آهي ليڪن انهن عقيدن جي صورتن ۽ نمونن ۾ جدا جدا رايا پئي رهيا آهن جن مان :
هيٺين ماڻهن جا عقيدا قابل ذڪر آهن.
1 قديم وحشي ماڻهن جا روحن بابت رايا ۽ عقيدا
2 مصر ۽ سمير جي ماڻهن جا روحن بابت خيال ۽ رايا
3 بابل جي رهاڪن جا روحن بابت عقيدا
4 ويدڪ ڌرم يا هندن جا روحن بابت رايا ۽ -
ماڻهن جي روحن بابت عقيدا : دنيا جي لڳ ڀڳ هر ملڪ ۾ ماڻهوء جي بدن سان گڏ هڪ يا ٻن ساڳين صفتن وارين جدا هستين جو اعتماد هلندو آهي جن کي ڊبل همزاد روح آتما وغيره نالن سان سڏيو پئي ويو آهي.
روحن بابت قديم وحشياڻي دور ۾ جيڪي خيال ويٺل هئا تن ماڻهن جي ذهني ارتقا بعد مختلف نمونن سان سمجهڻ جي ڪوشش پئي ٿي آهي سواء انهي گروھ جي جيڪي روحن جي مماتيء کان پوء جدا وجود رکڻ کان انڪار ڪن ٿا اڪثر مذهبن جي پوئلڳن - جدا جدا دورن ۽ ملڪن جي ماڻهن ۾ روحن جي جدا وجود جو عقيدو رهندو آيو
رحيمداد خان مولائي شيدائي بنا سگريٽ پيئڻ جي، سنڌ جي تاريخ لکندو هو ته سامهون ريلوي گرائونڊ ۾ گهوڙا هڻڪارون ڪندا هيا. تلوارن جي چمڪي تي شهر ٻري پوندو هو. راجا ڏاهر اچي، دريءَ جي وِٿيءَ مئون ليئا پائي، هن تاريخ نويس کي پاڻ بابت لکندو ڏسي مرڪندو هو،
مولائي شيدائي سنڌي ٻولي تاريخ
هي ڪو سنڌ جو پٺاڻ پنجابي يا مهاجر ناهي جو پيپلا ڏينهن رات هڪ ڪري بازياب ڪرائين هي پيپلن جي غلام نوڪر نيگرو افريقي بڻيل باندي سنڌي قوم منجهان آهي ان لاء ڀلا ڇو ته پيپلا ڪا ڪوشش ڪن؟ جڏهن پيپلائي وڏيرن کي خبر اهي ته هي چور کي به ٽڪيٽ ڏيندا تڏهن به سنڌي ان کي ووٽ ڏيندا