Mình hiện là Co-founder 1 brand nhỏ về gia dụng, hữu duyên được biết về Dượng Tony từ 2017 và rất biết ơn về điều đó, Đang trên hành trình học hỏi và hoàn thiện
@Tony_Buoi_Sang @NhanNhienMepu Đẹp trai, lạc quan, giàu nghị lực, thật sự khâm phục bạn. chúc bạn thật nhiều sức khỏe và tinh thần luôn tiến về phía trước 🥰
Tối qua nửa đêm tui thức giấc vì bị ho, xong uống 1 gói cảm Nhật rồi ngủ lại, giờ dậy trễ. Kể cho các bé nghe chuyện làm ăn nha, vì đang trong weekdays nên não tui chỉ nghĩ đến việc làm ăn thôi.
Hồi vừa ra trường, tui được làm ở một cty rất năng động. Báo cáo kinh doanh, phân tích lý do tiêu thụ chậm, bán ế, doanh số giảm thì tui ghi "do thị trường đi xuống". Vô họp thì ông sếp Nhật gạch bỏ, sửa lại "do mày thụ động". Sáng sớm, cỡ 10h sáng là vang vọng âm thanh của ổng, ổng đi tới từng phòng từng ban la to, go out go out, meet customer, go out to give me report tonight. Mấy đứa trẻ tụi tui lười ngại ra ngoài là bị ổng chỉ thẳng mặt, Mr Andy, go out to work, meet customer lah, don't be here all day.
Kinh doanh ở các nước giàu cũng vậy á các bạn, mỗi sáng, mọi người phải túa ra đường kiếm ăn, gặp gỡ khách khứa, xong chiều tối về mới làm báo cáo report review, nộp liền để sếp tư vấn thêm nên làm cái gì để hiệu quả hơn, vì mình còn nhỏ thiếu kinh nghiệm xử lý, mấy sếp sẽ bổ sung. Hồi đó, các anh chị phụ trách thị trường 1 tháng chắc 3 tuần không có mặt ở VP. Cái máy tính của họ thường xuyên được cô lao công tới lau màn hình và bàn phím để tránh bụi bẩn.
Mấy nay tui có lượn một vòng các công ty coi thử. Ở các công ty ăn nên làm ra, tui thấy VP vắng hoe, chỉ có mỗi cô tiếp tân ngồi xử lý giấy tờ, mọi người đi thị trường hết trơn hết trọi. Còn những công ty thoi thóp hoặc quy mô "mãi mãi tuổi thơ", nhân viên lẫn sếp đông đen, ly trà sữa trước mặt, ngáp nhiều nên ai cũng chảy nước mắt, ngồi nhiều nên bụng ai cũng to hơn ngực. Công ty 10 người thì cả 10 ngồi nhìn máy tính đắm say từ sáng tới tối, uống nước hay đi vệ sinh cũng lười, mỗi lần đứng dậy là than sao chóng mặt quá. Cả ngày chia động từ có phụ âm "ng", như ngồi, ngáp, ngủ, ngáy,..
Nhắc tới gym mới nhớ, hồi tui tập, hệ thống gym chưa có, muốn tập phải vô khách sạn 5 sao, 2 triệu 1 tháng, được xài hồ bơi và xông hơi. Họ có gói 1 năm 20 tr, rẻ hơn (1 năm đóng theo tháng tính ra là 24 tr), vì ít tiền nên tui chỉ mua gói tháng. Có anh bạn tập chung tên Hạnh, ảnh nói với mọi người tên ảnh là Hạnh trong chữ Hạnh Phúc, ba mẹ anh sinh ra mong anh vậy và anh sống đúng những gì cha mẹ mong mỏi. Chị vợ anh tên gì giờ tui quên, thỉnh thoảng cũng lên phòng tập ngồi chơi, tui cũng có trò chuyện. Một hôm tui nhận được email của ảnh, nói sắp đi Úc định cư, gói gym 1 năm mới mua chưa sử dụng sẽ chuyển nhượng lại với giá 10 triệu (khách sạn chỉ cho nhượng lại chứ không có hoàn tiền). Tui ham rẻ, confirm, ra bank làm lệnh chiển phản (thời đó không có TT online), rồi ảnh hẹn lên ký chuyển nhượng. Mấy hôm sau lên tập, không thấy ảnh, tui nghĩ chắc ảnh bệnh. Sau ảnh mail nói tui chiển thêm 5 triệu nữa, gói này lẽ ra 15 triệu, có người đã đồng ý mua giá này. Tui nói vậy anh bán cho người đó đi, trả lại tiền cho em là được. Tui cũng lu bu nên đâu 1 tháng sau mới nhắc, ảnh im lặng. Sau bữa tập thì chị Thuỷ, 1 chị tập chung, khoe tui là mới mua gói của Hạnh với giá 15 tr, chị Thuỷ là chủ Spa nên khôn, bắt anh Hạnh lên tận khách sạn ký chuyển nhượng xong thì đưa tiền mặt tại chỗ. Tui mới kể cho chị nghe, chị nói ủa sao em khờ quá vậy, tin người đưa tiền trước vậy không sợ lật lọng sao. Tui nói, thì em thấy ảnh tốt nghiệp ĐH Bách Khoa, rồi làm cty dầu khí, chị vợ làm giảng viên ĐH, cha mẹ ảnh là nhà giáo đồ,.. Chị Thuỷ nói, trời ơi, với tiền thì mọi cái nhân thân đó vô nghĩa em ơi.
