meta-finans

[Bravos Research @bravosresearch]

Gold now makes up a record 171% of total money supply

The last 2 times this line crossed the 120% threshold were in the 1930s & 1970s

Both of them ended in a MAJOR Monetary Reset

A thread 🧵

[507 @e507]

Bu adam Harry Markopolos, emekli finansal analist ve sahtekarlık avcısı.

2000'de Bernard Madoff'un ilan ettiği getirilerin matematiksel olarak imkansız olduğunu fark etti ve bunu ABD Sermaye Piyasası Kurulu'na (SEC) defalarca resmi olarak bildirdi. Yıllar boyunca, defalarca detaylı raporlar sundu, hatta "Dünyanın En Büyük Hedge Fonu Bir Sahtekarlık" başlıklı bir memorandum bile yazdı.

Ama Ponzi'nin patlaması onun sayesinde olmadı. SEC, Markopolos'un uyarılarını ciddiye almadı, soruşturmaları yüzeysel kaldı ve yüksek yerlerde herkesi tanıyan Madoff'a dokunulmadı.

Asıl çöküş, 2008 küresel finans krizinde likidite sıkışıklığı yüzünden geldi: kriz sırasında yatırımcılar panikleyip yaklaşık 7 milyar dolarlık geri çekim talebinde bulundu, Madoff bu parayı ödeyemedi. Çünkü kasada bu kadar varlık yoktu, eski yatırımcılara yeni yatırımcıların parasıyla ödeme yapılıyordu.

Aralık 2008'de oğullarına itiraf etti, onlar da yetkilileri bilgilendirdi ve tarihin en uzun ve büyük Ponzi kurucusu olarak tutuklandı. 150 yıllık hapis cezasını çekerken 2021'de 82 yaşında öldü.

Markopolos gerçeği çok önceden görmüştü ama sistem onu dinlemedi. Dolandırıcılığı bitiren şey bir dedektifin ısrarı değil, ekonomik krizin yarattığı nakit sıkışıklığıydı.

Özetle, para kazanan (kazandığını zanneden) insanlara ne derseniz deyin. Hırsları ve egoları hatayı kabul etmez, suçlu ve aşağılanan siz olursunuz. Masabaşında dizayn edilen fiyatlar, getiriler o kadar tatlıdır ki... "bunca kişi yanılıyor olamaz!". Çark döndüğü yere kadar gidilir; bazen 20 ay, bazen 20 yıl. Kırılacağı an bilinemez ama panik bir kere başladı mı da önü alınamaz.

Bonus: Madoff mekanizmasını kurduğu 1990'da Nasdaq borsasının da başkanıydı, sonrasında çoğu kurulda görev yaptı.

[Piyasa Türkiye ✰ @PiyasaTturkiye]

🔴 Barış Yılmaz:

"Kağıt üzerinde 8-15 milyar $ piyasa değerine sahip olan şirketleri dakikalar içinde %5-10 +/- oynatıyorlar.

25 yıllık borsa hayatımda böyle bir dönem görmedim..

ve bu duruma yetkili kurumlar seyirci kalıyor.."

[meta-finans @meta_finans]

@EkonomimCom Linkte detaylar yazılmış. Hatunun her bir vukuatı ayrı ayrı sinir bozucu.

Seviyenin diplomayla, parayla, imkanla vb ilgili olmadığı açık. Böyle yetişmiş, böyle görmüş, böyle yaşıyor.

[meta-finans @meta_finans]

@tareq1968 @KobeissiLetter Probably because of "Brown's Bottom". Bank of England's intervention on gold market. They sold hundreds of tonnes of gold just in a few years.

[Uğur Arslantaş @Druars]

Bir Anomalinin Doğurduğu Canavar: Banker Kastelli

Ponzi yapıları boşlukta doğmaz; bir çarpıklığın ürünüdür. Türkiye'nin ilk büyük saadet zinciri de 24 Ocak 1980 kararlarının açtığı boşlukta doğdu. O dönem ülke serbest piyasaya geçiyordu; ama devletin SPK gibi denetleyici kurumları henüz yoktu — büyük bir boşluk vardı.

24 Ocak öncesinde faizler devlet kontrolündeydi. Enflasyon %100'lere yaklaşırken mevduat faizi %15-20'de kalıyor, tasarruf sahibi parasını bankaya koyduğu an reel olarak eriyordu. Kimse bankaya para yatırmıyor, bankalar kaynak bulamıyordu. 24 Ocak faizi serbest bırakınca, nakde aç bankalar amansız bir mevduat yarışına girdi. Hamiline sertifikalar basıyor ama satacak ağları olmadığından pazarlayamıyorlardı. Bu boşluğa Abidin Cevher Özden — Banker Kastelli — oturdu: "Sertifikaları bana iskontolu verin, ben Türkiye'nin dört bir yanına pazarlayayım." Aradaki marjdan kazanıyor, şube ağını büyütüyor, muazzam reklamla güven inşa ediyordu — itibar için Fenerbahçe başkanlığına bile aday oldu.

