🟡FHE (Tam Homomorfik Şifreleme) Nedir ve Neden Önemli?
Düşün: Verilerini hiç kimseye göstermeden bile onların üzerinde işlem yapılabildiğini hayal et. İşte FHE (Fully Homomorphic Encryption) tam olarak bunu sağlıyor.
Yani bir sistem, senin verini hiç çözmeden onunla çalışabiliyor
Örneğin ChatGPT senin sorgunu şifreli halde alıp, şifreli halde yanıtlayabiliyor.
Bu özellikle blok zincirlerinde (blockchain) devrim niteliğinde çünkü blok zincirlerde veriler doğası gereği herkese açık. FHE sayesinde artık gizli ama doğrulanabilir akıllı kontratlar mümkün hale geliyor.
Rand Hindi @randhindi 10 yaşından beri yazılım geliştiriyor.
2007’de yapay zekâ üzerine doktora yaptı ve 2019’da satılan gizlilik odaklı bir AI şirketi kurdu.
2019’dan sonra FHE’nin mucitlerinden Pascal Paillier ile birlikte Zama’yı @zama_fhe kurdu.
Misyonu: şifreli veriler üzerinde işlem yapılabilen bir internet altyapısı oluşturmak.
🟡Zama’nın Katkısı
Zama, FHE’nin önündeki üç büyük engeli (hız, sınırlı işlevsellik, karmaşık kullanım) aştı.
Artık geliştiriciler normal Solidity veya Python kodu yazar gibi, şifreleme detaylarını düşünmeden çalışabiliyor.
Basit işlemlerde saniyede ~20 işlem (TPS), karmaşık sözleşmelerde ~5 TPS hızında.
2025’te GPU’larla hedef: ~100 TPS.
Bundan sonrası artık “hesaplama gücü” ölçekleme problemi.Zama’nın FHE altyapısı mevcut EVM zincirlerine (Ethereum gibi) doğrudan entegre ediliyor.
İki modda çalışabiliyor:
Doğal (Native) – doğrulayıcılar FHE’yi kendi içinde çalıştırıyor.
FHE Coprocessor – işlemler zincir dışında hesaplanıyor, sonuç zincire gönderiliyor (Ethereum/Base gibi zincirlerde değişiklik gerekmeden).
Kısacası, herkesin görebildiği kontratlarla gizli kontratları karıştırarak kullanmak mümkün.
🟡Finans, Gizlilik ve Uyum (Compliance)
FHE sadece kişisel gizlilik için değil, kurumsal gizlilik ve regülasyon uyumu için de devrimsel.
Kod içinde erişim kontrolü tanımlanabiliyor:
Kullanıcı kendi bakiyesini görebiliyor,
Denetçi sınırlı erişimle inceleme yapabiliyor.
Amaç: “zincir dışı denetim” ihtiyacını ortadan kaldıran, zincir üstü uyum sistemleri.
Zama, 2025’in ilk çeyreğinde Ethereum gibi zincirler için barındırılmış FHE Coprocessor hizmetini başlatmayı planlıyor.
🟡AI × Crypto × FHE
Gelecekte veri pazarları şöyle işleyecek:
Verini satmak yerine, her işlem başına kazanç sağlayacaksın.
Verin şifreli kalacak, alıcı sadece hesaplama sonucunu görebilecek.
Blok zincirler ve stabilcoin’ler de bu süreci mikro ödemelerle destekleyecek.
Yani yapay zekâ ajanları bile kendi aralarında ödemeler yapabilecek.
🟡Uzun Vadeli Vizyon
FHE sayesinde kimlik, oylama ve yönetişim gibi kritik süreçler güvenle zincir üzerine taşınabilecek.
Son hedef: gizliliği koruyan, şeffaf ve güvenli dijital altyapı ile hem ekonomik hem de toplumsal sistemleri zincir üzerinde çalıştırmak.
“Zama Developer Program” adlı bir geliştirici Programı
🎯 Temel Amaç
Zama @zama_fhe Developer Program, geliştiricilere Fully Homomorphic Encryption (FHE) teknolojisini kullanarak özel, gizlilik korumalı uygulamalar geliştirme fırsatı sunmayı hedefliyor.
Program aynı zamanda proje yapan geliştiricileri ödüller, destek, tanıtım ve topluluk konumları ile teşvik ediyor.
🏆 Ödüller & Yarışmalar
Program, belirli “Builder Track” ve “Bounty Track” gibi yarışma alanları sunuyor:
Builder Track: Her ay projeler gönderilerek “en iyi 5 proje” seçiliyor. Bu proje sahipleri ödül havuzundan pay alıyor.
(Örneğin 10.000 USD ödül havuzu)
Bounty Track: Belirli FHE görevleri veya temaları doğrultusunda yarışmalar düzenleniyor (örneğin “Hello FHEVM eğitimi”).
Kazanan projeler, tanıtım, fonlama ve protokol kaynaklarına erişim gibi ödüller kazanabiliyor.
Ayrıca, “Golden Ticket” adlı bir ödül sistemi var; örneğin bir dönem için seçilen en iyi proje sahibi DevConnect konferansına gitme ve projesini orada sunma hakkı kazanabiliyor.
🧩 Hedef Kitle ve Katılım
Geliştiriciler, özellikle blok zinciri, kriptografi, gizlilik teknolojileri ve FHE ile ilgilenenler bu programa hitap ediyor.
