❤️ Hành trình chia sẻ KIẾN THỨC TRÀ #sieuthitra#halivina
🧡 Chương 1: TỔNG QUAN VỀ TRÀ #kienthucvetra#halitea
💚 Phần 5: Trà Xanh hay còn gọi là Lục Trà - Tiếng Anh Green Tea #tanmanvetra#traxanh#tranontom
Trà xanh (lục trà) là loại trà không trải qua quá trình oxy hóa như trà đen và trà oolong. Chế biến trà xanh không phức tạp nên không kén nguyên liệu, hầu như giống trà nào cũng làm được trà xanh. Tuy nhiên để làm ra phẩm trà chất lượng thì phải lựa chọn cây trà tốt thuộc các vùng có thổ những, khí hậu phù hợp cộng với kỹ thuật chế biến công phu từng công đoạn.
Trà xanh có nhiều hình dạng khác nhau: lá dài nhọn, lá dẹp, vo xoắn, vo viên như hình thuốc súng… Màu sắc thường là màu xanh xám, xanh đen, xanh nhạt hơi vàng. Nhưng khi pha nào nước lá trà cho màu xanh lục tươi sáng đẹp mắt. Nước trà cũng có màu xanh hoặc xanh vàng, vị tươi hơi chát.
Trà xanh là loại trà phổ biến nhất ở Việt Nam, trở thành văn hóa ẩm thực đặc trưng và cũng là loại được nhiều thế hệ yêu thích. Tiêu biểu nhất của trà xanh Việt Nam chính là trà Thái Nguyên (trà Bắc, trà Bắc Thái, trà móc câu, trà nõn tôm). Trà xanh nổi tiếng ở nước ta còn có trà Shan tuyết cổ thụ, và các loại trà xanh ướp hương hoa như: trà sen Tây Hồ, trà lài, trà bưởi...
Một số loại trà xanh nhập khẩu của các nước khác mà người uống trà Việt cũng yêu thích và sử dụng nhiều là trà Long Tĩnh, Bích Loa Xuân, Hoàng Sơn Mao Phong, Lục Qua An Phiến, Thái Bình Hầu Khôi, Mao Tiêm... của Trung Quốc, Sencha và Gyokuro, Matcha của Nhật…
Chế biến
Trà xanh được chế biến ngay sau khi hái lá chè, chỉ trải qua 4 giai đoạn: hái chè, làm héo, vò chè và sấy khô. Kỹ thuật chế biến quan trọng ở đây là sử dụng nhiệt để ngăn chặn quá trình oxy hóa. Ví dụ như quy trình làm trà xanh Thái Nguyên. Trà sau khi hái về được cho vào chảo nóng để làm héo lá, khi lá héo mềm sẽ được đem ra vò, rồi ngay lập tức cho lại vào chảo để sấy khô
Trà xanh có chế biến bằng cả phương pháp thủ công và hiện đại. Phơi khô dưới ánh nắng, sao khô trên chảo, rổ, than hoa là những phương pháp thủ công phổ biến. Sấy khô trong lò, thùng quay hoặc hấp là những phương pháp phổ biến hiện đại.
Công dụng
Quy trình sản xuất trà như trên giúp cho trà xanh giữ lại được lượng caffeine, polyphenol và các chất hữu cơ dễ bay hơi trong lá trà. Nói chung là trà xanh giữ lại được nhiều dược tố tốt. Trong đó vitamin C chỉ có trong trà xanh, trà xanh cũng có chứa một chất kim rất hiếm là mangan (trà ô long cũng có một ít) Uống trà xanh hằng ngày không chỉ giúp tỉnh táo sảng khoái mà còn giúp lọc thận lợi tiều, kháng khuẩn, chống viêm, ổn định huyết áp và phòng chống ung thư.