Tui thời đó còn trẻ trâu và nhiều thời gian. Tui nhắn ảnh 2-3 lần nữa cũng không thấy phản hồi nên vô web trường ĐH chị vợ làm, coi danh sách giảng viên, lấy email của chị vợ, scan lệnh chiển phản, các email báo giá của ảnh lẫn HĐ chiển nhượng mới tui xin từ chị Thuỷ, nhờ chị nói ảnh trả lại tiền giúp em. Mail xong thì ngày hôm sau chị vợ trả lời "Em à. Gói tập 20 triệu mà bán lại 10 triệu thì ai cũng thấy vô lý. Anh Hạnh bán hớ nên mới chốt giá đấy với em. Tại em không chịu trả thêm 5 triệu nữa nên ảnh bán cho chị Thuỷ. Tiền bạc với anh chị không quan trọng, quan trọng là tình người với nhau. Mà đây là giao dịch riêng của ảnh với em, chị không biết, đừng gửi mail cho chị nữa". Xong tui biết vô phương rồi, nên viết 1 cái mail cuối cùng, đính kèm hết các file giao dịch, có c.c cho chị vợ lẫn chị Thuỷ lẫn quản lý khách sạn chỗ tập. Email như sau
Dear anh Hạnh (lúc chửi vẫn dear và anh). Đây là email cuối. Em mới ra trường, ngây thơ tin vào đạo đức của anh nên mới bị anh lừa, em không nghĩ được là anh tham lam đến vậy. Thật ra những người mà bị mình lừa được đều là những người họ tin tưởng mình cả, nên ai lừa người tất yếu sẽ bị quả báo nặng nề về sau. Của thiên thì trả địa, tiền lừa của người thì trời sẽ lấy lại, bằng cách này hay cách khác, người khôn sao lại trời. Xưa anh nói với em là cha mẹ anh là nhà giáo, dạy dỗ anh nghiêm khắc và đặt tên anh là Hữu Hạnh nhưng em nghĩ là Bất Hạnh thì đúng hơn. Mẹ em cũng nhà giáo, nhưng bà luôn dạy em giấy rách giữ lấy lề, cái gì sở hữu của người ta thì là của người ta, mình chiếm đoạt là vô lương vô nhân, em được uốn nắn từ nhỏ như vầy bởi mẹ em cũng là người tử tế, nóc nhà sao thì con cái sống theo vậy. Thôi số tiền này em tặng anh, anh cầm sang Úc xài thì nên nhớ đó là tiền lương mồ hôi nước mắt một thanh niên nghèo khổ mới ra trường, làm quần quật cả tháng mới có.
To chị vợ: Mèo mả thì gặp gà đồng, nồi nào thì úp vung nấy, em hơi bất ngờ nhưng cũng biết là trình độ học vấn, trình độ văn hoá và đạo đức là 3 phạm trù khác nhau. Cám ơn chị đã phản hồi!
Tui gửi xong thì delete hết mọi thông tin của họ. Bực vài hôm thì tập trung buôn bán kiếm tiền gỡ lại. Đến 1 lần tui đi Úc, tình cờ lại gặp anh Hạnh (còn tiếp).
(các bé thấy tui nói vậy nhẹ hay nặng? Các bé có từng chào bán cái gì đó, xong thấy bị hớ, tiếc tiền nên huỷ kèo không?).
1. Tui thấy nhiều bạn học giỏi nhưng khi ra đời làm không ra tiền, bức xúc hậm hực nói người giàu này trọc phú, người giàu nọ bất lương. Đúng là cũng có người làm ra tiền từ bất lương, nhưng chỉ 1 thời gian là hết thôi, không thể gọi là giàu. Người giàu thật, bền vững đều là những người thông minh và tử tế.
Tui 60 tuổi rồi, mấy chục năm qua cũng trực tiếp làm việc với khá đông người, nên rút ra vầy. Người thành công ở lĩnh vực nào đó, 100% đều rất thực tế. Họ truyền đạt thông điệp rất tốt, hiểu người khác cần gì và khai thác được để biến thành tiền. Một người không có trí thì không triển khai được công việc. Một người không lanh lợi thì không làm ra tiền. Một người không tử tế thì không giữ được của cải. Một người giàu từ triển khai làm ăn là người đáng kính trọng.
