Iqmal Hilman 🇵🇸

Hanya insan yang faqir

[Iqmal Hilman 🇵🇸 @hilmaniqmal]

“Orang yang memelihara diri dan agamanya, menjauhkan diri dari syubahat. Orang yang banyak syubahat dalam hidupnya, akhirnya akan jual agamanya”

Maulana Wan Tahir Al-Mazahiri

[Ikmal Hisham @ikmalhmt]

APABILA PENTADBIRAN ENGGAN MELAKSANAKAN KEPUTUSAN KERAJAAN NEGERI SEMBILAN (Siri 5)

Ada satu perkembangan dalam krisis Negeri Sembilan yang pada pandangan saya tidak boleh dipandang ringan.

Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri Sembilan (MMKNS) telah membuat keputusan secara sebulat suara berhubung Proklamasi 19 April 2026. Menteri Besar kemudian mengesahkan bahawa Setiausaha Kerajaan Negeri (SUK) telah diminta meneruskan proses pewartaan mengikut peraturan sedia ada.

Tetapi selepas itu, Pejabat SUK menyatakan bahawa pewartaan tersebut tidak akan dilaksanakan.

Alasannya ialah pentadbiran negeri menerima pandangan Jabatan Peguam Negara (AGC) bahawa Proklamasi 19 April tidak sah.

Di sinilah timbul satu persoalan yang lebih besar daripada isu pewartaan itu sendiri:

Bolehkah pentadbiran negeri enggan melaksanakan keputusan kerajaan negeri yang dibuat melalui MMKNS?

Bagi saya, perkara ini perlu dilihat dengan serius dari sudut undang-undang pentadbiran.

SUK ialah ketua pentadbiran, bukan kerajaan yang berasingan.

Kita perlu memahami dahulu perbezaan antara kerajaan dengan pentadbiran.

MMKNS menjalankan fungsi eksekutif kerajaan negeri dalam kerangka Undang-Undang Tubuh.

SUK pula mengetuai jentera pentadbiran negeri.

Kedua-duanya sangat penting, tetapi fungsinya tidak sama.

Secara mudah:

Kerajaan membuat keputusan dalam bidang kuasanya. Pentadbiran melaksanakan keputusan tersebut menurut undang-undang.

Sebab itu keadaan sekarang agak luar biasa.

MMKNS telah membuat keputusan.

MB telah meminta proses pewartaan diteruskan.

Tetapi pentadbiran kemudian mengambil pendirian bahawa ia tidak akan melaksanakan pewartaan tersebut.

Persoalannya ialah:

Dari manakah datangnya kuasa untuk berkata “tidak”?

Setiap tindakan kerajaan mesti mempunyai sumber kuasa

Ini prinsip paling asas dalam undang-undang pentadbiran.

Seseorang pegawai kerajaan tidak mempunyai sesuatu kuasa hanya kerana jawatannya tinggi.

Kuasa mesti datang daripada undang-undang.

Kalau Undang Yang Empat mengatakan baginda-baginda YTM mempunyai kuasa, kita lihat UUTKNS.

Kalau MB dan MMKN mengatakan mereka mempunyai kuasa, kita juga lihat UUTKNS, Akta Pewakilan Kuasa 1956 dan undang-undang berkaitan.

Prinsip yang sama mesti digunakan terhadap SUK.

Jika SUK mempunyai kuasa untuk menolak pelaksanaan keputusan MMKN mengenai pewartaan, tunjukkan sumber kuasa tersebut.

Ini bukan serangan terhadap seseorang pegawai.

Ini ialah persoalan asas rule of law.

Pentadbiran tidak sepatutnya mempunyai “veto” yang tidak diberikan oleh undang-undang

Bayangkan satu keadaan yang mudah.

Undang-undang memberikan kuasa kepada A untuk membuat keputusan.

A membuat keputusan.

Kemudian B ditugaskan menguruskan pelaksanaan keputusan tersebut.

Tetapi B berkata:

“Saya tidak akan melaksanakannya.”

Jika tindakan B sahaja sudah cukup untuk menggagalkan keputusan A, maka secara praktikal B telah memperoleh sesuatu yang menyerupai kuasa veto.

Persoalannya:

Adakah undang-undang memang memberikan kuasa veto itu kepada B?

Inilah persoalan yang saya fikir perlu ditanya terhadap kontroversi sekarang.

Orang yang mengendalikan proses pentadbiran tidak semestinya mempunyai kuasa untuk menentukan semula keputusan yang hendak dilaksanakannya.

Bagaimana pula dengan pandangan Jabatan Peguam Negara (AGC)?