❤️ Hành trình chia sẻ KIẾN THỨC VỀ TRÀ #kienthucvetra#halitea
🧡 Chương 1: TỔNG QUAN VỀ TRÀ #sieuthitra, #halivina
💛 Phần 4: Chế biến trà các bước cơ bản. #trangon
💚 Có hàng nghìn loại trà trên thế giới, nhưng tất cả đều được làm từ một cây duy nhất, cây trà (Cemellia sinensis). Các loại trà thành phẩm khác nhau bởi hình dáng và thành phần hoá học của lá sau khi chế biến.
Vậy người ta đã làm trà như thế nào? sau đây là 5 bước cơ bản để chế biến ra trà.
Hái : thu hoạch búp trà, thường gồm 1 lá non đang còn cuộn và 2 lá liền kề (1 tôm 2 lá).
Làm héo: làm búp trà mềm đi. Có nhiều cách làm tuỳ vào loại trà thành phẩm muốn làm: phơi héo dưới nắng, xào trên chảo, luộc.
Vò: Làm dập búp trà, phá vỡ các tế bào để giải phóng các hợp chất trong lá trà, bằng cách vê trên tay, cán, vò hay ép. Quá trình này tạo cho trà thành phẩm có nhiều hình thù khác nhau (dẹt, sợi móc câu, tròn viên…)
Oxy hoá: Đây là quá trình tự nhiên khi búp trà được hái, các enzym sẽ tác động với oxy, nó diễn ra trong quá trình làm héo, vò và ủ ngắn. Quá trình oxy hoá sẽ ngưng khi phá huỷ enzym bằng nhiệt (xào, luộc) và làm khô (sấy). Việc kiểm soát độ oxy hoá sẽ tạo ra các loại trà khác nhau, quá trình này tạo ra các hương vị phong phú của trà thành phẩm.
Sấy: Triệt tiêu nước, ngưng hoàn toàn quá trình oxy hoá và định hình sợi trà thành phẩm.
Trong công nghiệp người ta còn sử dụng phương pháp CTC, chủ yếu để chế biến trà đen túi lọc.
Không phải mọi loại trà đều trải qua tất cả các công đoạn này. Một số loại trà có thể bỏ bớt một vài bước hoặc lặp đi lặp lại một bước nào đó nhiều lần.
Quan trọng nhất trong 5 bước đó là quá trình Oxy hoá. Đây chính là thước đo để phân loại các trà. Oxy hoá là quá trình các enzym trong lá trà tương tác với Oxy trong không khí khi các tế bào lá trà bị phá vỡ.
❤️ Hành trình chia sẻ KIẾN THỨC VỀ TRÀ #sieuthitra#halivina
🧡 Chương 1: TỔNG QUAN VỀ TRÀ #kienthucvetra#halitea
💛 Phần 5. SỰ KHÁC NHAU GIỮA OXY HÓA VÀ LÊN MEN
Nếu bạn đọc nhiều tài liệu về trà thì quá quen thuộc với từ ‘lên men’. Chẳng hạn như việc trà đen là trà lên men hoàn toàn, trà Ô Long thì bán lên men, trà xanh thì không lên men, hay làm Phổ Nhĩ thì ‘hậu lên men’.
Nhưng đồng thời cũng có nhiều tài liệu lại không dung từ lên men, mà lại dùng từ oxy hoá. Như trà đen thì không phải được lên men hoàn toàn, mà là được oxy hoá hoàn toàn. Vậy từ nào mới là chính xác? Và khi nào thì dùng oxy hoá, và khi nào thì dùng lên men?
OXY HÓA
Oxi hóa là phản ứng hoá học có đi kèm oxy. Chẳng hạn như hiện tượng rỉ sét ở sắt là, do Sắt (Fe) bị oxy hoá thành Sắt (III) oxit (Fe2O3).
Ở thực phẩm thì oxy hoá gây nên hiện tượng hoá nâu ở nhiều loại thực phẩm. Như gọt quả táo ra để đó thì táo dần dần bị ‘thâm’, tương tự như khoai tây sau khi gọt hay được ngâm nước để tránh bị thâm trước khi chế biến.