Ai cũng phải bán hàng. Ông bác sĩ cũng phải bán chuyên môn y khoa, chị giáo viên cũng phải bán kiến thức học đường, cô ca sĩ bán giọng hát....Bác sĩ bán giỏi thì bệnh nhân theo chữa bệnh đông. Giáo viên bán giỏi thì học sinh mới theo học. Ca sĩ bán giỏi thì mới có khán giả riêng. Và họ đều giàu 1 cách xứng đáng. Ai trong xã hội này cũng đều phải bán một cái gì đó để kiếm sống. Thất nghiệp là do bán không được sức lao động của mình. Ế là do mình thôi.
2. Tui ví dụ một bạn viết bài giới thiệu Sp trên mạng. Bạn quen đọc hàng vạn trang Chiến Tranh và Hoà Bình, Suối Nguồn bạn không thấy ớn, nhưng người ít đọc thì người ta ớn. Viết mênh mang không ai đọc, rốt cục là để làm gì? Hoặc người đọc rất đông nhưng không ra action hành động gì, chỉ khen "viết hay thế"....thì để làm gì? Bài nào cũng "share" khí thế mà không mua hàng, thì để làm gì?
Có bạn đăng than ế. Tui vô ủng hộ, thấy phải khai e-mail mới mua được. Tui nhắn tui là tiểu thương, không có thư điện tử nhưng tui rất nhiều tiền, muốn mua hàng thường xuyên sử dụng. Cả ngày sau bạn mới trả lời, nói phải có để quản lý đơn hàng, không có thì bên em không lên đơn được. Vậy thôi. Ứng dụng gì cũng cần đơn giản. Ế là kết quả của trí óc không thực tế.
Làm clip hay livestream cũng thế. Tui thấy người giỏi, tự mò tự làm, đông nghẹt người coi. Nhóm còn lại thì cái gì cũng đi học, tốn không biết nhiêu tiền và thời gian, sắm máy quay tối tân đồ, nhưng sau thấy không ai coi nữa, ba bữa nản rồi bỏ. Thành công là do có trí, chứ không phải chỉ do công cụ hay kiến thức đâu.
Có mấy ca sĩ nhạc viện ra, chê ca sĩ thị trường, không học hành bài bản, kiểu chảnh chảnh kinh người, tưởng mình ngon, they think they are delicious. Không ngon mà họ bán được vé, còn mình thanh nhạc chính quy mà dăm bảy người nghe, kết quả là nghèo như con mèo. Nếu bạn siêu giàu rồi, hát để giải trí, viết để giải trí, làm clip để giải trí, thì OK. Còn cần tiền, thì phải phục vụ thị trường. Tiền là từ túi đám đông, phải hiểu tâm lý đám đông để lấy tiền từ họ, nhưng không bị cuốn vào những thú vui của họ vì tốn thời gian.
*1 người bán ế miết, thì biết mình trí óc giản đơn, chỉ phù hợp lao động chân tay chứ không nên kinh doanh. Ai có trí là phải nghĩ cách giải thành công BÀI TOÁN NGHÈO. Một người làm ra tiền được là do năng lực chứ không phải bằng cấp hay học lực. Còn ai thấy mình có trí mà không có tiền, thì có vấn đề. Tui không biết là cái gì, chỉ bạn đó mới biết chính xác. Ví dụ như lười, nhát, sợ, kém tự tin, bất cẩn, không tập trung, bị cuốn theo chuyện tầm phào, phân bổ thời gian không hợp lý, thích xin xỏ, phụ thuộc tiền bạc người khác,...
11 năm trước tui viết ở page TnBS, sáng ra 1 bài, không bài nào trùng bài nào. Có mấy nhoà ven nhoà béo khác, lúc đó còn ganh ghét tui, suốt ngày cà khịa, chờ coi tui hết "vốn sáng tác", nhưng chờ hoài chẳng thấy hết. Sao hết được, tui bổ sung vốn liên tục bằng những chuyến đi, Iran Iraq Cuba Bắc Triều Tiên tui còn tìm cách đi thì chuyện kể còn dài dài, chỉ là sáng dậy tui phẻ thì nhớ và kể, bữa nào ngủ nướng thì thôi không kể.
Không chỉ có đi, tui còn HỌC và LÀM ghê lắm. Luôn học cái mới nên bổ sung kiến thức mới hoài, giờ tui đọc sách bằng tiếng Anh và tiếng Trung luôn, thì có nhiều kiến thức sách tiếng Việt chưa bao giờ dịch, google tra bằng tiếng Việt chưa bao giờ có. Tui triển hết cái này cái kia, nhưng 10 cái dẹp hết 9 cái, mất tiền nhiều lắm, mất thời gian và cũng mất nhiều quan hệ nữa, mất sức khoẻ do lao tâm khổ trí....nhưng tui không nghĩ là mất. TUI ĐƯỢC. Được kinh nghiệm, được bài hạc, được có sự gi�� dặn, trải đời. Đem cân bằng giữa được-mất, tui luôn thấy mình ĐƯỢC nhiều nên đầu óc vui vẻ.
