Trudno się nie zgodzić z Panem Generałem. Problem to nie tylko finanse ale brak odpowiedzialności za długoterminową politykę zdrowotną. Zdrowie publiczne ma marginalny wpływ na decyzje, a NFZ – mimo świetnych danych – jest tylko płatnikiem.
Co dzieje się z systemem, w którym wartość refundacji rośnie czterokrotnie, liczba badań się podwaja, a wyniki zdrowotne pacjentów nadal lokują się w dolnym kwartylu 🇪🇺?
Odpowiedź jest prosta, choć niewygodna: system zwiększa nakłady i wolumen świadczeń, ale nie potrafi zamieniać ich w realną poprawę zdrowia. Stąd niektóre decyzje bolą podwójnie – najpierw wtedy, gdy w końcu trzeba je podjąć, a potem wtedy, gdy widać już, ile kosztowało ich odkładanie.
1️⃣ Degresja NFZ na kolonoskopię nie jest dla mnie abstrakcją – kieruję szpitalem klinicznym i od 1 kwietnia widzę jej skutki w każdym rozliczeniu: 60% stawki za nadwykonania, do tego płatne z opóźnieniem. Mam prawo protestować, ale intelektualna uczciwość wymaga, abym najpierw zadał sobie pytanie, które przez lata stawiałem zbyt rzadko: co dokładnie kupowałem za te pieniądze i jaki efekt zdrowotny z tego wynikał?
Niestety, jak często bywa w naszym systemie, odpowiedź, gdy się w nią uczciwie wejrzy, okazuje się daleka od komfortowej.
2️⃣ W latach 2019-2025 wolumen kolonoskopii diagnostycznych w systemie NFZ podwoił się z 337 tys. do 670 tys. badań rocznie, ale wartość refundacji wzrosła czterokrotnie, z 166 do 664 mln zł. Różnicę pochłonął wzrost kosztu jednostkowego, który podwoił się z 494 do 991 zł na badanie. Do tego na każdą kolonoskopię przesiewową przypada ponad dziesięć diagnostycznych, a uczestnictwo w programie przesiewowym spadło do 15,8% populacji docelowej, mimo pięciokrotnego wzrostu liczby placówek realizujących program profilaktyczny.
Wniosek wydaje się więc oczywisty: tego rodzaju system nie potrzebuje więcej pieniędzy, potrzebuje innej architektury.
3️⃣ Polska pozostaje jedynym krajem Unii Europejskiej prowadzącym populacyjny przesiew raka jelita grubego wyłącznie w oparciu o kolonoskopię, bez zastosowania immunochemicznego testu na krew utajoną w kale (FIT) jako narzędzia wstępnej selekcji. Tymczasem FIT to prosty test domowy, który wykrywa utajone krwawienie z przewodu pokarmowego z czułością 74-79% dla raka jelita grubego. Dzięki temu na kolonoskopię kierowane są wyłącznie osoby z wynikiem dodatnim, a w tej grupie niemal u co drugiej stwierdza się proces nowotworowy. 🇳🇱 wdrożyła populacyjny program FIT w 2014 r. i osiąga uczestnictwo na poziomie 68%, 🇬🇧 – 67,6%. W 🇨🇿, 🇩🇪, 🇫🇷 FIT stanowi pierwszy etap selekcji, a kolonoskopia jest celowanym badaniem drugiego rzutu.
Każdy z tych krajów uzyskuje lepsze wyniki zdrowotne przy porównywalnych lub niższych nakładach, co oznacza, że przez 25 lat finansowaliśmy model, który działa gorzej i kosztuje więcej niż rozwiązania dostępne w Europie,… bo komfort pełnego budżetu skutecznie znieczulał na potrzebę oczywistej zmiany.
4️⃣ Mówię z pozycji człowieka, którego degresja świadczeń boli finansowo, ale który nie może pominąć danych NIK stwierdzających, że żaden z głównych celów Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych nie został osiągnięty, mimo wydania ponad 2,6 mld zł. Który wie, że polski system nigdy nie wdrożył skutecznego audytu jakości kolonoskopii, a bez niego ponad połowa badań nie osiąga europejskiego standardu wykrywalności gruczolaków zalecanego przez ESGE. Który od lat obserwuje pięcioletnie przeżycia chorych na raka jelita grubego w dolnym kwartylu 🇪🇺 przy dziesięciokrotnej różnicy kosztu leczenia między wczesnym a zaawansowanym stadium choroby.
Bronić w tych warunkach status quo to bronić systemu, który marnotrawi pieniądze i szanse pacjentów jednocześnie. W tych warunkach degresja uderza przede wszystkim w diagnostykę prowadzoną bez standaryzowanych wskazań, bez wstępnej selekcji i bez audytu jakości. Mówiąc wprost: system przestaje płacić za wolumen, a zaczyna wymagać uzasadnienia wartości klinicznej. Można tę zmianę ignorować i czekać na kolejne cięcia albo wykorzystać ją jako impuls do dawno odkładanej reorganizacji.
5️⃣ Wybieram reorganizację opartą nie na przekonaniach, ale na doświadczeniach krajów, których wyniki zdrowotne przytoczyłem powyżej. Trzy filary takiej zmiany to: po pierwsze, wdrożenie testu FIT jako pierwszego etapu kwalifikacji do kolonoskopii przesiewowej – przy 50% udziale populacji docelowej koszt wyniósłby 60-100 mln zł rocznie, ale w zamian uczestnictwo w programie, które dziś sięga zaledwie 15,8%, mogłoby wzrosnąć kilkukrotnie. Po drugie, akredytacja jakościowa pracowni endoskopowych wiążąca poziom finansowania z wynikami – wskaźnikiem wykrywalności gruczolaków, kompletnością badania, bezpieczeństwem procedury. Po trzecie, krajowy rejestr endoskopowy eliminujący powtórzenia badań bez wskazań, ze zróżnicowaniem stawek według zasadności zlecenia: kolonoskopia po pozytywnym FIT finansowana w pełnej stawce, diagnostyka bez wstępnej selekcji w stawce degresywnej.