İşin Ponziye dönüşü

Başlangıçta model bir Ponzi değildi; bankalardan aldığı gerçek sertifikaları satan meşru bir aracılıktı. Ama iki şey Kastelli'yi de çukura çekti. Birincisi, sistem büyüdükçe topladığı devasa kaynağı meşru sertifikada tutamadı, giderek kendi riskli işlerine kaydırdı; ödemeler artık üretilen getiriden değil, kasaya yeni giren paradan yapılmaya başladı. İkincisi, zamanlanmış bomba patladı: enflasyon 1981'de %30'a inerken bankerlerin vaadi aylık %10-15'te (yıllık %120+) kaldı. Enflasyon düşerken nominal vaatler inmeyince sistem sürdürülemez hale geldi.

Bu mekanizmanın reel ekonomiyi nasıl kuruttuğunu kayınpederimden dinlemiştim. O dönemde ticaret yapıyormuş ve bir türlü satış yapamıyormuş; çünkü müşteriler "parayı biraz bankerde tutsam, bu malı yarı fiyatına alırım" diyormuş. İnsanlar alışverişi erteleyip paralarıyla bankerlerin faize hücum ettirmiş, hatta evlerini bile satanlar olmuş.

Yıkımın büyüklüğü, balonun patlaması

Maliye Bakanı Kaya Erdem'in "Vatandaş üç-beş kuruş fazla kazanmak için kumar oynamıştır" sözü güveni yerle bir etti. Tasarruf sahipleri kapılara yığıldı, bankerlere uyarlanmış bir "bank run" başladı.

1981 sonunda banker sisteminde toplanan para ~1,5 milyar dolara, yani GSYİH'nin (1981, ~65-70 milyar dolar) neredeyse %2'sine ulaşmıştı; üçte ikisi tek başına Kastelli'deydi. Yaklaşık 250 banker battı; yüz bine yakın aile —evini, arabasını, ömürlük birikimini bir anda kaybetti. Yüz binlerce insanın alım gücü sıfırlanınca reel ekonomi de çöktü.

Banker Kastelli'den Ders

Bir yatırımın vaat ettiği getiri, onu üreten ekonomik faaliyetten koptuysa — enflasyon %30'a düşmüşken aylık %15 faiz gibi — o getirinin kaynağını sormak zorundayız. Piyasadan sürekli, belirgin biçimde yüksek getiri vaat eden bir sistemin önünde iki seçenek vardır: ya gerçekten olağanüstü bir değer üretiyordur, ya da eskiye yapılan ödeme yeninin cebinden çıkıyordur — yani bir ponzidir ya da bir balon şişiyordur. İlki dışındakiler ise er ya da geç çöker.

[507 @e507]

"Tahvil piyasasının konuşmasına izin ver"
Bessent'in eski patronu, ünlü yatırımcı Druckenmiller'in WSJ makalesinin kısa özeti

▫️Amerikan Hazinesi'nin 19 Ağustos'ta uzun vadeli tahvil geri alım operasyonlarını iki katına çıkarma kararı, bir likidite yönetimi değil, açıkça bir fiyat yönetimi girişimiydi ve piyasa bunu doğru okudu; faiz düşüşü bir günde tersine döndü.

▫️Oysa piyasada hiçbir işlev bozukluğu yoktu; %6'lık bütçe açığı, tam istihdam, hedefin üzerinde enflasyon ve 40 trilyon doları aşan borç karşısında yükselen faizler, sistemin bozulduğunu değil, gayet iyi çalıştığını gösteriyordu.

▫️Uzun vadeli Hazine faizi, Washington'ın artık kaçamadığı tek mali disiplin aracı; her bastırılan baz puan, siyasetçilere borcu görmezden gelme lüksü tanıyan bir erteleme sübvansiyonudur. 1940'lardaki getiri tavanı örneğinde olduğu gibi, teknik bir müdahale olarak başlayan her girişim zamanla kalıcı bir politika taahhüdüne dönüşür ve bundan çıkışı çok daha maliyetli olur.

▫️50 yıldır piyasaları izleyen biri olarak, sosyal güvenlik ve sağlık harcamalarının er ya da geç yeniden yapılandırılacağını, tek sorunun bunun kimin tarafından (bizim kontrollü kararlarımızla mı, yoksa tahvil piyasasının acımasız dayatmasıyla mı) yapılacağı olduğunu söylüyorum.