Tui không thích đọc văn học Việt Nam thời xưa mấy vì góc nhìn của nhà văn tiêu cực, u ám, không thấy lối ra, thấy toàn là đứng về phía nạn nhân và lên án, đả kích. Như chị Dậu, ông già gì đó đòi hiếp thì chị lao ra bóng đêm và "trời tối đen như mực và như cái tiền đồ của chị". Nghe u ám làm sao. Tui mà là chị Dậu thì tui accept cho ông già 80 tuổi quất luôn, kệ mẹ nó chớ, ổng già rồi thì còn mần được gì đâu, lao ra bóng đêm chi cho chó nó cắn. Xong cái quần rách với 2 cái xơ mướp thất thểu đi về? Chi vậy?
Tới giờ là 11 năm x 365 ngày, trừ có ngày không viết này nọ đi, tính ra cỡ 3500 bài, đủ loại đề tài, nhưng tựu trung là hướng thiện mọi người, kêu gọi mọi người ham học hành, ham mần ăn, làm thật, triển khai thật, nhìn mọi thứ dưới góc độ ĐƯỢC chứ không có BỊ. Người tiêu cực thì nhìn cái gì cũng thấy thiệt hại, thiệt thòi, mất mát. Kỷ niệm ký ức trong họ là bị áp bức, bị bóc lột, bị lừa lọc, bị ức hiếp, bị dối gian, bị xúc phạm, bị chửi mắng, bị bí lối đi. Tức góc độ của nạn nhân, kẻ ở dưới, phải chống đối, phải chửi bới, phải đấu tranh, phải đòi lại. Đi tour mà có nhóm này thì chắc chắn là có sự phàn nàn, chê bai, đòi đền bù,... Người tiêu cực thì tui không dây vào, tránh xa chứ không thay đổi được nhân sinh quan của họ, lăng kính trong mắt họ là lăng kính tiêu cực, mình nói sao họ cũng không có chịu, vì nhìn thấy vậy, nghĩ vậy, nhận định vậy. Người tiêu cực thì lại rất bảo thủ, nên giữ khư khư cái cũ, cái đã biết, luôn nghi ngờ, luôn lo lắng và căng thẳng. Chung quy là sợ mất mà ra.
Ai kém tự tin là do sợ mất. Ai không dám nói hay dám làm là do sợ mất. Ai não tiêu cực thì cũng do sợ mất. Giải quyết được cái feeling này thì hết. Vậy thôi.
Thấy có bạn bình luận Dượng là người hiền lành, mặc ai chửi mắng Dượng vẫn bình thản như cỏ xanh. Cái tui giật mình, chắc bé nói ông Dượng nào của bé chứ ko phải tui. Hồi nhỏ, bị ai chửi thì tui cũng chửi lại. Còn giờ thì tui làm biếng vì thấy tốn thời gian chứ không phải không dám nói, hay ko đủ chữ nghĩa để nói lại cho "vỡ đầu" đứa chửi.
Để tui kể các bé nghe chiện hồi mới ra trường. Có 1 lần ��i hội chợ triển lãm quốc tế về dược phẩm trong nông nghiệp, thú y, bệnh vật nuôi cây trồng tôm cá, người phiên dịch đột ngột nhập viện, họ nhờ các anh chị phiên dịch chuyên nghiệp khác nhưng vì thấy quá chuyên môn nên không ai nhận lời. Xong mấy anh trong hiệp hội bèn nhờ tui. Mới hai mấy tuổi, tiếng Anh thì cũng chỉ là thương mại buôn bán, nhưng tui cũng làm liều, nhận dịch luôn, cả đêm ngồi đọc tài liệu tới 4h sáng. Hôm sau đang đứng dịch, có ông người nước nào tui giờ quên mẹ, nói chữ provisional registration, mà tui thì nghe thành conditional registration, nên dịch là đây là đăng ký có điều kiện. Bỗng dưng có 1 bà ngồi ở dưới, bà này nổi tiếng tinh tướng vì dân du học về (mấy chục năm trước mà du học về là kinh lắm), làm ở bộ j tui giờ cũng quên mất, làm chức j cũng to to, nổi tiếng làm cho bao nhiêu bé nhân viên khóc vì hay mắng phủ đầu. Bả chụp micro nói "anh dịch như thế là sai, chữ này dịch đúng phải là provisional registration, nghĩa là....Anh làm việc thì phải nói cho đúng nhá, nếu thấy yếu chuyên môn thì không nên nhận dịch như thế". Lúc đó tui vội xin lỗi mọi người, nói mình là dân ngoại đạo, bị "bắt cóc bỏ dĩa" nên có thể hiểu sai, tí hết giờ tui sẽ gửi lại tài liệu ai cần về đọc lại, còn chị gì mới phát biểu đấy thì không nên chen giọng khi người ta đang nói như thế, nếu chị thấy sai th�� có thể viết giấy gửi lên hoặc sau hội thảo thì tới góp ý". Ai dè bà ấy đứng lên, cầm micro nói "anh nhỏ tuổi mà láo lếu vô văn hoá như thế hả, anh tên gì, đang làm ở cơ quan nào đấy?". Tui cầm mic từ sân khấu đi thẳng xuống đối mặt với chị ấy, tui nói "em tên là Nguyễn Văn Tèo, đang làm cho văn phòng đại diện tập đoàn ABC tại Việt Nam nè chị. Bây giờ, một là mời lên sân khấu thế em để dịch cho đúng theo ý chị, hai là chị bước ra khỏi đây chứ em còn ko thèm nói 2 chữ "mời ra", còn chị muốn ngồi nghe tiếp thì im miệng giùm. Văn hoá lịch sự tối thiểu của người có học là không có chen ngang khi người ta đang nói, huống hồ gì trong một hội thảo". Tui thấy bả đỏ bừng mặt, siêu tức tối, Tây Tàu đông đen đang ngó 2 người Việt Nam đứng cãi lộn trong hội thảo là tui và bà đó. Bả chỉ thẳng mặt tui rồi nói "á, thằng này mất dạy nhỉ", rồi cầm cái túi xách bước ra ngoài. Tui nói với theo, "ai mất dạy thì chưa rõ đâu chị ạ, cái này phải xem từ văn hoá gia đình từ bé mới biết được".
