@turkce_dusun@Sony@Sony_Turkiye Ne halt ediyorsunuz! Türk halkına reva gördüğünüz hizmet bu mudur? Samsung bile ürünlerinde Türkiyeye özel fiyatlandırma yapıyor. Siz ofisi kapatıp şahıs şirketlerinin insafına terkediyorsunuz. Olmaz olsun böyle hizmet!
80 bin tl maaşlı polis eşiyle mutlu mesut havuzlu villasında yaşayan, yaşarken de bunu bizlerle paylaşan bir içerik üreticisi bacımız, eşinin yeni aldığı pratik havuz temizleme süpürgesini, havuzda nasıl kullandığını bizlerle paylaşmış sağolsun. Eğer sizlere de pratik geldiyse bu süpürge bacımız linkini paylaşmış. Alıverin anacım.
O zaman gelin bu yalanlara, pembe yalanlara neden inanıyoruz nörobiyolojik olarak anlatayım...
1- Bir bilgi, kişinin inançlarını ya da umutlarını destekliyorsa, dopamin salınımı artar.
Bu, beynin “doğru hissediyor” sinyalidir ama bu hissin doğrulukla ilgisi yoktur. Bu yüzden hoşumuza giden yalanlara kolayca inanırız.
2- Bir yalan, korkularımıza hitap ettiğinde (örneğin “tehlikeden korunma” mesajı veriyorsa), amigdala uyarılır ve kortikal sorgulama sistemleri (prefrontal korteks) devre dışı kalır. Yani beyin “mantıklı mı?” diye değil, “tehlike var mı?” diye yanıt verir. Dolayısı ile yarın iş bulamayacaksın bir tehlikedir, beyin bunu işlemez yalana inanır ve tehlike yok sinyalini seçer.
3- Prefrontal korteks gerçeği analiz eder, ancak yüksek enerji gerektirir. Bu nedenle beyin çoğu zaman bilişsel ekonomiye gider. Doğrulamak yerine mevcut inançla uyumlu bilgiyi kabul eder. Bu, confirmation bias (onaylama önyargısı) olarak bilinir. İstediğin kadar gerçeği anlat kişi inandığına sarılır. Beyin enerji sarfetmek istemez!
4- Bir bilgi, güvendiğimiz bir gruptan ya da figürden geldiğinde oksitosin salınımı “sosyal güven” sinyali verir. Bu kimyasal, mantıksal analizleri bastırarak “gruba ait olma”yı önceler. Yani beynimiz bazen gerçeği değil, bağlı kalmayı seçer. O yüzden sosyal medyada doktor, influencer zart zurt sana yalan söylese bile inanır geçersin!
5- Hippokampus, anıları güncellerken kaynak karıştırması (source confusion) yaşar. Bir yalan sık tekrar edilirse, hafızada doğruluk hissi oluşur.
Bu “illusory truth effect” olarak bilinir. örneğin bir iddia 10 kez duyulduğunda “sanki doğruymuş gibi” gelir. Sosyal medyada bize çalışırsak başarırız o kadar çok anlatıldı ki artık gel de inanma.
Son olarak vvrimsel olarak beyin, hayatta kalmak için hızlı karar vermeye evrilmiştir, doğruluk testine değil.
Bu nedenle yalanlar çoğu zaman bilişsel kısa yolları (heuristic) kullanarak enerji tasarrufu sağlar. Bu da evrimin, hayvan beyninin bize attığı başka kazık!
Yani aslında yalanlara inanmak primitif, ilkel beynimizin bir eseri, sadece öğrenilmiş bir davranış değil...