▫️Doğru yol belli: geri alımları amacına döndürüp piyasanın belirlediği faizi kabul etmek ve asıl meseleye, yani bütçe açığına, kademeli ve dürüst bir yapısal reformla eğilmek... tahvil piyasasının söylemeye çalıştığı şeyi dinlemenin vakti geldi.

https://t.co/FPlaDDf3zl

[meta-finans @meta_finans]

@the_blue_scales @KinglishMr @Megatron_ron Don't you have something to say about the matter kid? You seem to be a political expert. Brighten me with your thoughts.

Actually I want to have the opportunity to shove those words to your ass.

Don't afraid, I'll be nice.

[meta-finans @meta_finans]

@tryredactthis @KinglishMr @Megatron_ron You are the dumb one if you believe any NATO country would back Türkiye against US or israel.

I've explained how Nato would stay out of a conflict without disbanding. It's simply manipulation, the US's standard tactic. Read again and try to comprehend this time.

[meta-finans @meta_finans]

@evrimagaci Bilgisayar mühendisliği mezunu ve 20+ yıldır yazılım sektöründe çalışan biri olarak belirteyim: Mantıklı.

YZ, ortalama tecrübede bir programcının çoğu eforunu üstlenebilecek kapasiteye ulaştı birkaç yıl içinde. Mühendislikte ise daha geriden gelse de gidişat farklı gözükmüyor.

[meta-finans @meta_finans]

@KinglishMr @Megatron_ron Let me be more precise: In a real conflict with israel, the US would demonize Türkiye so harshly that everyone would hate it, let alone support it. Ultimately NATO wouldn't support Türkiye, nor would it disintegrate.

I respect your intentions but your scenarios are void.

[meta-finans @meta_finans]

@KinglishMr @Megatron_ron NATO was established for Russia and against Russia alone. Any other arguments will be considered by the US, which is an asset of israel.

So there will be NO Nato intervention in an israeli conflict. And the US will back the terrorists, as always...

[meta-finans @meta_finans]

@JordanKamuran Şimdi bulamadım ama bir yazı serisinde, ekonomiye meraklı bir genç ile ekonomi konusunda tecrübeli bir emeklinin finans muhabbetini hikayeleştirmişti. Muhtemelen yaşamak istediği geleceğin hikayesiydi.

Böyle iyi niyetli ve yardımsever insanları kaybetmek gerçekten üzüntü verici.

[meta-finans @meta_finans]

@FleurHassanN @cenkuygur He could only be sore about the Ottoman sultan's decision on helping your expelled grandfathers sorry asses.

Anything you get in touch with is doomed eventually. Ottomans included. Now it's the USA's turn...

[meta-finans @meta_finans]

@NaklenPiyasa Kur artış hızı senelik %25e yakınsayacak bir ivmede gidiyor son dönemde, aylık %2ye yaklaşıyor. Ortalama ppf getirisi vergi sonrası aylık 3ün altına inmeye başladı. Eurobond gibi görece düşük riskli alternatiflere kıyasla TL şimdiden cazip gözükmüyor artık bana maalesef.

[NaklenPiyasa @NaklenPiyasa]

Türkiye'nin 2025 istatistikleri açıklandı. 🇹🇷

TÜİK'in 220 sayfalık resmi yıllığına baştan sona baktık.

Günde 531 boşanma, %86'sı kredisiz alınan konutlar, işgücüne katılmayan 5,8 milyon kişi...

İşte Türkiye'nin resmi fotoğrafı 🧵👇

#TÜİK #istatistik #Türkiye

[meta-finans @meta_finans]

@merdincz @ulusalomer Yeni mesleklerin oluşması makul gözükse de, asli soru şu: "İnsana ihtiyaç olacak mı?"

İnsanın yapıp da yz'nin yapamayacağı bir şey olmayacak gibi gözüküyor. Yakın gelecekte robotlar üzerinden fiziksel sınırlamalar da kaybolunca, her türlü insan emeği anlamsız kalacak gibi...

[Luke Gromen @LukeGromen]

If UST reserves cannot be sold in a crisis without making said crisis worse by threatening a debt spiral, then UST’s are no longer fit for purpose as FX reserves.

In contrast, earlier this year, gold reserves were sold easily & quickly & de-escalated the crisis.

Let’s watch.

[meta-finans @meta_finans]

@Ron015400771366 @ceolawyer "Who cares?" you say...

Not so long ago, I was skeptical about the existence of heaven/hell. But after seeing all the demons like you, I'm now certain that hell must exist. Creatures like you belong somewhere else, a special place. Oblivion isn't enough for you.

[meta-finans @meta_finans]

@doksanlarla Burada göremedim ama müzik de Stargunner oyunundan :)