Còn oxy hóa ở trà là quá trình biến đổi các hợp chất hữu cơ có trong lá trà, khi lá trà tươi bị ôxy hoá thì các hợp chất catechin biến đổi thành theaflavin và thearubigin (có màu nâu đỏ). Catechin cũng dần biến đổi thành xanthines, một dạng chất thần kinh bao gồm caffeine. Đây là quá trình oxy hóa nhờ vào sự thúc đẩy của Enzyme nội sinh.
LÊN MEN
Khác với oxy hoá thì lên men là quá trình biến đổi hoá học dựa vào sự xúc tác của Enzyme ngoại sinh, tức là gồm nấm (nấm mốc: Aspergillus) và các vi sinh vật bên ngoài vốn thường có trong không khí (như vi khuẩn Axit Lactic và vi sinh vật "nấm men) xâm nhập vào lá trà nhưng đồng thời cũng có tác động một phần của oxy có trong không khí. Trà Phổ Nhĩ là loại trà tiêu biểu của việc lên men trà.
Trong Tiếng Việt thì từ ‘men’ dùng để chỉ các nhóm vi sinh vật, Như khi nấu rượu thì việc dùng những viên men rượu để ủ là dùng vi thực vật để lên men. Những viên men rượu dùng trong nấu rượu chứa rất nhiều vi thực vật đặc trưng giúp chuyển hoá nhanh nước và gạo sang rượu, hay ủ nho thành rượu vang
Và trong quá trình lên men đương nhiên có sự oxi hóa. Điểm quan trọng ở đây là các enzyme thuộc loại nội sinh hay ngoại sinh, và bên nào hoạt động mạnh hơn, chiếm ưu thế chủ đạo hơn. Thường enzyme nội sinh sẽ hoạt động rất nhanh và mạnh trong ít ngày sau thu hái, sau đó nhường chỗ cho enzyme ngoại sinh. Đây cũng là điều dễ hiểu, enzyme ngoại sinh có được nhờ nấm và vi khuẩn bên ngoài không khí xâm nhập vào lá chè, ban đầu số lượng quá ít, cần thời gian để gia tăng. Tuy chậm nhưng enzyme ngoại sinh có thể duy trì được quá trình thủy phân trong thời gian khá dài, nhiều tuần hoặc nhiều năm. Đây cũng là lý do trà Phổ Nhĩ TQ cáng để lâu năm thì càng tắng giá trị.
Enzyme là gì?
Enzyme nội sinh là loại enzyme hoạt động bên trong tế bào, đó là một loại Protein có trong tế bào, nó là chất xúc tác giúp tạo ra các phản ứng hóa học và tăng tốc độ của phản ứng. Enziyme không bền ở nhiệt độ cao, nếu nhiệt độ tăng cao thì enzyme se biến mất.
Emzyme ngoại sinh là là loại enzyme hoạt động bên ngoài tế bào đó là gồm nấm và vi sinh vật bên ngoài vốn luôn tồn tại trong không khí.
Nên nếu gọi chính xác theo hoá học là những loại trà như trà xanh, trà trắng, trà vàng, trà đỏ, trà ô long là quá trình ô xy hóa chứ không phải là lên men như chúng ta vẫn nhầm lẫn. Nhưng riêng trà đen hay hắc trà đặc trưng là trà phổ nhĩ thì đây chính xác là loại trà lên men.
Như vậy quá trình oxy hoá và lên men rất quan trọng bởi vì nó là quá trình làm thay đổi thành phần hoá học của lá trà. Hương vị trà được định hình chính là từ các quá trình này. Dựa vào đó mà trà được phân ra làm 6 dòng trà chính như sau:
❤️ Hành Trình chia sẻ KIẾN THỨC VỀ TRÀ #sieuthitra
🧡 Chương 1; TỔNG QUAN VỀ TRÀ #halitea
💛 Phần 3: Các dòng trà cơ bản: #trangon#halivina
💚 Các chuyên gia thẩm trà, sản xuất trà và nghiên cứu về trà trên thế giới đều khá thống nhất phân loại trà thành 6 nhóm (dòng) sản phẩm cơ bản như sau.
