Nederland kent een steeds groter democratisch probleem dat nauwelijks wordt besproken: de opkomst van wat je de GONGO-maffia kunt noemen. GONGO staat voor Government-Organized Non-Governmental Organizations: organisaties die zich presenteren als onafhankelijke maatschappelijke waakhonden, maar grotendeels afhankelijk zijn van overheidssubsidies. Ze vormen steeds minder een tegenmacht en steeds vaker een verlengstuk van hetzelfde bestuurlijke ecosysteem dat zij geacht worden te controleren.
Het mechanisme is even simpel als effectief. De overheid verstrekt subsidies. Met dat belastinggeld bouwen deze organisaties omvangrijke bureaucratieën op, produceren zij rapporten, leveren zij de data waarop beleid wordt gebaseerd, adviseren zij over vergunningen en starten zij juridische procedures om nóg strengere regelgeving af te dwingen. Dat leidt vervolgens weer tot meer beleid, meer ambtenaren, meer subsidies en meer invloed. Een zichzelf versterkende cirkel waarin vrijwel iedereen binnen het systeem wint, behalve de belastingbetaler.
In dossiers als stikstof zien we hoe gesubsidieerde organisaties wetenschappelijke gegevens aanleveren, overheden adviseren, vergunningen beïnvloeden, juridische procedures starten en vervolgens aanschuiven bij de onderhandelingen over de uitkomst.
Nog problematischer wordt het wanneer sommige van deze organisaties niet alleen tegen bedrijven procederen, maar vervolgens ook met diezelfde bedrijven onderhandelen over het intrekken van juridische procedures in ruil voor verstrekkende concessies, natuurcompensatie of financiële afspraken.
Daardoor vervagen de grenzen tussen belangenbehartiging, beleidsbeïnvloeding en private onderhandeling. Zelfs wanneer dergelijke afspraken juridisch geoorloofd zijn, ontstaat de schijn dat procedures niet uitsluitend worden gevoerd uit algemeen belang, maar ook als drukmiddel om politieke of financiële doelstellingen af te dwingen.
Daarmee vervaagt de grens tussen onafhankelijke belangenbehartiging, beleidsvorming en politieke machtsuitoefening. Wie betaalt, bepaalt. Wanneer overheid, subsidieontvangers, beleidsmakers en lobbyisten steeds vaker onderdeel zijn van hetzelfde netwerk, verdwijnt de institutionele afstand die een gezonde rechtsstaat juist nodig heeft.
De slachtoffers zijn voorspelbaar: boeren die geen vergunning krijgen, bouwers die projecten stil moeten leggen, ondernemers die investeren in permanente juridische onzekerheid en burgers die steeds hogere belastingen betalen om een uitdijend netwerk van subsidieafhankelijke organisaties te financieren. De Nederlandse polder verandert zo van een systeem van checks and balances in een gesloten bestuurlijk kartel.
Dit is geen aanval op natuur, milieu of maatschappelijke organisaties. Integendeel. Een vrije samenleving heeft juist behoefte aan krachtige, onafhankelijke NGO’s. Maar onafhankelijkheid begint bij financiële onafhankelijkheid. Wie grotendeels wordt betaald door de overheid kan onmogelijk volledig onafhankelijk toezicht houden op diezelfde overheid.
Libertariërs waarschuwen hier al decennia voor. Macht concentreert zich altijd wanneer geld, regelgeving, wetenschap, rechtspraak en lobby in hetzelfde ecosysteem samenkomen. Daarom is de oplossing helder: volledige transparantie over financiering, een strikte scheiding tussen subsidieverstrekking en politieke lobby, geen structurele overheidssubsies voor organisaties die actief beleid proberen te beïnvloeden en een rechtsstaat waarin gekozen volksvertegenwoordigers de koers bepalen, niet een gesloten netwerk van overheid, gesubsidieerde actiegroepen en belangenorganisaties.
Een vrije samenleving leeft van echte tegenmacht. Zodra die tegenmacht financieel afhankelijk wordt van de staat, verandert zij van waakhond in huisdier. En zodra dat huisdier ook nog mede de regels schrijft, de procedures voert en de onderhandelingen bepaalt, is de democratische controle fundamenteel uit balans.
Prof Ronald Meester legt uit (en schreef dat netjes uitgebreid in een rapport op) dat het stikstofverhaal berust op totale prutsbroddelwerkbullshit. In rapport keihard en degelijk onderbouwd. Regeringspartijen en Pro? Niet geïnteresseerd. Waarheid irrelevant
Mooi voorbeeld van wat je kunt bereiken met nieuwe kennis en technologie. Ligt voor de veehouderij niet anders. Krimp maakt een sector niet beter en is ook nog eens peperduur. Werkt bovendien averechts in een wereld waar voedselzekerheid alleen maar belangrijker wordt.
Uit internat. onderzoek naar 100 vleesvervangers blijkt er - zelfs na 5 jr - niet één winstgevend te zijn. Kansen veel te positief voorgesteld door media & investeerders. Consumenten teleurgesteld in smaak & textuur. Vlees laat zich maar zo niet vervangen! https://t.co/Ag9CG3Ret3
Vannacht om half 1 werd een angstkreet van dit dier gehoord, vanochtend dood aangetroffen. Na de fijne beleefde reacties van Twitteraars op de vorige koe gewonde koe waarover ik berichte zal ik me maar niet uitlaten over de vermoedelijke oorzaak. Verdrietig wordt ik er wel van
Haat naar vrouwen in politiek is niet alleen maar schelden @SigridKaag. Het is ook een politica dom, inhoudsloos, zetbaas, extreem-rechts of bruinhemd, noemen. Misschien kunt u mensen in uw achterban die mij op deze manier bejegenen, ook aanspreken #SelectieveVerontwaardiging
Op de 'stikstofkaart' van het kabinet zijn tienduizenden hectares bufferzone ingetekend rondom natuurgebieden die niet stikstofgevoelig zijn. Waarom? Gaat het om stikstof? Of om de hectares?
https://t.co/Oi5kgKOSnw