suRy@...

👣
just because I follow somebody or they follow me does not mean I automatically share their thoughts and views.

[suRy@... @thakali]

Day fading into night

[Mohna Ansari ‎ موھنا انصاري @MohnaAnsari]

धनादेवी को टेम्पो खसाल्न देशको कुन कानूनले भनेको छ?

[Kantipur @ekantipur_com]

पानीमा किन डुबाइयाे १ कराेड भन्दा धेरै पर्ने माेबाइल ?

[Gajendra Budhathoki ♿ @gbudhathoki]

चिट चोरेका निहुँमा विद्यार्थीको मोबाइल खोसेर पानीमा डुबाउने सर्��ार । चिट चोरेका इभी कहिले डुबाउने?

[KP Dhungana @kpdhungana]

आफ्नै देशका 'शरणार्थी' बनेका १५ हजार सुकुमबासी.
-बालेन शाहको 'सहर सफाइ' अभियानको सिधा निशानामा परे— ती मानिसहरू, जो वर्षौँदेखि यहाँ ओत लागिरहेका थिए। न कुनै पूर्व-चेतावनी, न सामान निकाल्ने समय।

https://t.co/o5NQ1bTagW

[KP Dhungana @kpdhungana]

सुकुम्बासीका घर-टहरा भत्काउनु भन्दा पहिले एउटा प्रश्न सोधौँ- त्यो जमिन पहिले कसको थियो? जहाँ ठूला दरबार र बंगलाहरू ठडिएका छन्, ती जमिन कहाँबाट आयो? उत्तर खोज्दा नेपालको इतिहासको सबैभन्दा लाजलाग्दो अध्याय खुल्छ- विर्ता, जागिर, रकम र हुकुमको खेत।

https://t.co/g0CnRPQwkA

[Gajendra Budhathoki ♿ @gbudhathoki]

आजको नवधनाढ्य मध्यम वर्ग ‘नवसामन्त’ बनेको छ। आफूभन्दा तल्लो तहको राम्रो जीवनशैलीमा डाह गर्छ ।
चिनियाँ सस्ता वस्तुको प्रवाहले गर्दा तल्लो मध्यम वर्गले छालाको जुत्ता नक्कली नै भए पनि लगाउँदा नवसामन्त वर्ग खिसी गर्छ ।
आफू विदेशबाट कर छलेर आइफोन र आइ्प्याड बोक्छ ।
तल्लो मध्यम वर्गले बोकेको चाइफोनमा अत्याधिक कर लगाउन उक्साउँछ ।
https://t.co/q422X6uu7n

[Kantipur TV HD @KantipurTVHD]

धोबीखोलाका विस्थापितको चीत्कार : ४ आना बाटोले खायो, बाँकी १ आनामा पनि सरकारले आँखा लायो | Kantipur Samachar

[बिके संग्राम @bk_sangram]

कम्तीमा वुद्ध जयन्तीको दिन त गुम्बा नभत्का��� सम्म भन्न सक्ने अवस्थामा नभएका दाजुहरुले एकपल्ट आफू किन यति दास भए भनेर आत्म मुल्यांकन चाहिँ गर्नुस है ।

[Sanjeev @sanpokh]

सुकुम्बासीलाई बुझ्ने कुरामा कहाँ चुकेको छ राज्य ?!

सुकुम्बासी वा informal settlements मा बस्ने मानिसको अवस्थाबारे 'गैर सुकुम्बासी' समूहको बुझाइ अक्सर पूर्वाग्रही हुन्छ । जमीनमा स्वामीत्व भएका वा आर्थिक रूपले सम्पन्न मानिसहरू सुकुम���बासीलाई सार्वजनिक जग्गा कब्जा गरी बस्ने, बदनियत भएका, अशिक्षित, अल्छे र अयोग्य मानिसका रूपमा हेर्छन् । सुकुम्बासीकै लागि पनि सुकुम्बासी हुनु प्रतिष्ठा वा गौरवको विषय होइन ।

तर, राज्यले सुकुम्बासीलाई कसरी हेर्ने त ?

भूमिवितरणमा वर्तमान नेपालका समस्याका बारेमा रमेशकुमार (@Raw_Ku)ले विस्तृत रूपमा ट्विटरमा लेखिरहनु भएको छ । नेपालमा भूमिवितरणको इतिहास र यसका जटिलतालाई थप गहिर्‍याइमा बुझ्न महेशचन्द्र रेग्मीले लेख्नुभएका Economic History of Nepal का विभिन्न भाग र Landownership in Nepal निकै उपयोगी छन् ।