Trà xanh (Hán Việt – lục trà, Tiếng Anh – green tea). Matcha thuộc nhóm trà xanh. Nhóm này đặc trưng bởi công đoạn cố định men triệt để ngay từ đầu làm cho thành phẩm có mức oxi hóa (và lên men) bằng không.
Trà trắng (Hán Việt – bạch trà, Tiếng Anh – white tea). Nhóm này được biết với cách chế biến tối thiểu nhất, chỉ có làm héo và làm khô.
Trà vàng (Hán Việt – hoàng trà, Tiếng Anh – yellow tea), là dòng trà tỉ mỉ nhất trong chế biến, độc đáo bởi công đoạn bọc ủ vàng hóa lá chè.
Trà Ô Long (Hán Việt – ô long trà, Tiếng Anh – oolong tea), là nhóm trà có được sau quá trình oxi hóa một phần, thường từ 10-80%. Nhóm oolong lại có xanh (green) và đỏ (red) tùy vào mức oxi hóa thấp hay cao của lá chè. Sau đây gọi tên phổ biến là trà oolong.
Trà đỏ (Hán Việt – hồng trà, Tiếng Anh – black tea), thu được sau quá trình oxi hóa triệt để của lá chè, thường là trên 90%.
Trà đen (Hán Việt – hắc trà, Tiếng Anh – dark tea). Loại này phương Tây còn gọi là fermented / post-fermented tea (nghĩa là trà lên men) vì công đoạn lên men bởi vi khuẩn và nấm ngoại sinh thời gian dài quyết định đến thành phẩm. Nhóm này nổi tiếng nhất với Phổ Nhĩ (Puer) được sản xuất ở Vân Nam.
Sở dĩ có những dòng trà này là người ta dựa vào cách chế biến trà khác nhau nên sẽ làm biến đổi các thành phần hóa học có trang thành phẩm trà khác nhau nên hương vị khác nhau và cuối cùng là có tác dụng cũng các nhau. Kỳ tới tôi sẽ chia sẻ về các bước cơ bản trong chế biến trà.
❤️ Hành trình chia sẻ KIẾN THỨC VỀ TRÀ #kienthucvetra
🧡 Chương 1: TỔNG QUAN VỀ TRÀ #halitea
💛 Phần 2: Những hiểu lầm về trà: #sieuthitrahalivina
Đối với đại đa số nhiều người hiện nay không uống trà vì cho rắng:
- Trà đắng quá, trà chát quá, uống vào thì mất ngủ nên không bao giờ uống trà? Tôi cho rằng quan điểm này thật sự chưa đúng và tôi hiểu tại sao nhiều người lại nghĩ vậy vì:
Trước đây, hầu hết các loại trà ở Việt Nam đều là trà xanh. Và thật sự chúng ta cũng không có nhiều loại trà để mà thưởng thức, nên mọi người thường chỉ biết trà là dòng trà xanh được trồng tại khu vực các tỉnh phía Bắc như: Thái Nguyên, Tuyên Quang, Phú Thọ... với các tên gọi như: Trà bắc, trà búp, trà móc câu
Thứ nhất trà xanh là dòng trà không lên men nên chứa nhiều chất Caffeine chất này có vị đắng giúp tỉnh táo giống như ta uống cà phê, nhưng uống nhiều cafeine tức vị đắng nhiều sẽ gây kích thích tim đập nhanh, hồi hộp lo lắng, mất ngủ thậm chí buồn nôn mà ta hay gọi là say.
Thứ 2 là trong trà xanh có chứa nhiều chất Tanin, đây là hợp chất hóa học thuộc nhóm Polyphenol có vị chát, chưa kể trong Polyphenol còn có 1 loai Catechin có vị đắng đặc biệt đó là Epigalocatechingalat (EGCG) nên trà xanh có vị chát và đắng.
Điều quan trọng thứ 3 là do thói quen pha trà ngâm luôn trong ấm nên trà ra đậm rất đắng và chát, gần như việc uống trà là chỉ uống caffein và tanin thôi.
