Refik Ünver

Bilim ve Teknoloji, Bilgisayar, Unified Communications, Doğa, Sanat ve Spor, iFL,Boun

[Refik Ünver @RefikUnver]

Biz ise güneş ülkesi olmamıza rağmen binlerce kilometre uzaktan, on binlerce kilometrelik boru ağı kurarak, dışarıya para ödeyerek gaz getiriyoruz. Hatta müjde olarak sunuyoruz. Temiz ve sonsuz tek enerji kaynağı Güneştir. Tarıma da faydası vardır. Üstelik “getirmesi” bedava!

[أحمد سعيد طنطاوي @ahmedtantawi]

....
خطأ صيني واحد نفع وعلم البشرية...الصين استثمرت حوالي 300 مليار دولار في الألواح الشمسية في منطقة تشكل الصحراء فيها 98% منها.

بعد فترة من تركيب هذه الألواح تسببت في توفير الظل وحجب الرياح عن هذه المنطقة الصحراوية.و المياه المستخدمة في غسل هذه الألواح الشمسية أدت إلى نمو نباتات بكثافة أسفلها ،وتحولت هذه المنطقة الصحراوية من "صفر نباتات" إلى 80% نباتات في غضون 3 سنوات فقط.

ولكن أدى هذا الي ظهور مشكلة!!
بدأت الأشجار والحشائش بالنمو بكثافة لدرجة إعاقة عمل الألواح بكفاءة.
وكانت محاولات حصد الزرع باستخدام الناس مكلفة للغاية ،والمحاولات باستخدام الماكينات لم تنجح في الحصاد تحت الألواح، وبدأ الزرع ينمو فوق الألواح مما خرب إنتاج الطاقة.

اقترح أحدهم إحضار الماشية، واستبعدوا الأبقار لأنها قد تكسر الألواح الشمسية.وكان الحل الأمثل هو إحضار الأغنام (الخراف).

وظهرت النتائج الإيجابية لهذا الاقتراح سريعاً.

أصبحت هذه المنطقة مرعى مثالي لهذه الأغنام فقد كانت الحشائش والنباتات متوفرة بكثرة.

وحولت هذه المشكلة المنطقة الصحراوية إلى منطقة رعوية بإمتياز في سنوات قليلة.

تكاثرت الأغنام من 600 رأس إلى 20,000 رأس في ثلاث سنوات فقط.

وأصبح المكسب مضروب في إثنين بل في ثلاثة إنتاج طاقة متجددة نظيفه ،وتربية مواشي والربح منها ،وايضاً تحويل منطقة صحراوية إلي منطقة رعوية خضراء.

و بداء يطبق مزارعون في أمريكا وفي دول أخرى هذه التجربة الفريدة في مناطق صحراوية بعد أن رأوها وحققت نجاحاً كبيراً.

وهذا ما يمكن أن نسميه فن تحويل المشاكل الي فرص ونجاحات.

منقول

[Fırat M. Hacıahmetoğlu @mechulmuhayyil]

Yapay Zeka'nın olağanüstü potansiyeli yanında bir o kadar da tehlikelerinden bahsediliyor. Acemoğlu'nun makalesini okuyana kadar bu tehlikelerin ciddiyetinin tam anlamıyla farkına varamamıştım. Mesele basit bir verimlilik tartışması değil, çok daha derin bir tehlike var.

İlk olarak bilginin iki katmanı tanımlanmış. Birinci katman genel bilgi: bir mesleğin yüzyıllar boyunca biriktirdiği, topluluğun ortak havuzunda dolaşan anlayış. Tıpta hastalık mekanizmaları, ilaç etkileşimleri, tedavi protokolleri; hukukta içtihat birikimi, yorum gelenekleri. Bu havuz kimseye ait değil ama herkesi besliyor. İkinci katman ise bağlam-özgül bilgi: tek tek pratisyenlerin önündeki somut duruma dair bilgi. Doktorun karşısındaki belirli hasta, avukatın elindeki belirli dava, mühendisin tasarladığı belirli proje. Ayrı gibi dursa da bu iki katman ayrı işlemiyor; iyi bir karar her ikisini birden gerektiriyor.