Hội thảo xong tui bắt xe ra sân bay về luôn, chứ cũng sợ bả chặn đường quánh. Các bé trên thị trấn X này có thấy tui hiền lành hem?
a. hiền qué hiền.
b. cũng hem hiền lắm.
c. khác.
1. Năm 200x, tui du hạc lần 1. Còn mấy ngày nữa lên đường, tự nhiên thấy bị jetlag (tình trạng say máy bay và chênh lệch múi giờ). Hôm lên thăm nhà máy, cậu tài xế mở radio, ca sĩ ca bài Quê hương là chùm khế ngọt, tui nghe mà khóc rấm rứt, bứt tóc bứt tai vì nhớ Việt Nam. Tụi Singapore ngồi cùng xe (tụi nó qua góp vốn lòm en với tui) ngạc nhiên, hỏi tại sao em khóc ? (giống Mr Bụt hỏi Ms Broken Rice), tui sẵn tiện dịch luôn (hometown is a bunch of sweet star fruit- chu cha Toni giỏi quá cái chi cũng dịch được). Tụi nó thích thú, bắt ghé chợ mua "trái quê hương" để ăn cho biết. Nhưng tui hẻm cho nó ăn nhiều, sợ Tào Tháo rượt (nói vậy chứ anh Tào anh hùng thiên hạ, đi rượt đuổi mấy đứa ỉa chảy làm chi).
Sang Quê Kì lần này, hành trang tui mang theo là cái camera chục chấm. Tốt nghiệp xong, kiến thức đâu không thấy chỉ thấy mang về mấy vali toàn Album. Các chủ đề “toni và bạn hữu, toni và thư viện, toni và căng tin, toni và đường phố, toni và x xì, tony và y cà rốt” …đều được bọc giấy kính cẩn thận, ghi rõ thời gian địa điểm chụp để không có đứa nào cãi được là tui phô tô xốp. Còn phải mang theo tiền nữa chớ. Ở bên VN ki bo keo kiệt, vừa qua Mỹ, mỗi lần nghe ‘chùm khế ngọt”, Toni lập tức đến Western Union thực hiện hành vi kiều hói. Tui cố tình gõ sai chữ “hói” cho nó ra Việt kiều. Đúng là khả năng hòa nhập của tui nhanh dễ sợ. Rồi search thử NASA hay Boeing ở bang nào nữa chớ, ở bển đi làm thêm cắt cỏ hay làm móng mệt thấy bà, về nước là tui nổ, lúc rảnh rỗi, ngoài giờ lên lớp, tui có đi làm phi hành gia NASA. Tối thứ 6 tui bay ra không gian rồi tối chủ nhật bay về trái đất, sáng thứ 2 đi hạc.