Tuy nhiên gần đây, Việt Nam có thêm rất nhiều loại trà mới thuộc các dòng trà như: Trà trắng, trà đen, trà vàng, trà xanh, trà đỏ, trà ô long vv... và nhiều người đã ngộ nhận nên đã đánh giá sai, hay so sánh sai về các loại trà đó vì không hiểu chúng thuộc phân loại nhóm trà hay dòng trà khác nhau.
Vì mỗi dòng trà có chứa thành phần dược chất khác nhau, nên hương vị khác nhau, ví dụ như dòng trà trắng hay còn gọi là bạch trà sẽ không có vị đắng chát, hay những dòng trà lên men sẽ ko đắng chát và cũng không gây mất ngủ ngược lại giup an thần ngủ ngon.
Theo thống kê trên thế giới có hơn 1500 loại trà, mà ta chỉ biết 1 loại trà xanh mà đã vội nghĩ tất cả các loại trà đều như vậy thì hẳn chưa đúng.
Vậy nên, tôi sẽ chia sẻ cho mọi người cách phân biệt các dòng trà để mọi người khám phá các hương vị đa dạng của thế giới trà.
#BamBam #CalvinKlein #GISELLE #TREASURE
❤️Hành trình chia sẻ KIẾN THỨC VỀ TRÀ #kienthucvetra
💛Chương 1: TỔNG QUAN VỀ TRÀ. #MissUniverse2023
💚Phần 1: Trà là gì? #milkyway
Trà là thức uống phổ biến đứng thứ 2 trên thế giới, chỉ sau nước và có từ lâu đời vào khoảng 2700 năm TCN.
Về mặt lý thuyết, tất cả các loại trà trên thế giới đều được làm từ một loại cây, gọi là cây chè hay cây trà có tên khoa học là Cemellia Senensis, mọc trên các cao nguyên vùng nhiệt đới. Loài cây trà này sống tự nhiên và sinh trưởng ở nhiều vùng (Vân Nam – Trung Quốc, phía Bắc và Tây Bắc, Đông Bắc – Việt Nam), hoặc được con người di thực, lai tạo và trồng ở nhiều địa phương, nhiều quốc gia trên thế giới.
Mặc dù là loài thân gỗ nhưng khi canh tác người ta thường trồng trà thành luống và liên tục đốn cắt để cây chỉ thấp ngang bụng, dễ thu hoạch búp và cho năng suất cao.
Trà vằng, trà vối, trà atiso, trà đinh lăng… không phải là trà vì không làm từ cây trà.
Trà là đồ uống thuần khiết nhưng phong phú về hương vị, tinh tế và đòi hỏi người thưởng thức phải có sự nhạy bén của các giác quan. Trà là đẳng cấp của hương vị phương Đông, là nét văn hóa phương Đông giống như rượu vang đối với người phương Tây.
🍀 Có một thực tế là trong thế giới đầy bộn bề, lo toan này thì con người ta đã và đang tìm về bên chén trà ngày càng nhiều. Bởi lẽ thưởng trà là lúc con người ta đi tìm sự tĩnh lặng của tâm hồn, tìm về sự an yên của cuộc sống.
🍀 Với sự đam mê về trà của bản thân hơn 18 năm nghiên cứu và học hỏi, cùng với bộ sưu tập kinh điển với hơn 1500 sản phẩm, trong đó hơn 300 loại TRÀ đến từ các vùng trà nổi tiếng trong và ngoài nước, hơn 300 dáng ẤM TỬ SA, hơn 500 các loại TRÀ CỤ...
🍀 Hiện nay với tinh thần lan toả nét đẹp văn hoá trà, văn hoá của Á Đông, tôi sẽ chia sẻ KIẾN THỨC VỀ TRÀ cùng các quý trà hữu, vì thế, rất mong nhận được sự ủng hộ, động viên của tất cả quý vị!
🍀 Hãy tim và Follow để theo dõi, tôi xin cảm ơn rất nhiều!
#kienthucvetra #halivina #halitea #tanmanvetra #sieuthitra