Asıl mesele şu: insan öğrenirken bu iki bilgiyi ayrı süreçlerde değil, birlikte üretiyor. Genç bir doktor zor bir vakayla uğraşırken aynı anda iki şey yapıyor: o belirli hastayı anlıyor ve bu pratik aynı zamanda onun tıp anlayışını da derinleştiriyor. Vakanın öğrettiklerinin yanında, o da farkında olmadan ortak havuza küçük katkılar bırakıyor: bir vaka raporu, bir gözlem, meslektaşlarıyla bir tartışma. Bu katkılar tek başına önemsiz görünse de, milyonlarca pratisyenin yıllar boyunca bıraktığı bu sessiz izler, mesleğin genel bilgisinin yenilenme mekanizması aslında. Ağaçlardan orman görülemese de, o ormanı kuran her bir ağaç aslında.

Yapay zekanın sekteye uğrattığı şey tam burada. Yapay zeka bağlam-özgül kısmı hızla, ucuza, çoğunlukla doğru çözüyor. Ama o anda genel bilgi üretiminin yan ürünü kayboluyor. Bu aslında şu demek: Bilgi raflarda duran statik bir şey değil, sürekli pratisyenlerin emeğiyle beslenen yaşayan bir sistem. Sen o sistemi yaşamayan bir aktöre yani yapay zekaya bağlayınca, o emek kesiliyor ve sistem aç kalıyor. Doktor vakayı yapay zekaya soruyor, sonuç alıyor, ama vaka ona hiçbir şey öğretmiyor; dolayısıyla mesleğin ortak havuzuna katkı da olmuyor. Birey için rasyonel bir tercih bu, zira yapay zeka daha hızlı. Halbuki kolektif olarak felaket: kısa vadede sıkıntı yok sanıyorsun çünkü mevcut ustalar hala ortalıkta ve yapay zeka onların bilgisinden besleniyor. Ama altta sessiz bir aşınma başlıyor.

Bugünün çırakları yarının ustaları olamıyor, zira ustalığın gerektirdiği o uzun, sıkıcı, hatalı pratiği yaşamadılar. Süreci yaşamamak demek, derinliği geliştirmemek demek; derinliği geliştirmemek demek, ortak havuzu besleyememek demek. Yirmi yıl sonra mevcut ustalar emekli olduğunda, yerlerini doldurabilecek nesil yetişmemiş olacak. Yapay zekanın kendisi de tıkanacak, zira besleneceği taze, derinlikli bilgi kalmayacak.

[Refik Ünver @RefikUnver]

@lisatwami Doğan Canku

🇪🇸İspanyol (klasik) gitarın Türkiye’deki Tanrısı:

https://t.co/6VFndSHXnL

Sevgiler

[Refik Ünver @RefikUnver]

@lisatwami Bulutsuzluk Özlemi

https://t.co/WKHDh7M7jI

Sevgiler

[Refik Ünver @RefikUnver]

@GabriealaNappi Probably the best Rock band on the globe: Bulutsuzluk Özlemi

Do not forget to translate excellent lyrics too. With love…

https://t.co/WKHDh7M7jI

[Türker KILIÇ @turkerkilic]

Simülasyonda yaşayan bir meyve sineği👇

Deney solucanından sonra bir meyve sineğinin zihin yapısı dijital evrene taşındı.

Bir organizma (bilgi işleyen sistem) zeka ürettiğinde, o zeka ürünü artık onu üreten organizmaya değil yaşamın bütünlüğüne aittir!

[Refik Ünver @RefikUnver]

🇹🇷 Leyla Çetin in Gençler Dünya şampiyonasındaki müthiş serisi.13 yaşında! Şampiyonanın en genç sporcusu. Kendine güveni,estetiği,hatasızlığı. Tam bir olimpik sporcu. TR nin aydınlık yüzü. Sana ve seni yetiştiren ailene helal olsun. Bu dalda da gelişmeliyiz. Gurur! #LeylaCetin

[Junior Skaters Archive @jrskating]

Leyla Cetin continues her great season with a clean skate at her debut Junior World Championships! At 13 years old, Leyla is the youngest skater here and full of potential 🇹🇷