Program, hem başlangıç seviyesindekiler için öğrenme fırsatları, hem ileri düzey projeler için destek sunuyor.
Katılımcılar projelerini Zama protokolüne entegre ederek, gizlilik korumalı (encrypt edilmiş) uygulamalar geliştirebilirler.
https://t.co/ALnIXSBooH
https://t.co/yCgHrUxQ7v
#ZamaCreatorProgram
Dear Solidity developers,
You're one commit away from @EFDevcon.
Take part in the Zama monthly builder track to win your golden ticket to Buenos Aires and present your work at The Zama World's Fair.
🧵⬇️
Zama 🤝 OpenZeppelin İşbirliği
Gzama...🟡
Bildiğiniz gibi @zama_fhe ve @OpenZeppelin işbirliği duyurulmuştu. Gelin birlikte tam olarak ne olduğuna bakalım.
💛Zama ile OpenZeppelin, blokzincir üzerinde gizli akıllı sözleşmeler geliştirmek için iş birliği yaptı. Bu sistemde kullanıcıların bakiyeleri ve işlemleri varsayılan olarak gizleniyor. Yani ERC-20 token’larına benzer şekilde çalışıyor, fakat gizlilik temeliyle.
💛Bu önemli çünkü kurumlar, tüm işlemlerinin herkes tarafından görülebildiği bir blokzincirde gerçek para kullanmak istemiyor. Zama protokolü ise merkeziyetsizlik, birlikte çalışabilirlik ve doğrulanabilirlik özelliklerini korurken verilerin gizli kalmasını sağlıyor.
💛OpenZeppelin, akıllı sözleşme güvenliği konusunda sektörün standartlarını belirleyen bir şirket. Geliştirdikleri çözümler 218 milyar dolardan fazla dijital varlığı güvence altına alıyor.
💛Zama ve OpenZeppelin birlikte kurumlara yönelik gizlilik odaklı bir blokzincir altyapısı kuruyor. Amaç, blokzincir teknolojisini finans kuruluşlarının da güvenle kullanabileceği bir noktaya taşımak.
#ZamaCreatorProgram
Gzama dostlarım
@zama dehlizlerine inin bence büyük geliyorlar. Content Creator rolü için tüm şansınız zorlayın.
Güncel haberler için @zama_tr kanalını ve telegram grubumuzu takip etmeyi unutmayın.
@zenerbabax nın da dediği gibi dehlizlerde yeriniz alın...
GZama🫡
Zama’nın @zama_fhe Creator Programı’nın 2. sezonu başladı
Peki Zama’nın Creator Programı’nın 2. sezonu ile ilgili resmi olarak duyurulan kriterler, ödüller ve katılım koşulları neler ?
🟡Katılım Koşulları / Nasıl Dahil Olunur?
Guild üzerindeki Creator Program sayfasından kayıt yapılması gerekiyor.
https://t.co/TKvTTsN6sm
https://t.co/ndjHFT34qj
X ve/veya Farcaster hesaplarının programa bağlanması.
Zama veya FHE (Fully Homomorphic Encryption) ile ilgili kaliteli içerikler üretmek ve paylaşmak.
İçerik paylaşırken @zama_fhe etiketini kullanmak ve/veya #ZamaCreatorProgram hashtag’ini kullanmak.
İçeriği Discord’ta #creator-program-link kanalında paylaşmak, görünürlük için teşvik ediliyor.
🟡Ödüller & Avantajlar
Bildiğiniz gibi geçen sezon ödülleri dağıtıldı ve çok cazip ödüller verildi.
İlk 100 yaratıcı 50k $ ödül havuzunu paylaştı ve NFT ödülü aldı
100-250 arası yaratıcı ise NFT ödülü ve creator unvanı kazandı.
https://t.co/PLvVVPs7y7
Bu sezondaki ödüller ise şöyle:
Her ay ilk 100 yaratıcı, toplam $50,000 ödül havuzunu paylaşacak.
“Creator’s Choice Awards” adı altında, Zama ekibinin seçtiği 6 özel içerik için $3,000 ekstra ödül havuzu var.
İlk 250 içerik üreticiye (rank 1-100 dışındakiler de dahil) Zama OG NFT verilecek. Bu NFT, programın avantajlarından biri olacak; örneğin Zama’nın alpha sürümüne erişim gibi ayrıcalıklar sağlanacak.
Ayrıca, “Discord – #creator-program-winner” kanalı ve “#zama-og” gibi özel Discord erişimleri de veriliyor.
🟡Performans / Değerlendirme Kriterleri
İçerik üreticiler takipçi kalitesi (etkin ve insan takipçiler), erişim (impressions) ve etkileşim (likes, retweets, quotes vb.) gibi metriklere göre sıralanıyor.
İçeriklerin düzenli ve kaliteli olması önemli; süreklilik ve standart da değerlendirilen unsurlar arasında.
🟡Takvim / Önemli Zamanlar
2. sezon resmen başladı.
https://t.co/IAdVQunrL9
Ödüller için ilk “claim” (talep) dönemi $ZAMA token’in TGE (Token Generation Event) sonrası olacak. Yani token çıkana kadar bildirim / kazançlar tutulacak.
Haftalık / aylık takip ve değerlendirme olacak. Her ayın sonunda ödüller dağıtılacak.
Zamayla kalın...
#ZamaCreatorProgram