यही सन्दर्भमा बुझ्नुपर्ने कुरा (मेरो विचारमा) के हो भने शहरका सार्वजनिक जग्गामा बनेका भूमीहीन र गरीबको बस्तिलाई नेपालमा विद्यमान गरीबीको संरचनासँग पनि जोडेर हेर्नुपर्ने हुन्छ । यो नबिर्सौँ -नेपालमा सरकारी तथ्याङ्कका अनुसार नै २० प्रतिशत जनसङ्ख्या (चानचुन ५७ लाख) मानिस निरपेक्ष गरीबीको रेखामुनि जीवनयापन गरिरहेका छन् । निरपेक्ष गरीबीको रेखामुनि हुनु भनेको अति सामान्य जीवन विताउनका लागि चाहिने आधारभूत कुरा (खाना, आवास वा औषधि)का लागि स्रोत नहुनु हो । भूमिहीनको त कुरै छौडौँ -जेनतेन आफ्नो घरमा बस्ने जनसङ्ख्याको ठूलो हिस्सा पनि गरीब र विपन्न ��वस्थामा छ ।

एउटा व्यक्ति निजी आवास बनाउन नसकेर वा भएको गुमाएर सुकुम्बासी हुने अवस्थालाई नेपालको गरीबीसँग पनि जोडेर हेर्नुपर्छ । सुकुम्बासी स्थीर जातीय वा क्षेत्रीय समूह होइन । उदाहरणका लागि राज्यले स्वास्थ्य सुरक्षा प्रत्याभूत गर्न नसक्ने नेपालजस्तो देशमा मध्यम कुनै वर्गको परिवारको एक सदस्यलाई रोग लाग्दा उपचारमा ठुलो धनराशी खर्च गर्नुपर्ने अवस्था आएमा सुकुम्बासी बस्तिमा पुग्���सक्छ । नेपालमा उपचारका लागि नागरिकले आफ्नो खल्तीबाट खर्च गर्नुपर्ने पैसाको हिस्सा ५८% भन्दा बढी छ जुन दक्षिण एसियामा बङ्गलादेशपछि सबैभन्दा धेरै हो ।

सर्वसाधारण मानिसको नजरबाट गरीबीलाई हेर्दा भाग्य वा क्षमतालाई दोष लगाउने प्रवृत्ति हुन्छ । यद्यपि, गरीबीको प्रमुख स्रोत समाजमा विद्यमान असमानताका संरचना हुन् । गरीबी सामाजिक संरचनाले निर्माण र पुनर्उत्पादन गर्छ । 'परीश्रम गर्ने हो भने हरेक व्यक्ति धनी सम्भव छ' भन्ने आम बुझाइ तथ्यगत र समाजशास्त्रीय दृष्टिकोणबाट गलत हो । नेपालजस्ता विभेदका संरचनालाई हेर्दा त यो झनै गलत बुझाइ हो । विभेद वा असमानताका अवरोधहरू यति जटिल हुन्छन् कि तिनीहरूलाई पार गरेर गरीबीको चक्रबाट बाहिर निस्किन सफल मानिसहरूको संख्या असाध्यै सानो हुन्छ । अर्कातिर मध्यम वर्गका मानिसहरू पनि गरीबीको चक्रमा फस्ने प्रवृत्ति पनि सँगसँगै चलिरहेको हुन्छ ।

गरीबीसँग जोडिएको स���कुम्बासी समस्याको समाधान गर्नका लागि सुकुम्बासीका घर डोजर लगाएर भत्काउने, खेद्ने, उनीहरूलाई पायक नपर्ने ठाउँमा स्थानान्तर गरिदिने उपाय अप्रभावकारी र अमानवीय हो । यसले सुकुम्बासी समस्या समाधान गर्दैन, बरु नेपालको छविलाई असर पुर्‍याउँछ । गरीबलाई मारेर वा एकठाउँबाट अर्को ठाउँमा सारेर गरीबी घट्ने होइन ।

शहरी गरीबी र informal settlements को समस्या नेपालको मात्र समस्या होइन । संसारका प्राय सबै 'विकासशील' भनिएका गरीब देशहरूको साझा समस्या हो । यो समस्याको प्रभावकारी समाधानका लागि अपनाइने उपाय क्रमिक, रणनीतिक, प्रणालीगत र empathetic हुनुपर्छ ।

सरकारले रोजगारी सिर्जनामा जोड दिने, सार्वजनिक सेवाको गुणस्तर बढाउने, भूमि वितरणमा भएको विद्यमान असमानता कम गर्ने, सामाजिक सुरक्षालाई बलियो बनाउँदै लाने, आवास सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने नीति तथा कार्यक्रमक बनाउने प्राथमिकतामा ध्यान दिने हो भने सुकुम्बासीका informal settlements खाली गराउन वैधानिक र मानवीय आधार स्वतः तयार हुनेछन् ।