6⃣ Dyrektor szpitala, który uczciwie patrzy na dane, nie ma powodów, aby bronić status quo. Ma za to pełne prawo domagać się, aby za degresją poszły realne narzędzia zarządcze, bo odebranie pieniędzy to za mało, trzeba jeszcze dać możliwość wydawania ich mądrzej. Każda złotówka wydana na diagnostykę powinna przybliżać rozpoznanie, nie generować kolejne sprawozdanie. Każda kolonoskopia powinna odpowiadać na pytanie kliniczne, a nie na potrzebę rozliczeniową.
Degresja nie zamyka drzwi do starego modelu, ona pokazuje, że za tymi drzwiami od dawna nie było już przyszłości. Po 25 latach bierności, pominięć i uchybień zadanie dyrektorów, klinicystów, płatnika i regulatora nie polega na obronie przeszłości, ale na zbudowaniu systemu opartego na danych, potrzebach pacjentów i jasno przypisanej odpowiedzialności.
#MądrzeNieTaniej #politykazdrowotna
@MZ_GOV_PL@NFZ_GOV_PL@WIMWarszawa@TermediaPL@rynekzdrowia
Darmowe szkolenia od sekuraka dla pracowników IT szpitali.
Pisz na [email protected] - dostaniesz cały rok Sekurak Academy bezpłatnie. Akcja do końca tygodnia.
@jan_czura@mar_traf Nie trzeba czekać na e-rejestracje. Dane powinny być w P1, czy to gabinet prywatny czy wizyta w ramach systemu publicznego od dawna jest obowiązek tworzenia EDM i indeksowania w P1. Problem polega na tym że nie egzekwuje się tego obowiązku.
To nie tylko liczby, to realny problem dla #ZdrowiePubliczne: polipragmazja, groźne interakcje i opóźnione diagnozy. #BezpieczeństwoPacjenta! P.S. Polecam Google Gemini do infografik
Jak zwykle @s_iwanczak trafia w punkt! 🎯
Skala patologii na polskim rynku suplementów poraża.
Wartość rynku? Ponad 7 mld zł. 📈 Czas weryfikacji? Nawet 18 LAT, a produkt cały czas jest w sprzedaży!
Co to były za 2 lata! Studia MBA SGH-WUM w ochronie zdrowia to był strzał w dziesiątkę. Ogrom wiedzy, niesamowici ludzie i finał w postaci obrony pracy o transformacji cyfrowej. Dziękuję całej ekipie VI edycji i mojej rodzinie za cierpliwość! Było super! ❤️ #MBA#SGH#WUM
🗳️ Głosujemy tylko do 7.09! Projekt nr 381 w #BudżetObywatelskiMazowsza to inwestycja w zdrowie mieszkańców Nadarzyna i Grodziska 💪 Tai-Chi, profilaktyka dla dzieci i wsparcie seniorów. Twój głos ma znaczenie 👉 https://t.co/OPNgI2ZOP6
Nowa siedziba CMNadarzyn już otwarta! To efekt intensywnej pracy całego Zespołu. Przed nami nowy etap rozwoju, szczególnie w profilaktyce, w której chcemy nadal wyznaczać standardy na zachodnim Mazowszu. #Nadarzyn#profilaktyka#ZdrowiePubliczne@NFZ_Warszawa@PSSE_Pruszkow
📅 7 kwietnia w Światowy Dzień Zdrowia a CMNadarzyn w głównym wydaniu @TVP. :) Od 2023 r. we współpracy z ECEE i prof. J.Kowalską testowaliśmy bezpłatnie w kierunku HIV. Edukacja i profilaktyka kluczem do zdrowia! https://t.co/KGb7y4XYRt #ProfilaktykaHIV#ZdrowiePubliczne#POZ
Nowy podatek “tłuszczowy” SIN TAX i wyższy podatek “cukrowy”-to część propozycji nowych źródeł finansowania NFZ opracowanych przez #SGHThinkTankdlaochronyzdrowia
Jak wskazuje raport @Ambrosetti_ Polska ma drugi najniższy udział wydatków ponoszonych na profilaktykę w UE. Przeznaczamy ok. 2% budżetu na zdrowie. ❗️Jednocześnie nasze społeczeństwo starzeje się najszybciej w Europie❗️
https://t.co/HowJIjtLkf
BREAKING NEWS
The 2024 #NobelPrize in Physiology or Medicine has been awarded to Victor Ambros and Gary Ruvkun for the discovery of microRNA and its role in post-transcriptional gene regulation.
Patient safety is a right, not a privilege. Yet, only 55% of countries in the WHO European Region prioritize it in national policies & less than 1/3 have legal protection for health workers reporting safety incidents.
My call to action:
1) Train health workers and provide more resources to improve diagnostics.
2) Ensure everyone’s participation in decision-making, incl. patients & families affected.
3) Invest in research for effective & accessible diagnostic tools & technologies.
I’ve emphasized these points in my video message to participants of the Int’l Conference on Accreditation and Quality of Medical Care in Astana 🇰🇿, dedicated to #WorldPatientSafetyDay.
@Syla_Skenda@uninkazakhstan@LiviuVedrasco@WHOKyrgyzstan@WHO_Europe@WHO_Europe_RU