2. Đang hạc dở dang thì tui phải về VN vì kinh tế thế giới bỗng dưng suy thoái. Tui vừa về đến VN, sân bay rực sáng, lúa reo trên đồng (biền ngẫu). Thế rồi chờ mãi cũng chả thấy dấu hiệu nào khả quan. Giờ phải làm răng? (có 32 cái làm miết). Suy nghĩ mấy đêm, tui quyết định đi du hạc, cứ nhức đầu là thay đồ đi du hạc. Năm nào cũng đăng ký 1 trường. Từ Thanh Hoa đến Harvard, đều bon chen xin vô cho được, nửa chừng là bỏ vì nhớ VN. Nghe lý do nghỉ hạc, thầy cô lẫn đồng môn lật đật làm farewell party rồi hát vang bài "Tiễn bạn lên đường” trong nước mắt. Mất 1 năm trùng tu ngoại quan, e.g. nhổ tóc bạc, kéo căng da mặt, xóa dấu chân chim, hút mụn bọc, tắm trắng, tẩy lông vĩnh viễn, bọc răng sứ, tui lại chuẩn bị rời VN. Mà hạc cái gì và trường nào đây ta? Bèn search top 10 trường tốt nhất thế giới, in ra bỏ trong rổ và ngồi lựa. Harvard hem? Thôi lạnh lắm. Hay Stanford, Oxford hem, thôi chữ Ford hổng thấy hay, nghe giống xe hơi. Hay Cambridge (tui phát âm là "cam-rai” hồi nhỏ đến giờ hổng ai sửa, hôm bữa bị 1 giáo sư người UK nói mày khùng). Tui mở goole image ra coi cơ ngơi trường thế nào. Ừa trường này đẹp nè, tui cũng thích chèo thuyền (sẽ ghi rõ lý do là row row your boat, gently down the stream). Các bạn muốn đi du hạc mà hem có tiền thì bắt chước tui. Cứ gởi thư qua trường xin hạc bổng, gửi 10 lá thì cũng được 1 cái đúng chính tả, Tây đọc hiểu thì nó cho liền. Nếu ai không du hạc thì du lịch, du mục, du canh, du cư, du côn, du đãng…miễn có DU là được. Nói vậy thôi chứ du hạc làm gì, ở Việt Nam vui hơn. Bên kia làm gì có ốc xào me, sò nướng mỡ hành, ốc gạo luộc? Vả lại, lúc nhỏ hẻm đi thì thui, giờ luống tuổi rồi đi mệt lém, hạc nhức đầu thấy mẹ!
3. Năm ngoái, trường Há Vợt nó kêu qua, nói bổ túc bồi dưỡng chuyên môn nâng cao tay nghề dũa móng. Tui phải làm hồ sơ lại, vừa phỏng vấn visa Mĩ xong bước ra khỏi lãnh sự quán thì bắt đầu cứng lưỡi, chỉ có thể bập bẹ tiếng Việt, không rõ vì sao. Ghé tiệm cafe ra dấu mãi, chỉ lên đầu mái tóc màu đen, chỉ vào ngực bóp bóp nặn nặn rồi đá chân 1 cái, con bé bán hàng mới biết là tui đang cần 1 ly cafe sữa đá. Vô lãnh sự quán thì nói bảo vệ anh ơi mở cửa cho em, bước ra thì nói pls help open the door làm anh bảo vệ sợ hãi nói Yes Sir. Từ đó tui chuyển qua nói và viết song ngữ. Hồi xưa vấp cục đá té thì quay lại chửi "má!”, còn giờ thì rú lên "oh my god” hay ” fax you man”. Sounds so Mĩ.
Ở bển, tui nói không ai hiểu nên phải thủ sẵn miếng giấy, viết ra dí vào mặt bọn nó. Nước Mĩ nước Anh nên coi lại nền gi��o dục của mình và tăng cường tiếng Anh để hội nhập quốc tế. Thông báo tình hình là nghiệp vụ photoshop cắt ghép hình vẫn dang dở. Chủ yếu về nước nổ là đã đi chỗ đó rồi, nhưng thực ra chưa đi. Hạc chả được bao nhiêu, suốt ngày bận rộn với mấy cái này. Tui bắt chước mấy cuốn catalogue quảng cáo, mùa xuân, cứ thấy bãi cỏ là nằm xuống chụp, trên tay cầm vài cuốn tập, đưa lên cằm. Còn bây giờ thì đang mùa đông nên phải nô đùa với tuyết. Bà chủ nhà trọ nói sao sáng nào tao mở cửa ra cũng thấy mày lăn lộn trước nhà vậy, không lạnh hả Tony. Tui nói đó là môn thể dục buổi sáng, cái sân này là my gymnasium. Nói đoạn, tui lấy tuyết vo thành cục (gọi là snow ball) ném vào cửa sổ nhà bên cạnh cho nó vỡ tung tóe ra rồi cười sằng sặc.
Ai ngờ cái cửa sổ đấy là phòng ngủ của ông hàng xóm. Già khó ngủ, gần sáng chợp mắt được chút thì đã bị ném tuyết vào cửa sổ ầm ầm, nên ổng khó chịu chống gậy qua phàn nàn. Bà chủ nhà mang kẹo dừa Bến Tre (tui mang cho bà này nhưng bà này răng giả không ăn được, ai tới nhà cũng đem ra nói this is the best coconut candy all over the world) ra ép ổng ăn. An ủi nói ông ơi thôi kệ thông cảm, he is a tropical student (anh ấy là 1 sinh viên nhiệt đới).