Di sinilah kita perlu berlaku adil.

AGC telah mengambil pendirian bahawa Proklamasi 19 April tidak mematuhi kehendak mandatori Perkara 10 UUTKNS. AGC juga berpendirian bahawa MB dan MMKN tidak mempunyai kuasa unilateral untuk menamatkan atau mengosongkan jawatan Yang di-Pertuan Besar.

Pandangan itu tentunya serius dan tidak boleh diketepikan begitu sahaja.

Tetapi ada satu perbezaan yang perlu difahami:

Nasihat atau pandangan undang-undang tidak semestinya sama dengan kuasa undang-undang untuk membatalkan keputusan pihak lain.

Sebab itu persoalannya bukan sama ada SUK boleh mendapatkan atau mengambil kira pandangan AGC.

Sudah tentu boleh.

[Ikmal Hisham @ikmalhmt]

Is this with advice from Menteri Besar?

[Iqmal Hilman 🇵🇸 @hilmaniqmal]

@dhiahariz @ZacZakirin13 Sesekali tidak , dakwa sahaja kesemua yang terlibat .

[Ikmal Hisham @ikmalhmt]

Melanggar status quo ditetapkan mahkamah sebelum ini.

[Iqmal Hilman 🇵🇸 @hilmaniqmal]

🤣🤣🤣

[SokanMalaya™️ @SokanMalaya07]

Idola terkini para penyokong PH hadir di PRN N9 😂

Lagi banyak sebab untuk pengundi N9 tolak PH di peti undi esok 1/8/26.

Ha3 terbaik!

[Ikmal Hisham @ikmalhmt]

Podcast isu adat dan undang2 Negeri Sembilan. Selamat mendengar.
https://t.co/sgwwbYBZeu

[Iqmal Hilman 🇵🇸 @hilmaniqmal]

@ikmalhmt Ada satu lagi penyakit Dr, tak boleh beza ketaatan orang yang berada dalam Luak Tanah Mengandung dan orang yang dalam Luak Berundang dan Luak Tampin.

[Ikmal Hisham @ikmalhmt]

Rencana terbaru mengenai isu pengundi dihalang pengundi bersama pelajar PhD saya terbit hari ini. Selamat Membaca.
https://t.co/vlyZLrqcit

[Helmi Harieri @HelmiHarieri]

MIC tak pernah 0 DUN di Johor.

MCA pernah. 2018. Wee Ka Siong was the only MCA MP by 300 votes. Wipeout.

8 years later. They won 8 seats. Flip seats yg 3 penggal kalah.

Turning point, PRK Tanjung Piai. Local UMNO lobby hard for it. National leadership stick to their guns.

[Ikmal Hisham @ikmalhmt]

Baru permulaan. Hanya akan ditentukan dalam perbicaraan penuh 28 Julai nanti.

[Ikmal Hisham @ikmalhmt]

Samada negara hukum atau negeri beradat semua ada aturan dan tatacara perlu dipatuhi. Malangnya semua dilanggar tanpa rasa malu dan segan.

[Ikmal Hisham @ikmalhmt]

Bagus juga ramai sedar apa jadi di Negeri Sembilan dan tak terima bulat-bulat atas apa berlaku.

[Ikmal Hisham @ikmalhmt]

Di Negeri Sembilan tafsiran Raja termasuk Undang Yg Empat ada dalam Perlembagaan Persekutuan dan UUTNS. Sebab itu MRR ambil maklum posisi dan pandangan Undang Yg Empat.

[Ikmal Hisham @ikmalhmt]

Selaku Ketua Agama setiap Luak, Undang Yg Empat dan Tunku Besar Tampin mempunyai kuasa berkaitan agama di bawah undang-undang persekutuan dan negeri.

[Iqmal Hilman 🇵🇸 @hilmaniqmal]

@UmarMarbeb Macam lalu jugak dekat FB post tadi , tak sempat baca sampai habis .

[Ikmal Hisham @ikmalhmt]

Do you think Undangs have no rights to get proper legal advisor?

[Ikmal Hisham @ikmalhmt]

Undang Yang Empat ada keandikaannya dan termasuk dalam istilah Raja menerusi Perlembagaan Persekutuan dan Undang-Undang Tubuh Negeri Sembilan 1959.

Fakta Islah tak tepat.

[Ikmal Hisham @ikmalhmt]

Dalam adat perpatih, Ibu Soko tiada kuasa mutlak malahan mesti muafakat dengan Dato-dato Lembaga dan anak buah dalam membuat keputusan.