#LeylaCetin

[Refik Ünver @RefikUnver]

@peerezaa https://t.co/qVFrNRcIN4

[Next Science @NextScience]

🚨 Sweden Ditches Classroom Tablets for Textbooks to Boost Student Focus

In a surprising move, Sweden is spending over €100 million to bring real textbooks back into classrooms—and reduce the role of tablets and screens. After 15 years of digital-first learning, the country is hitting reset. Why? Because new evidence suggests that too much screen time has quietly harmed student focus, reading ability, and deep thinking. According to findings highlighted by the Ministry of Education, reading on glowing screens takes more mental effort, invites distractions, and weakens comprehension compared to reading on paper.

Now, Sweden’s plan is simple but bold: every student will get a printed textbook for every subject. Digital tools won’t disappear—but they’ll move to the background instead of running the show. The goal is a calmer, distraction-free learning space where students can focus, remember more, and think better. This shift sends a powerful message to the world: technology is helpful, but it shouldn’t replace the magic of turning pages, underlining ideas, and truly getting lost in a book. By choosing paper over pixels, Sweden may be leading a global rethink of how we teach the next generation—and it might just change classrooms everywhere.

[Çetin Kaya Koç @cetinkayakoc]

Bir bilgisayar mühendisliği profesörü olarak İsveç'in planını mantıklı ve faydalı buluyorum: İsveç, düşen öğrenci performansını tersine çevirmek ve odaklanmayı artırmak amacıyla, sınıflarda kapsamlı bir reform için 100 milyon Euro'dan fazla yatırım yapıyor: tabletler ve ekranlar yerine geleneksel basılı ders kitapları kullanılacak.

Ne yazıkki özellikle telefona erişim öğrencilerin odaklanmasını tamamıyla tahrip etmiş durumda.

https://t.co/AM4XuCOA8a

[Semih Tareen @virusfantom]

2025’in en önemli biyoteknoloji haberi bence bu👇
👉İlk defa bir hastaya özel kişisel gen tasarımı yapıldı.
👉Yeni doğan bir bebekte ne yazık ki tek bir mutasyon yüzünden çok ender (milyonda bir) görülen bir genetik hastalık bilim sayesinde düzeltildi.
👉 Karbamoil-Fosfat Sentaz 1 Eksikliği hastalığı, CPS1 gen mutasyonu yüzünden olabiliyor ve protein metabolizması bozuluyor, kanda amonya birikiyor ve beyin hasarı yüzünden bebeklerin yarısı erken yaşta ölüyor.
👉Karaciğer nakli ile bazıları bir süre hayatta kalabiliyor.
👉Yeni doğan bir bebek CPS1 geninde Q335X varyantı ile doğmuş.
👉Bu bebeğe özel tasarlanmış CRISPR-Cas9 teknolojisine dayalı “base editing” tekniği uygulanarak hasta iyileştirilmiş.
👉Hastaya vermeden önce lab, fare ve maymun deneyleri yapıldı: Önce virüs kullanarak labda karaciğer hücrelerinde rehber RNA ile genetik tasarımı test ettiler. Arkasından maymunlarda güvenlik deneyleri, ve farelerde de karaciğerde %42 oranda genetik onarım gördüler.
👉Hasta 7 ve 8 aylıkken iki tedavi aldı: lipid nanopartiküller ve rehber RNA ile gen onarımı yapıldı.
👉Hasta iyileşti ve normal protein metabolizmasına döndü.
👉Bu sürecin en önemli tarafı hızı: 6 ay kadar kısa bir sürede kişisel gen tasarımı hazırlanıyor, lab ve hayvan deneyleri yapılıyor, FDA’dan 1 haftada onay alınıyor, ve hastanın hayatı kurtuluyor.
👉Muhteşem bir biyoteknoloji başarısı.
👉Aynı zamanda Nature dergisinde de 2025’in 10 önemli keşfinden biri.
👉Kaynak: https://t.co/tUB4HUe8Qp

[Yabancı Basın @yabancibasin]

Science (ABD):

İnsan performansında zirveye ulaşmanın yeni bilimsel haritası 🧠

🔹 Science dergisinde yayımlanan kapsamlı inceleme insan performansının en üst düzeylerine ulaşmanın erken uzmanlaşma ile değil uzun vadeli ve çok alanlı gelişimle bağlantılı olduğunu ortaya koydu.