P/S: Trong 3 trường trên, chỉ có trường Thanh Hoa ở Bắc Kinh và Há Vợt là thiệt. Còn trường Cam-Rai là tui dựng chuyện. Thật ra, đợt 2, Tony đi hạc ở Cam Ranh (trường trung cấp nghề Cam Ranh, Khánh Hòa). Nên ai kêu trưng ra bằng chứng chèo thuyền quanh trường Cam Rai là chết luôn, chỉ có hình chèo thuyền thúng ở đảo Bình Ba.
Quê Kỳ, ngày 30 tháng 1 năm 2013.
To: Near and far readers (tức độc giả gần xa, trình tiếng Anh Há Vợt).
Từ nhỏ, cuối mỗi ngày, khi công việc hạc hành ceng thẻng thì tui tự giải trí bằng cách viết những dòng văn hoặc thơ nho nhỏ xinh xinh trong cuốn sổ, sau thì đăng lên mạng, ví dụ trên forum TTVNOL, hoặc Yahoo blog, khi yahoo đóng cửa và tui mắc đi nước ngoài hạc và lòm thì quên béng chuyện viết. Sau đó, thèng em họ, nó xúi tui viết trên fanpage vì nó nói quan niệm lạc quan tích cực của tui sẽ truyền cảm hứng sống cho mọi người. "Nhiều đứa định tự tử vì tình hay vì tiền, nhờ đọc bài của anh mà sống dậy. Nhiều đứa đang bỏ học hoặc học ngu như bò vì bị trường đuổi thì sẽ sang Mỹ làm tiến sĩ ở 21 ĐH diploma mill chuyên bán bằng cấp (nhưng ở VN biết mẹ gì, thấy tiến sĩ Mỹ thì nể trọng thôi). Có đứa sẽ từ chăn bò, nhờ đọc bài của anh mà trở thành tổng giám đốc. Xã hội tốt đẹp biết bao. Dân trí được nâng cao biết bao, chẻng mấy chốc mà nước ta sẽ có đường sắt cao t��c" (tui không rõ cái đường sắt này liên quan gì đến dân trí).
Ngồi cà phê chợt nghĩ, nếu thật sự như vại thì mày lập cho tao 2 trang, một tên Tony Buổi Sáng, hai tên Bưu Điện Tony, mục tiêu ban đầu là cạnh tranh với các tờ báo có chữ Morning hay Bưu Điện trên thế giới. Xong tui ép mọi người like. Đệ tử nhân viên khách hàng đối tác hàng xóm liếng giàng gì tui cũng bắt ngồi nghe "lợi ích của việc lập facebook trên điện thoại", rồi bấm like cái trang của tui, xong mới nói chiện tiếp. Đứa nào không like tui quánh đập không thương tiếc. Bứt tóc móc mắt. Chặn đường lột áo. Lên gối giựt cùi chỏ. Quánh ôi thôi lên bờ xuống ruộng. Tui từ nhỏ đã quen với Bạo Lực hạc đường. Tụi nó sợ quá like hết trơn. Còn mấy người lớn tuổi hơn thì tui năn nỉ. Tui khóc quá trời nói chú ơi, cô ơi like giùm con, con lạy cô chú. Một số đối tượng hẻm biết facebook thì tui cũng giật điện thoại, nhoay nhoáy thao tác cho họ 1 cái FB, bắt ngồi hạc thuộc lòng password rồi cũng "like and see first" cái trang của tui. Ví dụ trong xóm có anh Tư xe ôm, chị Bảy vịt lộn, cô Năm hủ tíu, cô Ba nước mía. Một số đối tượng khác thì tui dọa ép nghỉ chơi, sáng unfriend để dọa, thấy nó ignore thì chiều tui lại add friend lại năn nỉ. Trong mơ tui thấy mình trở thành hoàng tử Lai. Nói chung đủ các chiêu trò, 1 tuần đầu tiên cũng chỉ được 100 cái like, đó là toàn bộ quan hợ mà tui có.
Xong thấy vại hem hiệu quả, tui quyết định dùng chiêu "hữu xạ tự nhiên hương" đi kèm. Ngày viết 3 bài dồn dập, lời lẽ dễ thương hết biết. Mặt mũi tui xấu òm, mỗi lần đi tắm nhìn vô gương ói lên ói xuống mà tui bịa nói là gương mặt thanh tú, chủ yếu là để dụ người ham nhan sắc (lý do tui hem có ra đời gặp, gặp xong là mất ngay 1 follow). Sau đó tiếng lành đồn xa, like lên thẳng 1 triệu gữ, FB của Việt Nam (mà người thật sử dụng mỗi ngày) thì chỉ có 3 triệu, tui đã chiếm 1 nửa rồi. Xong tui nghĩ lại, tui đâu có nhu cầu quảng cáo hay bán trang này cho ai đâu, v�� tui giàu quá rồi. Tui cũng đâu có nhu cầu nổi tiếng, vì fan hâm mộ riêng về nhoan séc và trí tệ thì tui đã gạt không hết xuống giường rồi. Vậy ép lai để làm gì nhỉ?