भारतमा केही वर्षअघि ठूलो उत्साह र लक्षका साथ 'प्रधानमन्त्री आवास योजना' नामको कार्यक्रम सुरु भएको थियो । तर, भारतले पछि यो कार्यक्रमलाई आफ्नो प्राथमिकतामा राखेन । यदि गम्भीरताका साथ लागु भएको भए यसले हामीलाई एउटा राम्रो उदाहरण दिन सक्थ्यो । नेपालले आफ्नो परिस्थिति र आवश्यकता हेरेर यस्तै बृहत् कार्यक्रम पनि बनाउन सक्छ ।

आवास सुरक्षाका लागि अलग कार्यक्रम बनाउने, नबनाउने कुरा सरकारको हो । सारांशमा, मेरो भनाइ के हो भने (क) सुकुम्बासीको समस्यालाई देशको गरीबीको समस्या��ाट अलग राखेर हेर्न मिल्दैन । (ख) राज्यको असक्षमता र अन्यायबाट सिर्जित संरचनागत समस्याको हल केही परिवार वा मानिसलाई वासस्थानबाट लखेटेर गर्न सम्भव छैन ।

बृहत् आदर्शका आधारमा भन्ने हो भने त झन् प्रकृति सबैको साझा हो । नीजी सम्पत्तिका कानुन र विधिविधान समाजलाई व्यवस्थित गर्न राज्यले बनाएका हुन् । समाज चल्न प्राकृतिक स्रोतमा निजी स्वामित्त्वको कानुनको सम्मान गर्नुपर्ला । तर, प्राकृतिक ���्रोत किन्ने क्षमता नहुनेलाई दुर्व्यवहार गर्नु असाध्यै अमानवीय काम हो ।

सरकारको मति फेरियोस् !

*नोटः माथिको टिप्पणी आर्थिक रूपमा सक्षम तर informal settlements मा बस्ने मानिसहरूका सन्दर्भमा लागु हुँदैन ।

[suRy@... @thakali]

#HelloMay

[suRy@... @thakali]

कर्म र मर्मबाटै शुभ��ामना

[Balen Shah @ShahBalen]

बुद्धले भन्नुभयो “दुःख छ, दुःखको कारण छ, दुःखको निवारण छ, दुःख निवारण गर्ने मार्ग छ।”
बुद्धले देखाउनुभएको बाटो दुःख निवारणको बाटो हो। उज्यालोको अभाव नै अँध्यारो हो; जतिबेला उज्यालोको किरणले पाइला टेक्छ, अँध्यारो ��्वतः बिलाएर जान्छ। हाम्रो यात्रा त्यस्तै ज्ञानको उज्यालोको खोजमा हुनुपर्छ, समस्या निवारणको मार्गमा हुनुपर्छ।
शान्तिका सर्वकालीन महान् प्रवर्तक बुद्धको जन्मजयन्तीको अवसरमा विश्वशान्तिको कामना गर्दछु। बुद्धको जन्मले धन्य हाम्रो नेपाल भूमि सदैव अहिंसा र शान्तिको पक्षमा छ।
साँचो क्रान्ति ‘क’ बाट होइन ‘ज्ञ’ बाट शुरू हुन्छ, र त्यो "ज्ञ" ज्ञान हो ।
बुद्ध जयन्तीको सुअवसरमा सम्पूर्णमा प्रज्ञामय शुभकामना।
अप्प दीपो भवः।

[suRy@... @thakali]

@chemjongd @CornellAnthro @Cornell Congratulations sir 👏

[suRy@... @thakali]

✈️ 🌝 🌴

[यायावर @OnePoeticLife]

उहिले
एक किसानलाइ
स्याल ले दुख दिएर
कुकुर ल्याएछ

तर अर्को दिन
त्यै कुकुरले सारा कुखुरा मारेछ
किसान दिकदार भएछ

त्यसको भोलि पल्ट
बाघ नजीकै
कुकुर पल्टि रहेको देखेर भनेछ
कुखुरा मार्नेलाई बाघले मारेछ

त्यो सुनेर कुकुरले भनेछ
बिस्तारै बोल्नुस मालिक
बाघ आउदै छ
त्यसको शिकार गर्न पर्छ!

[suRy@... @thakali]

🌸

[suRy@... @thakali]

🌙

[Basanta Basnet @basantabasnet]

good morning. left to 'recall.'

[Suraj Subedi @SurajWritesNP]

“आमा, तपाईँलाई सानोमा के बन्न मन थियो?”
नयाँ गीतको भिडियोमा जोन राईले आफ्नो आमालाई सोधेको यो प्रश्न र आमाले दिएको जवाफले मलाई रिङ्ग्यायो। यो समाजमा आमाको रहर कति दबिएको छ भन्ने बुझ्न त्यो जवाफ पर्याप्त थियो।
Video editing: Surakshyan
Proofreading: @lendaai
@subtextwithS

[suRy@... @thakali]

#montsaintmichel 🇫🇷