık” görünen bir hayat yaşayabilmesi için çok çalışmaktır.
Zenginlik gibi, “şımarık” olmanın da objektif bir tanımı yoktur—her şey başkasına göre görecelidir.
Ben kendi çocuklarıma bakıp, kendi çocukluğuma göre ne kadar şımardıklarını görebilirim.
Ama aynı şeyi benim için babanne ve dedem söyleyemez miydi? Onlar çocuk felci (polio), kızıl hastalığı (scarlet fever) ve benim aklıma bile gelmeyen bir sürü şeyle uğraşmak zorundaydı.
Peki onların kendi büyükleri? Ulaşım araçları atlarla sınırlıydı ve kötü bir hasat, çocuklarınızdan bazılarını kaybetmek anlamına gelebilirdi—sadece bir iki nesil sonra düşünülemez hale gelen bir hayat.
Burada gözden kaçan ortak nokta şu: Bir neslin hayatı öncekine göre kolaylaştığında, hayatları objektif olarak kolaylaşmaz; sadece daha önce “önemsiz” sayılan daha üst düzey sorunlarla uğraşmaya başlarlar.
Bir nesil yemek ve barınak bulmayı dert eder.
Sonraki nesil bunu dert etmez ama güvenliği düşünür.
Sonraki neslin güvenliği vardır ama hastalıklardan korkar.
Sonraki nesil hastalıklarla mücadele eder ama eğitimi dert eder.
Sonraki nesil eğitimi elde eder ama iş-yaşam dengesiyle uğraşır.
Ve bu böyle devam eder. Bu, John Adams’ın meşhur sözünün özüdür (serbest çeviri):
“Ben 'savaş' çalıştım ki çocuklarım mühendislik okuyabilsin. Onlar mühendislik okuyacak ki kendi çocukları felsefe okuyabilsin, onların çocukları da sanatla uğraşabilsin.”
Ben çocuklarımın ve torunlarımın kanser konusunda bizim yaşadığımız türden endişeler taşımamasını umuyorum. İşlerini bizimkinden çok daha kolay hale getiren inanılmaz teknolojilere sahip olmalarını diliyorum. Bugün uğraştığımız günlük sürtünmelerin (frictions: küçük ama sürekli can sıkan zorluklar) ortadan kalkmasını istiyorum. Enerjinin o kadar bol olmasını umuyorum ki, sınırsız gibi görünsün.
Bu şımarıklık mı? Belki. Ama böyle ifade edince aklınıza başka bir kelime gelebilir—belki “şanslı” ya da “talihli.”
Ya da belki şöyle:
“Kendilerinden önce gelenlerin biriktirdiği emeğin faydalanıcıları (beneficiaries) olup, günlerini yeni problemleri çözerek geçirebilen insanlar.”
Ki bugün sen ve ben tam olarak buyuz. #
Akademisyenlerin saygın maaş beklentisi birçoğu da ironik olarak kendi mensubu olan kişiler tarafından mugalataya boğuluyor. Bu semptomun kaynağı da akademinin içindeki hayal kırıklıkları, kişilik çalışmalarıyla bağlantılı.
Akademi modern çağda itibar, saygınlık, bilgiye ve öğrenci yetiştirmeye adanma gibi idealist temeller üzerine inşa edilmiş.
Bildung idealini çökerten ne olduğunu henüz kimsenin tanımlayamadığı Amerikan mükemmeliyetçiliği öğrenciyi müşteriye ve hocayı satıcıya dönüştürerek büyük bir yabancılaşma yarattı.
Akademisyenlerin önemli bir kısmı ruhen Bildung idealine bağlı olsa da, yönetim kademeleri işletmeciliğin özel dillerinde konuşuyor.
Hocalar maaş iyileştirmesi istemeyi bu yüzden zul sayarlar. Hocanın para konuşması ayıptır. Piyasadaki en ucuz emek hoca emeğidir. Her yere konuşmaya giderler, sohbet ederler. Konuşmaya hazırlanmaya en az yarım gün hazırlık yapılır. Para için gidilmez, bilginin paylaşımının hazzı için gidilir. Biri tutup para verirse bir zarfa 2bin lira konup cebinize sıkıştırılmaya çalışılır, almak istemezsiniz ısrar ederler, 'size layık değil ama' diyerek (1 saat lise özel ders 4000 lira).
Özetle akademinin geçim derdini Bourdieu'nün dediği gibi formüle edersek, anti-ekonomik mantığa göre kurulmuş akademik alan itibar için yapılandırılmıştır: Nesiller emanet edilir, kültürü koruma vazifesinin merkezidir, inovasyon da yapmalıdır, topluma hizmet üç esas misyonundan biridir, araştırma, yayın, proje yapmalıdır, okulun idari işleyişini yürütmelidir, iyi ve güncel bir eğitim vermelidir vb.
Modern dünyada tüm bu görev listesinin benzerini üstlenen kurum yoktur.
O nedenle akademinin ilk sorunu geçim değil, hak ettiği saygınlıkla ele alınmamasıdır
İstanbul kıyılarında korkuluk olmaz. Denize düşülecekse de düşülecek. dolayısıyla korkuluk yapma kararı hatalı.
Velev ki korkuluk yapılacak olsun, örnekteki oldukça kötü bir tasarım.
Dünyanın en güzel seyir terası olan Salacak hiçbir zaman toparlanamadı ne yazık ki :(
Türkiye çalışanlar için hakikaten cehennem.
Artık dünyanın en prestijli iktisat dergilerinde sömürü oranı en yüksek ülkeler arasında gösteriliyoruz.
İncelenen 43 büyük ülke ekonomisi arasında sömürü oranının yüksekliğinde Meksika'dan sonra ikinciyiz.
Türkiye'deki emek rejimi Çin, Tayvan, Güney Kore gibi ülkelere rahmet okutuyor.
ay böyle koca bir cahil balkon teyze kitlesi var vırvırvır her şeye de laf yetiştiriyorlar. Çıldırırsın, ne dünyadan haberleri var, ne kültürden, ne hayatlarında ince bir işle ilgilenmişler.
Ve kendilerinin çok haklı olduğunu düşünüyorlar ooo paisa
Dünyanın en güzel coğrafyalarından birinde olduğunu bilerek, yerel malzeme ve yapım tekniğiyle, bitki örtüsünü çatıda ve evin çevresinde devam ettirerek, eğimli araziye teraslamalarla özgürce yerleşmek. Bir Ege evinde olması gerekenler, Antiparos Adası/Yunanistan.
@oyilmaz Engeller 2,4,7 ve sonuncu yaya geçitlerinde kesintiye uğramıyor. Yanlış saymadıysam 10 geçit var, sadece videoda bile yaya geçitlerinin %40’ı de facto iptal edilmiş.
Kanadada direksiyon dersi aldım hoca kavşaklarda niye yavaşlayıp etrafı kontrol ettiğimi soruyo hocam diğer araçlar durmazsa çarpar diyorum niye durmasınlar onlar için stop tabelası var diyo 😇😇😇