Thôi thì 1 ngày đẹp trời, tui sẽ đùng đùng đóng cửa trang Tony Buổi Sáng trong sự hụt hẫng ghê gớm của độc giả. Rồi tui sẽ thành lập trang Tony Trưa, lại bắt ép Like. Và cứ thế cho đến Tony Xế, Tony Chiều, nhưng đâu tới Tony Khuya thì Facebook sẽ đóng cửa giống như Yahoo Blog. Lúc đó tui sẽ biến hình thành tên khác, hình hài khác, trên ứng dụng khác, tiếp tục sự nghiệp "quậy phá chọc cười" thế gian.
Một mai mây trắng bay mải miết.
Tiền tài danh vọng tựa lá rơi.
Kiếp này xin sống như chú Tễu.
Ngạo với nhân gian một tiếng cười! (thơ tui sáng tác hồi nhỏ á, hay hem).
Sáng nay dậy sớm, kể các bé nghe chuyện lúc nhỏ tui đọc. Tui hay kể chuyện Tàu chuyện Tây vì dù có chi tiết không chính xác lắm thì cũng không bị ai mắng, còn sử Việt thì phải tra lại mới dám kể, làm biếng.
Tướng quân trăm trận trăm thắng trong lịch sử không nhiều, vì thỉnh thoảng vẫn có trận hoà. Một người mà "hễ quánh là thắng" trong lịch sử là Nhạc Phi, thời Nam Tống. Khi sinh ông ra, có con chim to đùng đậu trên mái nhà nên đặt tên là Phi (bay), ước mơ con trai sau này vẫy vùng thiên hạ, bay khắp chốn. Khả năng cầm quân của Nhạc Phi chỉ gói gọn ở 2 chữ là kỷ luật và thương người. Kỷ luật là trên dưới phải đồng lòng, ai không tuân theo thì mời ra khỏi nhóm, còn thương người là ông chủ trương thuyết phục kẻ thù trước, họ không chịu thì mới đánh, và tuyệt đối không đụng vào thường dân, đánh là phải quân tử hiên ngang, không đánh úp, đánh lén, nguỵ trang kiểu Úc, nếu dân đói thì ưu tiên dân trước rồi mới tới lính. Tới tận bây giờ, trong lòng người Trung Quốc thì Nhạc Phi vẫn là người tướng tài nhất, tận trung nhất, được hâm mộ nhất. Giới doanh thương ngày nay vẫn đến miếu Nhạc Phi ở đường Bắc Sơn, Tp Hàng Châu để xin vía "quánh đâu thắng đó" khi mở thị trường mới, ngành hàng mới....
Thời Nhạc Phi, tể tướng nước Nam Tống là bé Tần Cối. Bé Cối này tham lam cực kỳ, tài sản riêng hơn cả quốc khố, nhận tiền của ngoại bang và làm nước Tống sụp đổ. Khi thấy danh tiếng quá lớn của Nhạc Phi, vợ Tần Cối là Vương Thị bày mưu cho chồng liên tục vu tội cho Phi, nhưng không thành công. Một bữa Tần Cối làm giả công văn của vua, mời Nhạc Phi đi tắm, nhưng thực tế là khống chế đưa đi hành hình dã man. Trong thành Hàng Châu có vợ chồng người bán bánh nọ, vì quá căm hận vợ chồng Tần Cối mà nặn ra 2 cái bánh hình người 1 cao 1 thấp dính nhau, chiên trong vạc dầu, gọi là Dầu Thiêu Cối (油炸桧 - Tần Cối bị dầu thiêu). Người dân xếp hàng mua ăn, Tần Cối tức điên, tìm cách bức hại người bán bánh. Người dân không sợ, vẫn tiếp tục làm bánh, nhưng lần này họ gọi là dầu thiêu quỷ, 油炸鬼, chữ Quỷ và chữ Cối gần như đồng âm, để tránh bị bức hại. Khi sang tới Việt Nam, chữ Quỷ đọc theo âm Quảng thành chữ Quẩy, là món ăn chung với phở hay cháo lòng. Quẩy là món rất khó làm, tỷ lệ bột mì và bột nở phải chuẩn thì chiên mới bung ra và mới ăn được. Các bạn có sang TQ thì gọi ăn thử, chấm vô sữa đậu nành, giờ ng ta gọi là Dẩu Thẻo (油条) cho dễ nói (tui đọc giọng miền Nam "dẩu thẻo" mới ra được thanh 2 Hán Ngữ nha).
*Tại miếu Nhạc Phi ở Hàng Châu, đời sau có làm tượng vợ chồng Tần Cối quỳ chịu tội. Nhưng mấy trăm năm qua, người dân cứ tới đây là nhổ nước bọt vào tượng, lấy đá ném nên phải làm tới lần thứ 13 và rào sắt lại, cấm nhổ nước bọt thì tượng mới không bị vỡ.