🔹 Çalışma Nobel ödüllü bilim insanları, olimpiyat şampiyonları, dünya çapında müzisyenler ve satranç ustaları dahil 34.000’den fazla üst düzey yetişkin performans verisini analiz etti.

🔹 Bulgulara göre genç yaşta olağanüstü performans gösteren bireyler ile yetişkinlikte dünya çapında zirveye çıkan bireyler büyük ölçüde farklı kişilerden oluşuyor.

Genç yaşta üstün performans

🔹 Genç yaşta öne çıkan performansın tek bir alana yoğunlaşma, yüksek miktarda alan özelinde çalışma ve hızlı erken ilerleme ile ilişkili olduğu belirlendi.

🔹 Araştırma genç elit sporcu, öğrenci ve sanatçıların yaklaşık yüzde 90’ının yetişkinlikte en üst seviyeye ulaşmadığını gösterdi.

Yetişkinlikte dünya çapında başarı

🔹 Yetişkinlikte dünya çapında başarıya ulaşan bireylerin erken dönemde daha geniş disiplinler arası deneyimlere sahip olduğu tespit edildi.

🔹 Bu grubun erken yıllarda daha yavaş ancak istikrarlı ilerleme gösterdiği ve tek alana yoğunlaşmayı daha geç gerçekleştirdiği vurgulandı.

🔹 Yetişkin zirve performansı ile erken performans arasında negatif ilişki bulunduğu bildirildi.

Eğitim ve politika etkileri

🔹 Araştırma elit eğitim ve spor programlarının yalnızca erken yaşta en iyileri seçmeye odaklanmasının uzun vadede en üst başarıyı garanti etmediğini ortaya koydu.

🔹 Çalışma çok alanlı gelişimi teşvik eden modellerin bilim, spor, müzik ve satranç gibi alanlarda daha sürdürülebilir başarı sağladığını belirtti.

🔹 Bulguların eğitim politikaları, yetenek geliştirme programları ve kaynak dağılımı açısından yeniden değerlendirme gerektirdiği ifade edildi.

[Türker KILIÇ @turkerkilic]

DÜNYA ÖLÇÜSÜNDE BAŞARILI OLANLAR, ERKEN DÖNEMLERDEN İTİBAREN BAŞARI GÖSTERENLERDEN DEĞİL, FARKLI DİSİPLİNLERDE DEMLENEREK GELENLERDEN ÇIKIYOR👇

Erkenden başarı gösteren dikey zihinlerdense, yavaşça gelişen küresel zihinler uzun dönemde daha yüksek başarılar elde ediyorlar

Yazarlar; bilim, müzik, spor ve satranç gibi farklı alanlarda dünya çapında başarıya ulaşmış 34 binden fazla yetişkin üst düzey performans sahibine ait verileri inceleyerek, yeteneğin kökenine ve gelişim dinamiklerine dair ortak örüntüler ortaya koymaktadır.

Çalışmanın temel bulgularından biri, genç yaşta olağanüstü performans gösteren bireylerle yetişkinlikte dünya çapında zirveye ulaşan bireylerin büyük ölçüde aynı kişiler olmamasıdır. Örneğin, genç yaşta dünyanın en iyi satranç oyuncuları arasında yer alan bireylerin yaklaşık %90’ı, yetişkinlikte aynı düzeyde yer almamaktadır. Benzer biçimde, üstün akademik başarı gösteren lise öğrencileri ile ileride en üst düzey bilim insanları olan kişiler de büyük oranda farklıdır.

İkinci önemli bulgu, erken dönemde yüksek performans göstermenin, yetişkinlikte en üst düzey başarıyla genellikle ters ilişkili olmasıdır. Nobel ödüllü bilim insanları, dünya çapında müzisyenler, sporcular ve satranç ustalarının çoğu, çocukluk ve gençlik yıllarında akranlarının gerisinde performans sergilemiştir.

Üçüncü olarak, erken başarıyı öngören faktörlerle yetişkinlikte dünya çapında başarıyı öngören faktörlerin farklı olduğu gösterilmektedir. Genç yaşta öne çıkan performans; yoğun tek-alan odaklı çalışma, az disiplinlerarası deneyim ve hızlı erken ilerleme ile ilişkilidir. Buna karşılık, yetişkinlikte dünya çapında başarı; daha sınırlı tek-alan çalışması, geniş disiplinlerarası deneyim ve yavaş ama kademeli gelişim ile ilişkilidir.

Makale, bu bulgular ışığında yetenek gelişiminin evrensel ilkelere dayandığını savunmakta ve erken uzmanlaşmayı merkeze alan elit eğitim ve yetenek seçme sistemlerinin yeniden düşünülmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu yaklaşım, bilimden sanata ve spora kadar birçok alanda insan potansiyelinin daha sağlıklı ve sürdürülebilir biçimde geliştirilmesine katkı sunabilir.

[Dr. Sevgi Salman Ünver @unversevgi]

Dokunduğu her gence ilham olan kıymetli Melih hocam ile Biyoteknoloji, genetik, yapay zeka, yenilikçilik ve inovasyon üzerine çok güzel bir sohbet gerçekleştirdik. Yenilikle iyiliği buluşturacak ve gençlerin üretken gücünü destekleyecek çalışmalara destek vermeye devam ediyoruz.

[nature @Nature]

A 60-year old man in Germany became the seventh person with HIV to be announced free of the virus after receiving a stem-cell transplant

https://t.co/BPdTGCsTPT

[Urartu Şeker @uosseker]

“Bakteriler, vücudun içindeki bilgiyi dış dünyaya kablosuz iletebilir mi?”
İçinizde olup biten fizyolojik olayları okuyabilen; bu bilgileri sentetik bir gen devresi aracılığıyla bir antene aktararak rapor eden bir bakteri olsa?
Üstelik bunu gerçek zamanlı olarak bir merkeze ileten, hem de kablosuz ve pilesiz çalışan bir bakteri!
Boğaziçi EE’den @SDumanliOktar ile birlikte @SekerLab , onun sorduğu bu sorudan yola çıkarak başladığımız çalışmanın ilk sonuçlarını aldık. Sentetik bir gen devresi taşıyan bir bakterinin bir anten sistemiyle birleştirildiğinde bu potansiyeli gerçekleştirebileceğini gösterdik.
Çalışmamız Nature Communications @NatureComms dergisinde yayınlandı:
https://t.co/2mm5YcrwdX
Değerli öğrencimiz Ahmet Bilir (maalesef artık EPFL'de) ve @tusebgovtr biyoteknoloji enstitüsü çalışanı olan @mymerveyavuzmy un sayesinde bu çalışmayı tamamlayabildik.

[Refik Ünver @RefikUnver]

Falcon  (crowdstrike) for mobile  güncellemesi ve ios 26.1 de cihazın tüm internet bağlantısı kesiliyor Altta duyurusu var. Tüm cihazlarda yaşanmıyor. Falcon güncellemesi asılı kalan cihazlarda oluyor gibi bize gelen vakalarda. Detaylar ve workaround👇

https://t.co/3esrmFJqg6

[Refik Ünver @RefikUnver]

Alperen Şengün Takes Istanbul | OFF DAY https://t.co/AJcskMW1Gd @YouTube aracılığıyla

[Refik Ünver @RefikUnver]

@GurkaynakGonenc YZ şimdiden bazı işleri nerdeyse yok etti ve edecek. İnsana dokunan ve el işçiliği işler kalıcı olacak.Robot yapabiliyor olsa bile tercih edilmez.Okuduğunu anlayabilme (evet hala) ve yazabilme,odaklanma,analitik düşünce,sosyal uyum,yaratıcılık ve sorgulama becerileri kazanılmalı

[SpaceX @SpaceX]

For the first time in our existence, we possess the means, technology, and, for the moment, the will to establish a permanent human presence beyond Earth. Starship is designed to make this future a reality → https://t.co/dGAZiB4rr3